Adı:
Seks İsyanları
Alt başlık:
Toplumsal Cinsiyet Başkaldırı ve Rock'n'Roll
Baskı tarihi:
Aralık 2003
Sayfa sayısı:
422
ISBN:
9789755393834
Orijinal adı:
The Sex Revolts
Çeviri:
Mehmet Küçük
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Rock konserlerinin sponsorlarca desteklenmesine evet mi, hayır mı? Dev bir Amerikan şirketinin bir rock festivaline adını vermesi kabul edilebilir bir şey mi? O festivale katılmalı mı yoksa protesto mu etmeli? Bütün bunlar tartışılırken, genel kabul gören, tartışılmayan bir şey var: Rock'ın düzendışılığı.

Seks İsyanları'nın derdi de tam bu noktada başlıyor. Çünkü kitabın yazarlarına göre rock, asi olmasına asi ama devrimci bir müzik değil! Kapitalizmle, düzenle uyum gösteren yanları var; elbette isyankâr ama bu rock'çıların her sınırı zorladıkları anlamına gelmiyor. Özellikle bu sınırlar ataerkil düzenin toplumsal cinsiyet politikalarıysa... Kadın-erkek ilişkileri söz konusu olduğunda rock'ın hesap vermesi gereken çok şey var. Zira çok uzun bir süredir, rock'ı feminen olana karşı duyulan korku ve nefret ateşliyor; genellikle kadın düşmanlığı ve maçolukta had safhaya vardığı zaman ritim en heyecan verici haline bürünüyor. Müzikteki isyana toplumsal cinsiyet merceğinden bakan ilk kitap olan Seks isyanları rock'ın karanlık yüreğindeki bu paradoksu incelerken bir rock severin heyecanıyla, bir eleştirmenin müziğin kirli alt akıntılarını saptaması arasındaki keskin çizgide ilerliyor. Bu yüzden Seks İsyanları'nı bir yargılama değil, daha çok bir farkına varma olarak almalı. Çünkü Reynolds ve Press, rock'a dışardan bakan entelektüeller değil, yıllardan beri rock'ın içinde olan, en çok eleştirdikleri Rolling Stones, Iggy Pop ve Nick Cave'e âşık olan yazarlar.

Seks İsyanları hem kadın hem de erkek sanatçılara toplumsal cinsiyet merceğinden bakıyor ve isyanın bir tür psikanalizini yapıyor. İlk bölümde asi rock'çının (Jim Morrison, Robert Plant Mick Jagger vb.) "dişi" karşısında kendisini nasıl konumlandırdığı ve rock'taki kadın düşmanlığı, edebiyat ve sinemadaki kökleriyle birlikte ele almıyor. İkinci bölüm psikedelik geleneği (Pink Floyd, Brian Eno, Can vb,), kadını dışlama değil tam tersine ana rahmine ya da en azından kucağına dönme eğilimindeki rock'çıları inceliyor. Son bölümde ise kadın deneyimini rock'a tercüme etmeye çalışan Patti Smith, Kristin Hersh, PJ Harvey, Bjork, Slits gibi sanatçı ve gruplar ile Riot Girl gibi hareketler mercek altına yatırılıyor.

Rock'ın derin ve karanlık sırlarını gözler önüne seren Seks isyanları en tanıdık müziği bile yepyeni bir kulakla dinlememizi sağlıyor.

Egemen müzik kültürümüzün geniş bir bölümünde cinsiyetin merkezi bir rol oynadığını bu denli ikna edici argümanlarla savunan başka bir eser bilmiyorum. Popüler müzik konusunda hem bu denli tarihsel hem de günümüze bu denli uyumlu bir kitapla her zaman karşılaşmak mümkün değil.
Nancy J. Vickers

Popüler müzik kültürü üzerine yazılmış gerçekten önemli birkaç kitaptan biri... Reynolds ve Press'in Seks İsyanları ile başardıkları harikulade bir şey: Rock müziğini eskisi gibi dinlememiz mümkün değil.
Barney Hoskins
Rock tarihindeki kadına bakışı ortaya koyan başarılı bir çalışma olduğunu söyleyebilirim ancak daha sonra tekrar okumak üzere şimdilik yarıda bırakıyorum.

