• Kitapsever dostlar!. İnce Memed serisi olan ve kitapları bana göndermek isteyen olursa ne mutlu olurdum.
    Paylaşım adına ..
  • "Cildine bakarak bir kitap hakkında hüküm verme"

    Fahrenheit 451, bilim kurgu yazarı Ray Bradbury’nin 1951 yılında kaleme aldığı distopik (ters ütopya, anti ütopya ne derseniz artık) bir eseridir. Kitabın nasıl ve ne durumda yazıldığı, bizzat Ray Bradbury tarafından kitabın Önsözünde okuyucuya açıklayıcı bir biçimde anlatılıyor.

    Bir kitapseveri, bir kitap kurdunu nasıl fark edebiliriz?

    Okul çıkışında çantasını evin kapısından fırlatıp, sokağa top oynamaya çıkan çocukların aksine ters istikamete yani kütüphaneye koşan bir çocuk görürseniz bilin ki o çocuk tam bir kitap kurdudur. İşte Ray Bradbury’de böyle bir çocukmuş. İskenderiye Kütüphanesinde çıkan 3 yangını öğrendiğinde ağlayan 9 yaşındaki bir çocuktan bahsediyoruz. Kitabın temasında –daha sonra bahsedeceğimiz- kitapları yakma eylemi üzerine var olan hassasiyet Ray Bradbury’de daha 9 yaşında başlamış anlayacağınız. Bunun yanı sıra 1934 de Almanya’da kitapları tutuşturan Hitler, Stalin ve onların kafadarlarının kibritleriyle ilgili söylentiler, ayrıca büyük büyükannesinin yargılandığı ama yanmaktan kurtulduğu cadı avı bu hassasiyeti etkileyen unsurlardan birkaçı.

    Düşünün kitapsever bir insanın en büyük korkusu ne olabilir? Kitapların yakılmasından başka…

    Bir kitabın distopya olmasını sağlayan ana unsur, gelecekte var olan ve totaliter baskıcı bir rejimi konu almasıdır mutlaka. Kitapta var olan öngörülerinin distopik öğeler barındırması, yazarın yaşadığı dönemden etkilendiği ve korkularının gerçekleşme olasılığının yüksek olmasındandır. Bradbury’nin yaşadığı dönemi ele alırsak, etkilenmemesi imkânsız bir dönemden bahsediyoruz. McCarthy döneminde yaşamış olan yazar zor zamanlar geçirdiğini itiraf etmekten çekinmiyor. Amerika-Rusya arasındaki Soğuk Savaşın en şiddetli günlerinde yaşanan korkuların bir süre sonra paranoya seviyesine ulaştığı, cadı avlarının başlatıldığı, insanların fikirlerinden ötürü yargılandığı ve casus yaftası yapıştırılarak mahkûm edildiği bir dönemden bahsediyoruz. Ki kitabın basımından 2 yıl sonra 1953 yazında Amerikan kütüphanelerinde bulunan yıkıcı yayınları tespit eden McCarthy’ nin, hazırladıkları listelerdeki kitapları toplattırdığı ve bunların bir kısmının yakıldığını göz önüne alırsak öngörüsünün ne kadarda doğru olduğunu varsayabiliriz. Kitabın sonlarında yer alan nükleer saldırı; atom bombasının etkilerini ve yarattığı korkuları görmüş biri olarak Bradbury’ nin yaşadığı dönemden ne kadar etkilendiğinin bir göstergesidir.

    Bradbury’ nin, bu kadar önemli bir kitabı yazarken çok zorlanmadığını; 9 günde yazılan bu kitabın yazarın kafasında yer alan ve daha önceden kaleme almış olduğu birçok öyküden faydalandığını önsözde bize anlatıyor.

    Kitap :
    “Fahrenheit 451: Kitap kâğıtlarının yanıp tutuştuğu ısı derecesidir” diye başlıyor.

    İlk cümleden vurmaya başlar yazar. Bilinmeyen bir gelecekte Amerika’da itfaiyeciler yangın söndürmek yerine kitap yakma görevini üstlenmişlerdir. Teknolojik gelişmeler sebebiyle evler yanmaz yalıtkan ile kaplandığından dolayı itfaiyeciler neredeyse birer kolluk kuvvetine evrimleşmiştir.

