Adı:
Yönteme Karşı
Baskı tarihi:
Ocak 2010
Sayfa sayısı:
384
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789755391403
Orijinal adı:
Against Method
Çeviri:
Ertuğrul Başer
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Feyerabend ölümüne iki yıl kala gözden geçirip ekleme ve çıkarmalar yaparak altına yeniden imza attığı bu önemli kitabında bilimi sorguluyor. Bilgibilimsel, yöntembilimsel, sosyolojik... sorular. Sarsıcı, hatta yıkıcı sorular bunlar.

Dünyayı anlama ve anlamlandırma biçimlerinden bir olan bilimin, modernizmle birlikte oturduğu iktidar koltuğunu tartışıyor. Bilim tek yol mudur? Batı biliminin henüz tam olarak nüfuz etmediği kültürler ve zamanlarda yaşayanlar, hayatın önlerine koyduğu sorunları aşıp ayakta kalmamışlar mıydı? Daha sonra da kalamazlar mıydı? (Bu soruya bugün, yani onların öz kaynakları ve kültürleri tahrip edilmişken olumlu yanıt vermek zordur belki. Soru, bunun kimin eseri olduğudur...) Bilimi "Bilim" yapan, yani bilimin söylediğini tek doğru derecesine yükselten, bunu böyle olduğuna bizi ikna eden nedir? Akla yatkınlığı mı? Kısaca bilimin yöntemini; akılcılığı, onun kullandığı araçları sorgulayarak ezberimizi bozuyor Feyerabend. Peki Batı biliminin, "akılcılığı" yöntem olarak kullanmaktan başka şansı yok mudur? Elbette vardır: Bilimsel devrimler söz konusu olduğunda yani paradigmanın değişikliğe uğradığı sıçrama anlarında, "akılcılığın" nasıl ihlal edildiğini tarihsel örneklere (Galileo örneğinde olduğu gibi) dayanarak gözler önüne seriyor Feyerabend.
(Arka Kapak'tan)
384 syf.
·Beğendi·10/10
İşsizken bir arkadaşının önerisiyle birkaç üniversiteye iş başvurusu yapar Feyerabend. Bir üniversitede öğretim görevlisi olarak işe alınır ve kendisinden Bilim Felsefesi derslerini vermesi istenir. Onun, bilimin felsefesiyle tanışması bu şekilde, tatlı tesadüflerle ya da ekonomik koşulların zorlamasıyla başlar. Ama sonraları Feyerabend "bilim anarşisti" denilince akla gelen ilk isim olacak kadar alanda derinleşecek ve yayınlar yapacaktır, hatta "bilim anarşisti" deyimi onun sıfatı olarak kullanılır olacaktır.

Yönteme Karşı (Against Method) onun, bilimin felsefi kökenlerine dair kaleme aldığı çalışmalar arasında en niteliklisi ve en bilineni. Adından da anlaşılacağı gibi kitap bilimde yöntem sorununu ele almaktadır. Bilimin belirli bir yönteminin olması gerektiği ve bu yöntemin rasyonel olması gerektiği genel kabulleri onun eleştiri oklarının hedefindedir.

Yöntem dayatmasına ve yöntemin rasyonel olması gerektiği kabulüne Feyerabend tam da modern bilimin kurucu büyüklerinden kabul edilen Kopernik ve Galileo'nun bilimsel pozisyonları üzerinden saldırır. Saldırır derken, ona göre zaten efsaneleştirilip tersyüz edilmiş bu insanların gerçekte neyi nasıl yaptıklarının açıklıkla ortaya konulmasıdır tüm yaptığı. Çok açık bir şekilde Kopernik ve Galileo'nun belirli bir yöntem takip etmediklerini ortaya serdikten başka, onların bilimsel başarılarının temellerinde rasyonel davranmalarının değil, davranmamalarının etkili olduğunu da çarpıcı bir şekilde açıklayarak okuru ikna eder. Bilimin belirli bir yöntem dayatmasıyla iş göremeyeceğini, hele hele rasyonel olma /davranma zorunluluğuyla bilim alanında hiçbir adım atılamayacağını, başka isimlerle birlikte, özellikle bu iki popüler bilim insanının çalışmalarını temel alarak çürütmektedir.

Kitap, Feyerabend'in diğer tüm eserlerinde olduğu gibi Popper eleştirileri de içermektedir. "Yanlışlamacılık" teorisiyle meşhur, bilim felsefesi alanındaki önemli isimlerden biri olan Popper hem onun hocası hem de bilime yönelik eleştirilerinde hedefindeki en önemli isimdir. Bu eserle birlikte ikili arasındaki karşılıklı eleştirilerin daha da yoğunlaştığını söylemek de mümkün.

