Tasavvur mu Gerçek mi? (Büyük Güçlerin Politikasında Kürtler, 1941-1947)

·
Okunma
·
Beğeni
·
39
Gösterim
Adı:
Tasavvur mu Gerçek mi?
Alt başlık:
Büyük Güçlerin Politikasında Kürtler, 1941-1947
Baskı tarihi:
Mayıs 2014
Sayfa sayısı:
374
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786055279851
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Avesta Yayınları
Borhaneddin A. Yassin'in 'Tasavvur mu Gercek mi? Mahabad Kurt Cumhuriyeti, Buyuk Guclerin Politikasinda Kurtler, 1941-1947' adli kitabi baskisi Avesta yayinlarinda cikti. Kitap Ingilizceden Turkceye Hikmet Ilhan tarafindan cevrildi. Bu calismada Kurt meselesi; Kurt halk(lar)inin icindeki gelismeler, Kurtlerin yasadiklari ulkelerdeki devletlerdeki merkezî hukumet(ler)in konumu ve Buyuk guclerin zamaninda Kurtlere yonelik yuruttukleri politikalar isiginda ele alinmaktadir. Calisma konusu olan donemdeki Kurt milliyetciligiyle ilgili en onemli gelismelerden biri, Kurdistan Halk Cumhuriyeti'nin (Ocak 1946-Aralik 1946) kurulmasiydi. Cumhuriyet cok kisa surede yikilmasina ragmen Kurt milliyetciliginin en muhim gelismelerinden biri olmustur. Bu calisma, Kurtlerin ozellikle de 1941-47 donemindeki Iran Kurtlerinin tarihini daha genis uluslararasi sablon icine yerlestirmeye calismaktadir. Kitapta Ikinci Dunya Savasi'na ve Soguk Savas'in kokenlerine odaklanilmaktadir. Bu baglamda Buyuk Guclerin Kurtlere dair yaklasimlari, esas bir ilgi alanini olusturmaktadir. Buyuk Britanya ve ABD'nin temel hedefi Iran, Turkiye ve Irak'la dostane iliskilerini surdurmekti ve bundan oturu soz konusu gucler Kurtlere herhangi bir sempati gostermekten kacindilar. ABD; Iran hukumetinin Kurtleri ve Iran'daki diger gruplari kontrol altinda tutmasini saglamak icin Iran'i cesitli bicimlerde destekledi. Ote yandan Sovyetler Birligi Turkiye ile ozellikle dostane bir iliski icinde degildi ve SSCB'nin Irak'la diplomatik iliskileri yoktu. Sovyetler Birligi'nin Iran'la iliskilerinin dogasi muglak ve guven verici olmaktan uzakti. Sovyetler Birligi'nin Kurt milliyetciliginin sampiyonu olarak ortaya cikmasinda kaybedecegi cok az, kazanacagi ise cok sey vardi. ABD ve Buyuk Britanya desteginden umudunu kesen Kurtler yonlerini Sovyetler Birligi'ne cevirmeye hazirdilar. Bununla birlikte, Buyuk Guclerin politikalarinin ortak paydasi kendi cikarlarini muhafaza etmekti. (Tanitim Bulteninden)
374 syf.
·9/10
24 Ağustos 1923'tür Lozan antlaşması imzalanır ve Kürtler dört parçaya bölünür. Kürt ülkesinin %43'ü Türkiye, %31'i İran, %18'i Irak, %6'sı Suriye ve eski Sovyetler birliği toprakları arasında paylaştırılır.. Bir umut vardır: başkaldırmak, Irak'ta Şeyh Mehmûd Berzencî, Türkiye'de Şeyh Said kıyamı, İran'da Sımko ağa liderliğinde ayaklanma vs.. Ayaklanmalar gerçekleşir ama hepsi bastırılır ve Kürtler için sürgün yılları başlar. Artık umut azalmıştır, liderler, aydınlar ve burjuva sınıfı sürgün edilmiştir. Yıl 1941 olur, Sovyetler birliği ve İngilizler İran'ı işgal eder ve orada Rıza Şah Pehlevi İran'dan kaçar. Kürtler işgali fırsat bilip kendi hakları olan topraklarda “Mahabad Kürt yönetimi”ni kurarlar ve liderliğe Qazi Mihemed gelir. Ve Qazi Mihemed Çarçira meydanında yaptığı açıklamada şöyle diyordu: “Önümüzde tarihi bir fırsat var dır ve Kürtler bunun farkında olmalıdırlar.” 18 temmuz 1946'da Mahabad Kürt yönetimine bağlı olan savaş bakanlığı yaptığı açıklamada 45 bin Kürt askerinin olduğunu tahmin ediyordu. Ve bu yönetim, dilin önemine dikkat çekiyordu, dilin hayatiliğini ön plana çıkıyordu, eğitim Kürtçe dilinde olacak, Mehabad, Şino ve Bokan'da yeni okullar inşa edilecek ve okullarda Kürtçe resmi olarak işlev görecekti.
***
11 aylık Mahabad yönetiminde neler olmuş:
*Kürtçe resmi dil olmuş.
*Mahabad kentinde ulusal kütüphane açılmış.
*mescit, medreseler de ve dini alanlarda Kürtçe dili kullanılacak.
*Mahabad'da bir radyo istasyonu açılmış ve bu radyo Kürtçe yayın yapmış.
*Kürdistan ve Niştiman dergi ve gazeteleri yayın hayatına başlamış.
***
Ve sonuç olarak Kürtler orada da desteksiz kaldı ve bir umut olan Mahabad yönetimi 11 ay ayakta kalabildi...

