Romanın mərkəzində öz təbiətindən uzaq düşmüş bir insanın qayıdışı dayanır: yad məkanların sərt sınaqlarından keçərək o, nəhayət, özünə və kökünə dönməyə məcbur olur. Bu qayıdış sadəcə fiziki deyil, həm də mənəvi bir hesabatdır - keçmişin kölgələri ilə üzləşmə və daxili təmizlənmə cəhdidir. "Qəvvas" romanı insanın mahiyyəti ilə taleyi arasındakı gərgin qarşıdurmanı incə psixoloji çalarlarla açır. Roman insanın bəlalar içində saflaşaraq yenidən doğulmasını, özünü tapmasını təsirli şəkildə təqdim edir.