Rojek Ji Rojên Evdalê ZeynikêMehmed Uzun

·
Okunma
·
Beğeni
·
3.696
Gösterim
Adı:
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
Baskı tarihi:
2010
Sayfa sayısı:
152
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786053750765
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Baskılar:
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
Abdalın Bir Günü
“Navê min Ehmed e. Ehmedê Ferman. Ehmedê Fermanê Kîkî. Yanî Ehmed navê min e. Ferman hem paşnav hem jî siûda min e. Kîkî jî ji Kîkan tê, navê eşîra min e. Hin navên min ên din jî hene; dengbêjê kovarê, stranvanê Hawarê û hwd... Heta carina ji bo min weha jî tê gotin; ‘dengbêjê me yê delal, kalemêrê Kîkan, roniya çavan, îxtiyarê civatan, berdevkê maqûl û axan û berdilê ciwan û xortan...’ Gava meriv zarşêrîn be û bixwaze dilê yekî xweş bike, gotin û qise pir in. Belê, rast e; ez dengbêj û stranvan im. Ji stran, kilam, çîrok, mesele, serpêhatî û gotinan pê ve, ez bi kêrî tu tiştî nayêm. Gotin jîna min e.”

Ji devê Ehmedê Fermanê Kîkî, dengbêjekî ku gotin ji xwe re kiriye jiyan, rojeke bi qasî umrekî a şahê dengbêjan Evdalê Zeynikê.
Kitapları çeşitli dillere çevrilen Kürt edebiyatının en büyük yazarlarından Mehmed Uzun'un kaleminden çıkmış, dengbejlik kültürünün en önemli kitapları arasında yer alır. Yaşar Kemal tarafından Kürtlerin "homerosu" olarak nitelendirilen Evdalé Zeyniké'nin trajik hayatı bir güne sığdırarak anlatılır. Sözlü anlatım geleneğiyle yazılmış bu eser aynı zamanda o dönemde yaşamış Kürtlerin yaşam biçimi ve kültürleri hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlıyor.
Rojek ji rojên Evdalê Zeynikê, Türkçe manası Abdalın bir günü adıyla anılan eser akademik Kürtçe ile yazıldığı için dil zaman zaman ağırlaşabiliyor. Sürükleyici bir anlatım ve güzel olay örgüsü ile okunmaya değer eserlerden biri. Kürtçe'si olanların eseri anadilde okumalarını tavsiye ederim. Sonuçta bütün eserler anadilinde daha güzeldir. Bunu yaptığım alıntılarda bile çevirme işlemi yaparken farkedebiliyordum. Herkesin okumasını tavsiye ederim. Keyifli okumalar dilerim.
Eser Kürt dengbejlerinden en önemlisi olan Evlade Zeynike'nin hayatını anlatıyor.Beylerin ,paşaların huzurunda saz ve kavalı eşliğinde Stran dizişini ve çilelerle geçen bir ömre neler sığdırmış ,okuyucuya masal tadında aktarılıyor.Yazarın dili sade ve yalın sıkılmadan okuyacağınız bir eser...
Mezopotamya coğrafyasında geçen güzel bir aşk hikayesini anlatan Mehmet Uzun yaptığı güçlü imgeler ile edebiyatın diline kendince bir soluk getirerek , hikayenin bir çırpıda okunmasını sağlamıştır . Duygusal ve sürükleyicilik Bir Arada :)
Abdalın Bir Günü, orjinal ismiyle Rojek Jı Rojên Evdalê Zeynıkê, Mehmed Uzun bu kitabında 1800'lü yıllarda doğan Dengbêj Evdal'ın hayatını, yaşadıklarını; o dönemin kürt sorunlarını, kültürünü, siyaset ve politikasını; Yezidilerin yaşamını, Xece ve Siyabend'in aşkını bize anlatıyor. Burada anlatıcı olarak başka bir dengbêj olan Ehmedê Fermanê Kiki'yi seçmiş ve bu seçim çeşitli polemiklere sebep olmuştur.

