Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê

·
Okunma
·
Beğeni
·
3.868
Gösterim
Adı:
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
Baskı tarihi:
2010
Sayfa sayısı:
152
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786053750765
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Baskılar:
Abdalın Bir Günü
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
“Navê min Ehmed e. Ehmedê Ferman. Ehmedê Fermanê Kîkî. Yanî Ehmed navê min e. Ferman hem paşnav hem jî siûda min e. Kîkî jî ji Kîkan tê, navê eşîra min e. Hin navên min ên din jî hene; dengbêjê kovarê, stranvanê Hawarê û hwd... Heta carina ji bo min weha jî tê gotin; ‘dengbêjê me yê delal, kalemêrê Kîkan, roniya çavan, îxtiyarê civatan, berdevkê maqûl û axan û berdilê ciwan û xortan...’ Gava meriv zarşêrîn be û bixwaze dilê yekî xweş bike, gotin û qise pir in. Belê, rast e; ez dengbêj û stranvan im. Ji stran, kilam, çîrok, mesele, serpêhatî û gotinan pê ve, ez bi kêrî tu tiştî nayêm. Gotin jîna min e.”

Ji devê Ehmedê Fermanê Kîkî, dengbêjekî ku gotin ji xwe re kiriye jiyan, rojeke bi qasî umrekî a şahê dengbêjan Evdalê Zeynikê.
Mehmed Uzun' u yakın dostu Yaşar Kemal sayesinde tanıdım. Bir paylaşım sitesinde hakkında söylediği sözler beni çok etkilemişti. " Bir edebiyatçının cenazesine bu kadar kalabalığın gelmesi ilk defa oluyor. Siz hepiniz sağ olun. Mehmed her şeyimdi. Bu adam büyük bir adamdı. Mehmed için kitaplar yazılacak, destanlar, şiirler yazılacak. Bunca zorluklar içinde başeserler yazmayı başardı. Mehmed bir halkın gözbebeği olacaktır. Buna inanıyorum. Mehmed modern Kürt romanını yaratmış bir ustadır..." Yaşar Kemal gibi değerli bir yazarın takdirini almış insan da en az onun kadar iyi olmalı dedim ve kesinlikle umduğumdan çok daha fazlasını buldum.


Mehmed Uzun, yok edilmeye çalışılan bir dili ayakta tutmak için kendi savaşını vermiştir. Kürtlerin toplumdan izole edilmeye çalışıldığı, Kürtçe kitap ve kasetlerin yakıldığı, gömüldüğü, sırf Kürtçe konuştuğu için, insanların hapishanelerde işkence gördüğü bir dönemde, dilinin arkasında durmuş, asimile olmamış bir insandır. Sırf bu yüzden ülkesinden sürgün edilmiş, vatanına hasret bırakılmış olması da davasının ardında dimdik durmasına mani olmamıştır. Ve yaşadıklarının, azminin karşılığını da sadece ülkemizde değil, dünyanın birçok yerinde almıştır. Ben bu kitabı bir Kürt olarak değil, Yunan göçmeni olarak okudum. Ve kitaplarında sadece Kürtleri değil bu topraklarda daha önce yaşamış uygarlıkları, halkları da anlatması, bize zamanında bu insanlar da burada yaşadı diye hatırlatması, onu daha da sevmeme, takdir etmeme sebep oldu.