    Kahramanımız, yakmaktan zevk alan Guy Montag adlı bir itfaiyecidir. Yaşamımızda birçok kez hayatımızı değiştirecek dönüm noktalarıyla karşılaşırız. Biraz cesaretle bu fırsatları değerlendirebilirsek hayatımıza yeni bir anlayışla devam edebiliriz. İşte böyle bir fırsat, Montag’ ın önüne Clarrise ile tanışmasıyla gelir. Kitapta tasavvur edilen tekilleşmiş, sorgulamadan uzak, uyarıcı ilaçlar etkisindeki ve buna bağlı olarak ilgisizliğin doruk noktasına ulaştığı bir toplum içerisinden farklı bir çizgide olan Clarrise; beton yığının içinden çıkan bir çiçek misali Montag’ ın karşısına çıkmıştır. Farklıdır Clarrise; güneşin doğuşunu izlemeyi, yağmur altında dolaşmayı, koklamayı, konuşmayı sever. Devamlı sorular sorar Montag’ a
    - Mutlu musun?
    - Yaktığın kitapları hiç okuduğun olur mu?
    - Uzun zaman önce itfaiyecilerin yangınları başlatmak yerine, söndürdükleri söylenir doğru mu?
    gibi sorular ile Montag’ ın zihninde oyunlar oynar.

    Clarrise’nin yaşamına girmesiyle sorgulamaya başlayan Montag, yaşlı bir kadının kitaplarıyla birlikte kendisini yakması üzerine tepetaklak olur.

    Yazarın teknolojik öngörülerinin ne kadar günümüze işaret ettiğini Montag’ ın eşi Mildred üzerinden görebiliriz. Uyarıcı haplar ile duvar TV si önünden ayrılmayan, tek aktivitesinin interaktif programlar ile TV deki ‘Kuzenler’ arasında geçen diyaloglar olan, bunun haricinde kulak içi kulaklıklar ile devamlı müzik dinleyen tekil bir birey Mildred. Kitapta Mildred, toplumun nasıl bireyselleştiğinin küçük bir örneğidir. Birey tekildir ancak belirli ilgi alanları doğrultusunda birleşen bireyler toplumsallaşır. Kitaptaki totaliter yönetim biçimi, bireylerin birey olarak kalması ve ancak kendi dikteleri ile toplumsal işlevler yapmasını ister. Kitapta devleti ve rejimi, itfaiye şefi Beatty’nin temsil ettiğini söyleyebiliriz. Rejimin söylemlerini Yüzbaşı Beatty’nin ağzından dökülen tümcelerin içerisinde saklı olduğunu görmemek elde değildir. Devlet, insanların mutlu olabilmesi ve mutlu kalabilmesi için düşünmelerini engellemeye çalışıp, kaygılandıracak sorulardan uzak tutup, onları eğlence ve teknolojik kitle iletişim araçlarıyla meşgul etme görevini üstlenmiştir. Ne kadar az düşünce, o kadar az sorun ilkesiyle hareket eden bir düzeni anlatıyor Beatty, meşhur monoloğunda. Fakat kitapta bahsedilen totaliter rejim okurun gözüne sokulacak şekilde büyük harflerle değil, nükteli, ince düşünülmüş küçük ipuçlarıyla anlatılıyor.

    Kitabın üstüne, François Truffaut’un –ki çok severim- 1966 yapımı aynı adlı filmini izleyince bazı şeyler daha rahat gözünüzün önünde canlanabiliyor. Film Truffaut’un ilk renkli ve ilk İngilizce filmi olması dolayısıyla eleştirmenler tarafından vasatın az üzerinde değerlendirilmesine karşın yazarımız Ray Bradbury tarafından beğenilmiş, hatta farklı bir sona sahip olması yazar tarafından çok beğenilmiş ve Broadway’deki sergilediği oyunlarında Truffaut’un kurguladığı finali oynatmıştır.

    • Kitaplar bir tür depo gibidir ve biz onlarda unutacağımızdan korktuğumuz şeyleri saklarız. İçlerinde büyülü bir şey yoktur. Büyü, sadece o kitapların anlattıklarındadır, evrenin parçalarını birleştirip bize nasıl elbise gibi sunduklarındadır.

    • Mutlu olmak için ihtiyacımız olan her şeye sahibiz ama mutlu değiliz. Eksik bir şey var.