Yönteme Karşı, bilim felsefesi ile ilgili olanlar için kritik önemde, köşe taşı sayılabilecek bir eserdir. Fakat alana veya felsefi dil ve düşünce yapısına uzak olanlar için anlaşılması güç ya da sıkıcı bir metin izlenimi verebilir.
"Biz inanmış fizikçiler için geçmiş, bugün ve gelecek ayrımı bir aldatmacadan başka bir şey değildir, ama kolay kolay yakamızdan düşmeyen bir aldatmaca." / Einstein
Paul Feyerabend
Sayfa 72 - Ayrıntı
"Hiçbir din kendini sadece denemeye değer bir şey olarak sunmaz. İddia çok daha güçlüdür: O din hakikattir ve onun dışındaki her şey yanlıştır ve bunu bildiği, anladığı halde hala reddedenler iliklerine kadar çürümüşlerdir (veya iflah olmaz aptallardır)."
Paul Feyerabend
Sayfa 272 - Ayrıntı yayınları
"İnsanoğlunun sağlam bilgi hazinesinin ancak akılcı olarak kavranabilen, hatta yalnızca bilimsel olarak kanıtlanabilen şeylerden oluştuğu yolundaki yanlış inancın ürkütücü sonuçları vardır. 'Bilimsel olarak aydınlanmış' genç kuşaklan tüm çok eski kültürlerin geleneklerinde ve büyük dünya dinlerinin öğretilerinde taşınan muazzam bilgelik ve bilgi hazinelerini bir tarafa atmaya kışkırtır. Tüm bunların anlamsız olduğuna inanan bir insan doğal olarak, eşit ölçüde tehlikeli bir başka şeye teslim olur, bilimin normal olarak tüm bileşenleriyle bir kültürü, baştan aşağı hiçten ve akılcı bir tarzda yaratmaya muktedir olduğu inancına kapılır."
Paul Feyerabend
Sayfa 170 - Ayrıntı
Eşitlik, farklı ırk ve kültürlerin üyelerinin beyaz adamın manyaklıklarına katılmak için, onun bilimine, teknolojisine, tıbbına, politikasına dahil olmak için eşsiz fırsat yakaladıkları anlamına geliyordu.
Paul Feyerabend
Sayfa 327 - Ayrıntı
"Modern bilimsel tıp, popülaritesinin çoğunu hasta insanların gidecek başka yerleri olmamasına ve televizyonun, söylentilerin, tam teşekküllü hastaneler eliyle sahneye konan teknik sirklerin onları bundan daha iyisini yapamayacaklarına ikna etmelerine borçludur."
Paul Feyerabend
Sayfa 278 - Ayrıntı yayınları
Bilimsel sonuçlar ve bilimsel ethos (eğer böyle bir şey varsa), yaşamaya değer bir hayat için haddinden fazla zayıf bir temeldir.
Paul Feyerabend
Sayfa 170 - Ayrıntı

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Yönteme Karşı
Baskı tarihi:
Ocak 2010
Sayfa sayısı:
384
Format:
Karton kapak
ISBN:
9789755391403
Orijinal adı:
Against Method
Çeviri:
Ertuğrul Başer
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Ayrıntı Yayınları
Feyerabend ölümüne iki yıl kala gözden geçirip ekleme ve çıkarmalar yaparak altına yeniden imza attığı bu önemli kitabında bilimi sorguluyor. Bilgibilimsel, yöntembilimsel, sosyolojik... sorular. Sarsıcı, hatta yıkıcı sorular bunlar.

Dünyayı anlama ve anlamlandırma biçimlerinden bir olan bilimin, modernizmle birlikte oturduğu iktidar koltuğunu tartışıyor. Bilim tek yol mudur? Batı biliminin henüz tam olarak nüfuz etmediği kültürler ve zamanlarda yaşayanlar, hayatın önlerine koyduğu sorunları aşıp ayakta kalmamışlar mıydı? Daha sonra da kalamazlar mıydı? (Bu soruya bugün, yani onların öz kaynakları ve kültürleri tahrip edilmişken olumlu yanıt vermek zordur belki. Soru, bunun kimin eseri olduğudur...) Bilimi "Bilim" yapan, yani bilimin söylediğini tek doğru derecesine yükselten, bunu böyle olduğuna bizi ikna eden nedir? Akla yatkınlığı mı? Kısaca bilimin yöntemini; akılcılığı, onun kullandığı araçları sorgulayarak ezberimizi bozuyor Feyerabend. Peki Batı biliminin, "akılcılığı" yöntem olarak kullanmaktan başka şansı yok mudur? Elbette vardır: Bilimsel devrimler söz konusu olduğunda yani paradigmanın değişikliğe uğradığı sıçrama anlarında, "akılcılığın" nasıl ihlal edildiğini tarihsel örneklere (Galileo örneğinde olduğu gibi) dayanarak gözler önüne seriyor Feyerabend.
(Arka Kapak'tan)

Kitabı okuyanlar 6 okur

  • Ali Yıldız
  • Vegan
  • a. selim
  • CSU
  • MAHMUT AKINCI
  • Fatma

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%100 (2)
9
%0
8
%0
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0