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Tasavvur mu Gerçek mi?
Alt başlık:
Büyük Güçlerin Politikasında Kürtler, 1941-1947
Baskı tarihi:
Mayıs 2014
Sayfa sayısı:
374
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786055279851
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Avesta Yayınları
Borhaneddin A. Yassin'in 'Tasavvur mu Gercek mi? Mahabad Kurt Cumhuriyeti, Buyuk Guclerin Politikasinda Kurtler, 1941-1947' adli kitabi baskisi Avesta yayinlarinda cikti. Kitap Ingilizceden Turkceye Hikmet Ilhan tarafindan cevrildi. Bu calismada Kurt meselesi; Kurt halk(lar)inin icindeki gelismeler, Kurtlerin yasadiklari ulkelerdeki devletlerdeki merkezî hukumet(ler)in konumu ve Buyuk guclerin zamaninda Kurtlere yonelik yuruttukleri politikalar isiginda ele alinmaktadir. Calisma konusu olan donemdeki Kurt milliyetciligiyle ilgili en onemli gelismelerden biri, Kurdistan Halk Cumhuriyeti'nin (Ocak 1946-Aralik 1946) kurulmasiydi. Cumhuriyet cok kisa surede yikilmasina ragmen Kurt milliyetciliginin en muhim gelismelerinden biri olmustur. Bu calisma, Kurtlerin ozellikle de 1941-47 donemindeki Iran Kurtlerinin tarihini daha genis uluslararasi sablon icine yerlestirmeye calismaktadir. Kitapta Ikinci Dunya Savasi'na ve Soguk Savas'in kokenlerine odaklanilmaktadir. Bu baglamda Buyuk Guclerin Kurtlere dair yaklasimlari, esas bir ilgi alanini olusturmaktadir. Buyuk Britanya ve ABD'nin temel hedefi Iran, Turkiye ve Irak'la dostane iliskilerini surdurmekti ve bundan oturu soz konusu gucler Kurtlere herhangi bir sempati gostermekten kacindilar. ABD; Iran hukumetinin Kurtleri ve Iran'daki diger gruplari kontrol altinda tutmasini saglamak icin Iran'i cesitli bicimlerde destekledi. Ote yandan Sovyetler Birligi Turkiye ile ozellikle dostane bir iliski icinde degildi ve SSCB'nin Irak'la diplomatik iliskileri yoktu. Sovyetler Birligi'nin Iran'la iliskilerinin dogasi muglak ve guven verici olmaktan uzakti. Sovyetler Birligi'nin Kurt milliyetciliginin sampiyonu olarak ortaya cikmasinda kaybedecegi cok az, kazanacagi ise cok sey vardi. ABD ve Buyuk Britanya desteginden umudunu kesen Kurtler yonlerini Sovyetler Birligi'ne cevirmeye hazirdilar. Bununla birlikte, Buyuk Guclerin politikalarinin ortak paydasi kendi cikarlarini muhafaza etmekti. (Tanitim Bulteninden)

Kitabı okuyanlar 1 okur

  • Mehmet Manaz

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%100 (1)
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0