Deng = ses
Bêj = söyle
Dengbêj = Sese biçim, nefes,yaşam veren. Kelamı kılam haline getirendir. Sözlü Kürt edebiyatında önemli bir yere sahiptirler. Kılam (şarkı) ve stran (türkü) söyleyen kişilere-sanatçılara verilen addır. Aslında Dengbêjler sadece kılam veya stran söylemez, masal da anlatır, enstrüman da çalar, yeri geldiğinde halay şarkısı da okur. Dengbej'de en önemli olan şey elin kulağa götürülmesi.

Yaşar Kemal tarafından Kürtlerin Homerus'u olarak adlandırılan Evdalê Zeynıkê; rüzgar, şimşek ve yağmurlar yarışabilen; yerin ve göğün arı kuşuydu. Evdalê Zeynıkê, babası küçükken öldüğü için [ :( ] annesi Zeyne tarafından büyütüldü ( Zeynıkê buradan gelme) En iyi dengbej olan Evdal Kürt Mîr'i ( bey) olan Tahar Xan'ın dengbêjiydi. Kendisi gibi dengbêj olan Gulê ile evlendi. Çocukları Temo ve Osmanlı-Rus savaşından sağ kurtulan küçük yetim bir kız olan Meyro - Tavbanû'dur ( Güneş Prensesi)
Evdal, 3-4 gün süren Şex Silê ile olan atışmasından sonra kör oldu. Kör olduktan sonra Tahar Xan'ın yanından ayrılıp bir köye yerleşti. Burada kızı Tavbanû'yu, kimsesiz olan arkadaşı Dengbej Bıro'nun oğlu Bengîn ile evlendirdi ve uçamayan turnası ile Sıpanê Xelât'e ( Süphan Dağı ) gitti. Bir yıl sonra Egîd Bey'in oğlu, Tavbanû'ya aşık olan Çeto'nun ölmesiyle, Egîd Bey oğlunun ölümünden Meyro ve Bengîn'i sorumlu tuttu. Osmanlı Devleti paşası olan Kör Reşit Paşa'nın (Mustafa Reşit Paşa) yardımıyla, Sıpanê Xelât'ten kaçan Meyro ve Bengîn'i Şengal Dağının arka tarafında olan Laleş Vadisinde öldürdü.
Bütün bu acılara rağmen bir sabah uçamayan turnası uçan Evdalê Zeynıkê'nın de gözleri açıldı.
Evdalê Zeynıkê'nın ne zaman ve nasıl öldüğünü bilmiyorum.