Kısacası Uzun hakkında yapmak istediğim çok fazla yorum var. Bitmeyeceği için onu bırakıp kitap hakkında konuşmalıyım. Kürtlerde dengbejler çok kıymetlidir. Dengbej Kürt sözlü edebiyatında kilam ve stran (şarkı ve ağıt karışımı parçalar) söyleyen sanatçılardır. Mehmed Uzun da bu kitabında Kürt dengbejlerin en önemlisi olan Evdale Zeynike' nin acı hayatını, ajitasyon yapmadan, tek birgüne sığdırıp romanlaştırarak bize sunmuş. Benim gibi Kürt kültürüne, müziklerine, değerlerine ilgili olan arkadaşlara tavsiye ediyorum...
Kitapları çeşitli dillere çevrilen Kürt edebiyatının en büyük yazarlarından Mehmed Uzun'un kaleminden çıkmış, dengbejlik kültürünün en önemli kitapları arasında yer alır. Yaşar Kemal tarafından Kürtlerin "homerosu" olarak nitelendirilen Evdalé Zeyniké'nin trajik hayatı bir güne sığdırarak anlatılır. Sözlü anlatım geleneğiyle yazılmış bu eser aynı zamanda o dönemde yaşamış Kürtlerin yaşam biçimi ve kültürleri hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlıyor.
  • Kürk Mantolu Madonna
    8.9/10 (14.627 Oy)18.169 beğeni41.187 okunma2.641 alıntı173.253 gösterim
  • Hayvan Çiftliği
    8.9/10 (7.097 Oy)7.665 beğeni21.541 okunma760 alıntı84.127 gösterim
  • Dönüşüm
    8.2/10 (8.187 Oy)8.495 beğeni27.222 okunma762 alıntı132.753 gösterim
  • Uçurtma Avcısı
    9.0/10 (9.405 Oy)11.075 beğeni27.409 okunma1.487 alıntı144.170 gösterim
  • Suç ve Ceza
    9.1/10 (6.243 Oy)7.583 beğeni20.492 okunma3.666 alıntı122.476 gösterim
  • Simyacı
    8.5/10 (7.526 Oy)8.477 beğeni25.012 okunma2.263 alıntı107.948 gösterim
  • Küçük Prens
    9.0/10 (10.320 Oy)12.882 beğeni32.958 okunma3.105 alıntı138.486 gösterim
  • Fareler ve İnsanlar
    8.6/10 (5.438 Oy)5.546 beğeni18.802 okunma772 alıntı96.154 gösterim
  • Şeker Portakalı
    9.0/10 (7.229 Oy)8.659 beğeni24.111 okunma1.272 alıntı118.568 gösterim
  • 1984
    8.9/10 (5.745 Oy)6.058 beğeni15.937 okunma2.630 alıntı82.274 gösterim
Rojek ji rojên Evdalê Zeynikê, Türkçe manası Abdalın bir günü adıyla anılan eser akademik Kürtçe ile yazıldığı için dil zaman zaman ağırlaşabiliyor. Sürükleyici bir anlatım ve güzel olay örgüsü ile okunmaya değer eserlerden biri. Kürtçe'si olanların eseri anadilde okumalarını tavsiye ederim. Sonuçta bütün eserler anadilinde daha güzeldir. Bunu yaptığım alıntılarda bile çevirme işlemi yaparken farkedebiliyordum. Herkesin okumasını tavsiye ederim. Keyifli okumalar dilerim.
Eser Kürt dengbejlerinden en önemlisi olan Evlade Zeynike'nin hayatını anlatıyor.Beylerin ,paşaların huzurunda saz ve kavalı eşliğinde Stran dizişini ve çilelerle geçen bir ömre neler sığdırmış ,okuyucuya masal tadında aktarılıyor.Yazarın dili sade ve yalın sıkılmadan okuyacağınız bir eser...
Mezopotamya coğrafyasında geçen güzel bir aşk hikayesini anlatan Mehmet Uzun yaptığı güçlü imgeler ile edebiyatın diline kendince bir soluk getirerek , hikayenin bir çırpıda okunmasını sağlamıştır . Duygusal ve sürükleyicilik Bir Arada :)
Abdalın Bir Günü, orjinal ismiyle Rojek Jı Rojên Evdalê Zeynıkê, Mehmed Uzun bu kitabında 1800'lü yıllarda doğan Dengbêj Evdal'ın hayatını, yaşadıklarını; o dönemin kürt sorunlarını, kültürünü, siyaset ve politikasını; Yezidilerin yaşamını, Xece ve Siyabend'in aşkını bize anlatıyor. Burada anlatıcı olarak başka bir dengbêj olan Ehmedê Fermanê Kiki'yi seçmiş ve bu seçim çeşitli polemiklere sebep olmuştur.