İlk kısmında yazarlar kitabın çizgisini ortaya koyuyor. Sıkı birer rock hayranı olan yazarlar, müziğe olan tutkularının ötesinde, rock gruplarının eserlerindeki kadın düşmanlığına varan yaklaşımı birçok örnekle eleştiriyor. Rock'ın maço ve asi tavırları, bir yandan büyük bir hayranlık kazanırken, öte yandan ki yazarların da dahil olduğu bakışa göre ortaya konan müzik ciddi bir kadın düşmanlığından besleniyor.

Benim okuduğum kısma kadar durum bu. Eğer rock seviyorsanız, müziğe farklı bir bakış atmak isterseniz bu kitabı tavsiye ederim.
Jean-Paul Sartre’ın asi ile devrimci arasında yaptığı ayrım bura­da işimize yarayabilir. Sartre’a göre, asi, karşı çıkıp isyan ettiği Düzen’in gizli yardakçısıdır. Asinin amacı yeni ve daha iyi bir sistem kurmak değildir; yalnızca tüm kuralları alaşağı etmek ister. Dev­rimci ise, asinin tersine, yapıcıdır; adaletsiz bir sistemin yerine da­ha iyi, yeni bir sistemi geçirmek ister ve bu yüzden de özdisiplinli, özverili bir kişiliği vardır. Asi, sorumsuz olduğundan sefahatin ver­diği esrikliğe dalıp bugünü yaşayabilir; devrimci ise kimliğini ko­lektif, uzun erimli, ancak gelecekte gerçekleştirilebilecek bir re­form projesiyle kaynaştırmaktan haz duyar. Rock’ın devrimci bir sanat olmayıp baş eğmezliğinin ve ego gösterilerinin, kapitalizm ve patriyarkiyle suç ortaklığı ettiğini ya da onların sınırları içinde kal­maya mahkûm olduğunu biliniyor kabul ediyoruz.
Video klipte Bo­wie kadın giysileri giyip çeşitli kadın tiplerine bürünerek şarkının sözlerindeki sert erkek arkadaşlığı temasıyla bir tezat oluşturur. Bu­rada amaçlanan şey, tüm maçoluğun altında “bizim çocuklar’ın hepsinin sadece gizil homoseksüeller olduğunu göstermektir. Ama daha derin bir ironi şarkının bu yıkıcı esprisini dinamitler: “Salınmak” [swing], cinsel heyecan yaratan dişi çekiciliği denemek ve Suzanne Moore’un belirttiği gibi “seçmeli dişi öznellikler”den biri­ni benimsemek bir erkek imtiyazıdır. Kadınların karşı cinsiyetin giysilerini kuşanması bir muziplik ya da kuralları yıkmak izlenimi bırakmaz. Gözlerine sürme çeken oğlanlar bir heyecan yaratır, ama göz kalemini boykot eden kızlar yalnızca pasaklıdır.
Erkekçe tavırlardan en uzak, eve en bağlı asi-karşıtı Morrissey bile kutsal evlilik kurumuna saldırılar düzenlemiştir. Smiths'in "William İt Was Really Nothing" i dost bir erkeğe, hatta çok muhtemeldir ki, " hiçbir şeyi umursamayan" dolgun bir kızla yapacağı kepaze bir evlilik uğruna güçlü duygularla dolu hayatlarını terk etmenin eşiğinde olan ve Morrissey'in aşkına karşılık vermeyen bir dostuna seslenir. William rahat bir hayat, maddiyatçılık ve zahmetsiz hazır bekleyen seks gibi konvansiyonel ödüller uğruna onların manevi, yüce gönüllü ilişkisine ihanet etmektedir.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Seks İsyanları
Alt başlık:
Toplumsal Cinsiyet Başkaldırı ve Rock'n'Roll
Baskı tarihi:
Aralık 2003
Sayfa sayısı:
422
ISBN:
9789755393834
Orijinal adı:
The Sex Revolts
Çeviri:
Mehmet Küçük
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Rock konserlerinin sponsorlarca desteklenmesine evet mi, hayır mı? Dev bir Amerikan şirketinin bir rock festivaline adını vermesi kabul edilebilir bir şey mi? O festivale katılmalı mı yoksa protesto mu etmeli? Bütün bunlar tartışılırken, genel kabul gören, tartışılmayan bir şey var: Rock'ın düzendışılığı.