"Kürt Tahir Xan'ın dengbêjiyim ben,
Güneşin kanadındaki bülbülüm ben,
İyi adam ve Gogerçîn'in süvarisiyim ben,
Gül yaprağının âşığıyım ben...
Ez (ben) Evdal'ım, Evdalê Zeynıkê "
''Rojek Ji Rojen Evdale Zeynike''(Evdale Zeynike'nin Günlerinden Bir Gün) romanın orjinal adı..
Abdalın Bir Günü...
O kadar içten o kadar yürekten nasıl anlatmalıyım o duyguyu bilemedim mükemmel şiddetle tavsiye ediyorum !! :)
Mehmet Uzun Abdal’ın Bir Gün’ünde ünlü dengbej Evdalê Zeynikê’nin yaşamını kağıda dökerken sözlü anlatı geleneğinden de yararlandı Ve Kürt edebiyatında çok önemli bir yere sahip olan dengbejlik geleneğini romanlastirdi. Kendinden sonraki yazarlar için örnek bir kitaptır. Aynı zamanda kesinlikle okunması gereken bir kitaptır.
Yaşanmışlıklar ,kültürler, acılar ne kadar tanıdıksa belki de o kadar etkisi büyük oluyor bazı kitapların..Abdal gule temo meyro bengin....
Kitabın çok sade bir dili var Kürt kültürünü anlatan bir eser Türkçe çevirisi pek güzel değil kitabın içerisindeki eserlerin orjinalliği bozulmuş.Kitabı daha iyi anlamak için Kürtçe okunmasını öneririm
Özgün bir eser..Belli hususlar açısından ne kadar sığ da olsa dili üslubu kendini okutturuyor..Tavsiye eder miyim okurlara?..Okurların yaptığı Okumalarını çeşitlendiren hatta zenginleştiren bir kitap..
Spoiler icerir
ey felek zalim felek evdela zeynekin basina neler ördün. Stranlariyla halkini senlendiren huzunlendiren evdela zeynike dengbej şex sile ile 3 gun boyunca atismalari sonucu yorgunluktan gozlerini kaybeder. / Bir oglu olan zeynike dengbejligini babadan ogula gecmesini ister fakat oglu temo akli dengesi tam olarak olgunlasmamis dogmustu. / Dengbejlerin ustasi abdale zeynek in ve onun ailesinden bahsediyor ehmede fermane kiki . kitabi mehmed uzun yazmasina karsin ehmede fermane kiki den dinliyoruz havasi katmistir. Buda kitaba ve anlatiya tarif edilemez tatlar serpistirmis
Denbejlerin çatışması ve romansı kürt tarihi sürükleyici harika duygusal abdalin badindan geçenler cok etkileyici insan okur ken stran dinlergi etkilenmesede kendini olayin icinde buluyor
"însan însan e, çi kurd, çi ermen, çi muslîm, çi xaçperest..."
Çeviri:
"İnsan insandır, ha kürt, ha etmeni, ha müslüman, ha hıristiyan..."
İnsan tatlı dilli olmaya görsün, insan birini sevindirmeye görsün, söylenebilecek pek çok söz, pek çok kıssa vardır.
"...gönül gönülü sevsin de, yerimiz soğuk, karanlık zindan olsun, yemeğimiz toz toprak olsun, başımızdaki yastık taş olsun."

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
Baskı tarihi:
2010
Sayfa sayısı:
152
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786053750765
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Baskılar:
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
Abdalın Bir Günü
“Navê min Ehmed e. Ehmedê Ferman. Ehmedê Fermanê Kîkî. Yanî Ehmed navê min e. Ferman hem paşnav hem jî siûda min e. Kîkî jî ji Kîkan tê, navê eşîra min e. Hin navên min ên din jî hene; dengbêjê kovarê, stranvanê Hawarê û hwd... Heta carina ji bo min weha jî tê gotin; ‘dengbêjê me yê delal, kalemêrê Kîkan, roniya çavan, îxtiyarê civatan, berdevkê maqûl û axan û berdilê ciwan û xortan...’ Gava meriv zarşêrîn be û bixwaze dilê yekî xweş bike, gotin û qise pir in. Belê, rast e; ez dengbêj û stranvan im. Ji stran, kilam, çîrok, mesele, serpêhatî û gotinan pê ve, ez bi kêrî tu tiştî nayêm. Gotin jîna min e.”

Ji devê Ehmedê Fermanê Kîkî, dengbêjekî ku gotin ji xwe re kiriye jiyan, rojeke bi qasî umrekî a şahê dengbêjan Evdalê Zeynikê.

Kitabı okuyanlar 347 okur

  • Hasan Yıldırım
  • 1K Diyarbakır Grubu
  • Lokman Furan
  • EMRAH T.
  • Poyraz Kurt
  • Ahmet Kaya
  • Osman ÇetinSoy
  • Defolu Kelebek
  • Güliz Dülger
  • Hüsnü bala

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%0
14-17 Yaş
%0
18-24 Yaş
%18.8
25-34 Yaş
%56.3
35-44 Yaş
%25
45-54 Yaş
%0
55-64 Yaş
%0
65+ Yaş
%0

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%31.9
Erkek
%68.1

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%11 (11)
9
%4 (4)
8
%5 (5)
7
%0
6
%1 (1)
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0