Deng = ses
Bêj = söyle
Dengbêj = Sese biçim, nefes,yaşam veren. Kelamı kılam haline getirendir. Sözlü Kürt edebiyatında önemli bir yere sahiptirler. Kılam (şarkı) ve stran (türkü) söyleyen kişilere-sanatçılara verilen addır. Aslında Dengbêjler sadece kılam veya stran söylemez, masal da anlatır, enstrüman da çalar, yeri geldiğinde halay şarkısı da okur. Dengbej'de en önemli olan şey elin kulağa götürülmesi.

Yaşar Kemal tarafından Kürtlerin Homerus'u olarak adlandırılan Evdalê Zeynıkê; rüzgar, şimşek ve yağmurlar yarışabilen; yerin ve göğün arı kuşuydu. Evdalê Zeynıkê, babası küçükken öldüğü için [ :( ] annesi Zeyne tarafından büyütüldü ( Zeynıkê buradan gelme) En iyi dengbej olan Evdal Kürt Mîr'i ( bey) olan Tahar Xan'ın dengbêjiydi. Kendisi gibi dengbêj olan Gulê ile evlendi. Çocukları Temo ve Osmanlı-Rus savaşından sağ kurtulan küçük yetim bir kız olan Meyro - Tavbanû'dur ( Güneş Prensesi)
Evdal, 3-4 gün süren Şex Silê ile olan atışmasından sonra kör oldu. Kör olduktan sonra Tahar Xan'ın yanından ayrılıp bir köye yerleşti. Burada kızı Tavbanû'yu, kimsesiz olan arkadaşı Dengbej Bıro'nun oğlu Bengîn ile evlendirdi ve uçamayan turnası ile Sıpanê Xelât'e ( Süphan Dağı ) gitti. Bir yıl sonra Egîd Bey'in oğlu, Tavbanû'ya aşık olan Çeto'nun ölmesiyle, Egîd Bey oğlunun ölümünden Meyro ve Bengîn'i sorumlu tuttu. Osmanlı Devleti paşası olan Kör Reşit Paşa'nın (Mustafa Reşit Paşa) yardımıyla, Sıpanê Xelât'ten kaçan Meyro ve Bengîn'i Şengal Dağının arka tarafında olan Laleş Vadisinde öldürdü.
Bütün bu acılara rağmen bir sabah uçamayan turnası uçan Evdalê Zeynıkê'nın de gözleri açıldı.
Evdalê Zeynıkê'nın ne zaman ve nasıl öldüğünü bilmiyorum.