    • Büyükbabam, herkes öldüğü zaman geride bir şey bırakmalı, derdi. Bir çocuk, bir kitap, bir resim, bir ev, yapmış olduğu bir duvar ya da bir çift ayakkabı. Ya da ekili bir bahçe. Ellerinin bir şekilde dokunduğu ve ruhunun öldüğün zaman gidebileceği bir şey, öyle ki insanlar senin diktiğin ağaç ya da çiçeğe baktığı zaman seni orada görebilsinler. Ne yaptığın önemli değil, derdi, yeter ki sen ellerini onun üstünden çektiğin zaman, ona dokunduğun zamanki halini değiştiren bir şey yapmış olasın. Otları sadece biçen bir adamla, gerçek bir bahçıvan arasındaki fark dokunuştadır, derdi. Otları biçen bir adam orada hiç bulunmamış gibidir, fakat bahçıvan ömür boyu oradadır.”
  • ''En mutlu insan, kitap hazinesine veya kitapsever arkadaşlara sahip olandır.''
  • Avantür (Fransızca) yerine, MACERA
    Background (İngilizce) yerine, ARKA PLAN
    Bibliyofil (Fransızca) yerine, KİTAPSEVER
  • Öykü Otobüsü: #32743786

    Yolcu listesi: http://i.hizliresim.com/g6GR0O.jpg

    Bağlantılı öyküler : #33861382 - #32867531

    Yine bir yolculuk macerası hadi bakalım, otobüs perona ne zaman girecek acaba.

    16 saat!! Hatta 16.5 saat!! O kadar saat yolculuk nasıl bitecek bilmem ki. Otobüs firmasının adı da abidik gubidik tek parça varırsam Hatay’a ne ala. Başka bilet de bulamadım ki herkesin Hatay’a gidesi tutmuş herhalde ben gidiyorum diye. Heh geliyor işte otobüs. Al işte otobüsün sefer numarasını bile elle yazmışlar, şu genç çocuk muavin herhalde dur bagajımı vereyim de geçeyim yerime artık.

    “Pardon, bagajı bu taraftan mı vermem gerekiyor? Hatay’da ineceğim ben.”

    “Alayım hanfendi.”

    Muavin valizi yerleştirirken bekliyorum, bagajı yerleştirip tekrar doğrulunca dönüp yüzüme ne dikiliyorsun der gibi bakınca,

    “Bagaj fişi falan vermeyecek misiniz?” diye soruyorum. Ukalaca bir gülümseme eşliğinde verdiği cevap,

    “Yok hanfendi biz bagaj fişi vermiyoz. Napacaksığnız fişi zağten, bir işe yaramıyo kiğ” şeklinde kendince zeki bulduğu bir cevap. Beni ilk anda daha sinir etmeyi başarıyor. Neyse sakin olacağım, boş yere sinirlenmeyeceğim, yol uzun muavini çok göreceğim daha. Otobüse girip 6 numarayı buluyorum, 5 numaradaki yolcunun çantası benim koltukta duruyor.

    “Merhabalar yerim burası da…”
    “Aaa öyle mi pardon boş nasılsa diye bırakmıştım çantayı.”
    “Hiç sorun değil, iyi yapmışsınız.”

    İyi bari eli yüzü düzgün, kibar birisine benziyor. Muavin gibi hanzo olsa koca yol iyice uzun gelirdi. Koridor tarafında benim koltuğun hizasında oturan adam kör mü acaba, bacaklarının arasına sıkıştırdığı yere eğimli duran uzun bir değnek var elinde. Önümde saçı sakalı birbirine karışmış, babannem görse papaz gibi derdi, irice bir tip oturuyor yanı boş. Tuhaf bir görüntüsü var ama zararsız bir tip gibi umarım öyledir. Rockçı mı anarşik mi belli değil!

    Aklımdan böyle ilk izlenimler geçerken çantamdan kitabımı, kulaklığımı çıkarıp çantamı üst rafa yerleştiriyorum, sonunda yerleştim.

    Yolculukta etrafımdaki insanlar önemlidir benim için. Her yolculuk dünya üzerinde sürdürülen ortak zamandan ayrı bir zaman dilimi gibi gelir bana. O zaman diliminde ayrı bir dünya oluşur yolculuk bitene kadar. Yedi sülaleni soran hiç tanımadığın teyzeler, yılışık muavinler, agresif kaptanlar, dedikoducu muavinler ve kaptanlar, sürekli ağlayıp yolculuğu zehir eden bebekler, binbir oyun yapıp kendini adeta zorla sevdiren çocuklar, sürekli memnuniyetsiz olacak bir şeyler bulup negatifliğiyle sizi de tüketenler, sigara kokanlar, parfüm korkanlar, en berbatı ter kokanlar, paylaşılan uzun yol börekleri arasına sarılmış hayat hikayeleri.. Ön koltukta, yan koltukta dedikodu yapanlar, anılarını paylaşanlar, varacakları yerde yapacaklarını gözden geçirenler… Bağıra bağıra telefonla konuşanlar, çocuklarını avutmaya çalışanlar... Kendi gerçekliğinizden kopup otobüsün içindeki gerçekliklerle sarmalanırsınız. Aman ne oldu böyle bana aforizma kasacağım az daha zorlarsam.