Seks İsyanları'nın derdi de tam bu noktada başlıyor. Çünkü kitabın yazarlarına göre rock, asi olmasına asi ama devrimci bir müzik değil! Kapitalizmle, düzenle uyum gösteren yanları var; elbette isyankâr ama bu rock'çıların her sınırı zorladıkları anlamına gelmiyor. Özellikle bu sınırlar ataerkil düzenin toplumsal cinsiyet politikalarıysa... Kadın-erkek ilişkileri söz konusu olduğunda rock'ın hesap vermesi gereken çok şey var. Zira çok uzun bir süredir, rock'ı feminen olana karşı duyulan korku ve nefret ateşliyor; genellikle kadın düşmanlığı ve maçolukta had safhaya vardığı zaman ritim en heyecan verici haline bürünüyor. Müzikteki isyana toplumsal cinsiyet merceğinden bakan ilk kitap olan Seks isyanları rock'ın karanlık yüreğindeki bu paradoksu incelerken bir rock severin heyecanıyla, bir eleştirmenin müziğin kirli alt akıntılarını saptaması arasındaki keskin çizgide ilerliyor. Bu yüzden Seks İsyanları'nı bir yargılama değil, daha çok bir farkına varma olarak almalı. Çünkü Reynolds ve Press, rock'a dışardan bakan entelektüeller değil, yıllardan beri rock'ın içinde olan, en çok eleştirdikleri Rolling Stones, Iggy Pop ve Nick Cave'e âşık olan yazarlar.

Seks İsyanları hem kadın hem de erkek sanatçılara toplumsal cinsiyet merceğinden bakıyor ve isyanın bir tür psikanalizini yapıyor. İlk bölümde asi rock'çının (Jim Morrison, Robert Plant Mick Jagger vb.) "dişi" karşısında kendisini nasıl konumlandırdığı ve rock'taki kadın düşmanlığı, edebiyat ve sinemadaki kökleriyle birlikte ele almıyor. İkinci bölüm psikedelik geleneği (Pink Floyd, Brian Eno, Can vb,), kadını dışlama değil tam tersine ana rahmine ya da en azından kucağına dönme eğilimindeki rock'çıları inceliyor. Son bölümde ise kadın deneyimini rock'a tercüme etmeye çalışan Patti Smith, Kristin Hersh, PJ Harvey, Bjork, Slits gibi sanatçı ve gruplar ile Riot Girl gibi hareketler mercek altına yatırılıyor.

Rock'ın derin ve karanlık sırlarını gözler önüne seren Seks isyanları en tanıdık müziği bile yepyeni bir kulakla dinlememizi sağlıyor.

Egemen müzik kültürümüzün geniş bir bölümünde cinsiyetin merkezi bir rol oynadığını bu denli ikna edici argümanlarla savunan başka bir eser bilmiyorum. Popüler müzik konusunda hem bu denli tarihsel hem de günümüze bu denli uyumlu bir kitapla her zaman karşılaşmak mümkün değil.
Nancy J. Vickers

Popüler müzik kültürü üzerine yazılmış gerçekten önemli birkaç kitaptan biri... Reynolds ve Press'in Seks İsyanları ile başardıkları harikulade bir şey: Rock müziğini eskisi gibi dinlememiz mümkün değil.
Barney Hoskins

Kitabı okuyanlar 2 okur

  • Ceren doğan
  • arden

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%50 (1)
7
%50 (1)
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0