"Kürt Tahir Xan'ın dengbêjiyim ben,
Güneşin kanadındaki bülbülüm ben,
İyi adam ve Gogerçîn'in süvarisiyim ben,
Gül yaprağının âşığıyım ben...
Ez (ben) Evdal'ım, Evdalê Zeynıkê "
''Rojek Ji Rojen Evdale Zeynike''(Evdale Zeynike'nin Günlerinden Bir Gün) romanın orjinal adı..
Abdalın Bir Günü...
O kadar içten o kadar yürekten nasıl anlatmalıyım o duyguyu bilemedim mükemmel şiddetle tavsiye ediyorum !! :)
Mehmet Uzun Abdal’ın Bir Gün’ünde ünlü dengbej Evdalê Zeynikê’nin yaşamını kağıda dökerken sözlü anlatı geleneğinden de yararlandı Ve Kürt edebiyatında çok önemli bir yere sahip olan dengbejlik geleneğini romanlastirdi. Kendinden sonraki yazarlar için örnek bir kitaptır. Aynı zamanda kesinlikle okunması gereken bir kitaptır.
Yaşanmışlıklar ,kültürler, acılar ne kadar tanıdıksa belki de o kadar etkisi büyük oluyor bazı kitapların..Abdal gule temo meyro bengin....
Kitabın çok sade bir dili var Kürt kültürünü anlatan bir eser Türkçe çevirisi pek güzel değil kitabın içerisindeki eserlerin orjinalliği bozulmuş.Kitabı daha iyi anlamak için Kürtçe okunmasını öneririm
Özgün bir eser..Belli hususlar açısından ne kadar sığ da olsa dili üslubu kendini okutturuyor..Tavsiye eder miyim okurlara?..Okurların yaptığı Okumalarını çeşitlendiren hatta zenginleştiren bir kitap..
Spoiler icerir
ey felek zalim felek evdela zeynekin basina neler ördün. Stranlariyla halkini senlendiren huzunlendiren evdela zeynike dengbej şex sile ile 3 gun boyunca atismalari sonucu yorgunluktan gozlerini kaybeder. / Bir oglu olan zeynike dengbejligini babadan ogula gecmesini ister fakat oglu temo akli dengesi tam olarak olgunlasmamis dogmustu. / Dengbejlerin ustasi abdale zeynek in ve onun ailesinden bahsediyor ehmede fermane kiki . kitabi mehmed uzun yazmasina karsin ehmede fermane kiki den dinliyoruz havasi katmistir. Buda kitaba ve anlatiya tarif edilemez tatlar serpistirmis
Dünya çarkı felektir, dolaptır, devrandır. Feleğin rüzgarı oradan peyda olup öte tarafa devirir. Bugün neşe ve şenlik olur, yarın inleyiş ve yas. Viran bir dünyadır bu dünya, sultana, hakime, beye, mîre kalmaz. İyiler erken gider, kötüler kazıklarını çakarlar dünyanın meydanına ve kalırlar.
Mehmed Uzun
Sayfa 74 - İthaki
"însan însan e, çi kurd, çi ermen, çi muslîm, çi xaçperest..."
Çeviri:
"İnsan insandır, ha kürt, ha etmeni, ha müslüman, ha hıristiyan..."
İnsan tatlı dilli olmaya görsün, insan birini sevindirmeye görsün, söylenebilecek pek çok söz, pek çok kıssa vardır.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
Baskı tarihi:
2010
Sayfa sayısı:
152
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786053750765
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Baskılar:
Abdalın Bir Günü
Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê
“Navê min Ehmed e. Ehmedê Ferman. Ehmedê Fermanê Kîkî. Yanî Ehmed navê min e. Ferman hem paşnav hem jî siûda min e. Kîkî jî ji Kîkan tê, navê eşîra min e. Hin navên min ên din jî hene; dengbêjê kovarê, stranvanê Hawarê û hwd... Heta carina ji bo min weha jî tê gotin; ‘dengbêjê me yê delal, kalemêrê Kîkan, roniya çavan, îxtiyarê civatan, berdevkê maqûl û axan û berdilê ciwan û xortan...’ Gava meriv zarşêrîn be û bixwaze dilê yekî xweş bike, gotin û qise pir in. Belê, rast e; ez dengbêj û stranvan im. Ji stran, kilam, çîrok, mesele, serpêhatî û gotinan pê ve, ez bi kêrî tu tiştî nayêm. Gotin jîna min e.”

Ji devê Ehmedê Fermanê Kîkî, dengbêjekî ku gotin ji xwe re kiriye jiyan, rojeke bi qasî umrekî a şahê dengbêjan Evdalê Zeynikê.

Kitabı okuyanlar 376 okur

  • Hasan Yıldırım
  • 1K Diyarbakır Grubu
  • Lokman Furan
  • EMRAH T.
  • Ahmet Kaya
  • Osman ÇetinSoy
  • Defolu Kelebek
  • Güliz Dülger
  • Hüsnü bala
  • Mehmet Kervancı (Janya)

Yaş gruplarına göre okuyanlar

0-13 Yaş
%0
14-17 Yaş
%0
18-24 Yaş
%18.8
25-34 Yaş
%56.3
35-44 Yaş
%25
45-54 Yaş
%0
55-64 Yaş
%0
65+ Yaş
%0

Cinsiyetlerine göre okuyanlar

Kadın
%31.9
Erkek
%68.1

Kitap istatistikleri (Bütün baskılar)

Bu baskının istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%8.5 (10)
9
%3.4 (4)
8
%4.2 (5)
7
%0
6
%0.8 (1)
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0