    Yanımda oturan beyefendinin elinde de bir kitap var. Merak ettim ne okuyor acaba? Çaktırmadan kitabın kapağını kessem mi yandan yandan. Camdan bakıyormuş gibi yapıp kitabın kapağını okumaya çalışırken, onun da benim elimdeki kitabı süzdüğünü fark etmemle gülümsüyorum.

    “Siz de okumayı seviyorsunuz sanırım, elinizde kitabı görünce çaktırmadan adına bakayım dedim ama pek başarılı olamadım galiba.”

    “Ben de sizinkinin adını okumaya çalışıyordum aslında aynı anda.” diye cevap veriyor gülümseyerek.

    Bu uzun yol boyunca sohbet edebileceğim bir yol arkadaşım var sanırım, yaşasın! Hem de en sevdiğim konu bir parça rahatladım şimdi.

    Bir kitapseverin karşısındakinin de kitapsever olduğunu fark ettiği anda oluşan o garip tanıdık topraklardayız havası oluşuyor bir anda.

    “ Benim okuduğum kitabın adı “Tanrı Olmak Zor İş” İthaki Bilimkurgu Klasikleri’nden… Biliyor musunuz seriyi?”

    “Seriyi biliyorum fakat seriden fazla kitap okumadım açıkçası.”

    “Benim en sevdiğim seridir hemen hemen tüm kitaplarını okudum serinin, bilim kurgu türü en sevdiğim.” derken otobüste anons veriliyor ve biz etrafımızdaki hareketliliğin arasında sohbete kaptırmışken kendimizi, hareket ediyoruz.

    “Benim okuduğum da “Kapıların Dışında” diye bir kitap. 2.Dünya Savaşı ile ilgili… Yazarı ilk kez okuyorum, geçtiğimiz ay Can Yayınları kampanyasında görüp almıştım.”

    “Evet kampanyayı biliyorum fakat ben de bu kitabı ilk kez duyuyorum.

    İsminiz neydi bu arada?”

    “NigRa benim ismim, siz?”

    “Semih ben de memnun oldum. Pardon Nigar mı dediniz biraz değişik geldi isminiz tam anlayamadım da..Kusura bakmayın.”

    “Yok Nigra hep Nigar ile karıştırıyorlar hatırlayamayınca ama.”

    “Çok ilginç bir isim ilk kez duyuyorum, anlamını sorabilir miyim?”

    Sohbetimiz muavinin gelmesiyle bölünüyor.

    “Nerde incektiniz hanfendi?” diye soruyor yüzünde arsız bir gülümseme ile.

    “Hatay terminal.”

    “Oooo ben de Antakhyalıyım, bizim memlekete hangi rüzgar attı sizi böyle?” bir kolunu öndeki koltuğa yaslayıp kırk yıllık ahbabım gibi laubali laubali konuşup duruyor. “Bişe laazım olursa yani yardımcı oluruz seve seve, çevremiz geniş yaani.”

    Hey yarappim çattım. Zaten bela mıknatısım bir kere çalışmasa hayret edeceğim.

    “Çok sağolun bişey olursa söylerim.” diyorum ters bir şekilde ama muavin hiç oralı değil.

    “Çaayy, kaaahfeee ne alırsınız?”

    “Kahve alabilirim ikisi bir arada varsa, teşekkürler.”

    “Olmaz mıı, olmazz mııı.. Hemen getiriyorum.”

    İçimden ağzında da bir sakızı olsa tamam diye geçiriyorum.

    Üst raflarda bir yerleri karıştırıp bir karton bardak, bir paket ikisi bir arada nescafe, ıslak mendil ve karıştırma çubuğunu bana uzatıp arka taraflara doğru ilerleyip gözden kayboluyor.

    Muavin gidince Semih Bey, “Boşverin aldırmayın, haddini bilmez delikanlının birisi.” diyor.

    “Haklısınız da bu laubalilik de nereye kadar.” bir yandan söylenip bir yandan sinirle nescafe paketini yırtıyorum, kahveyi bardağa boşaltıp çöpü sehpanın üzerine bırakıyorum.

    O sırada elinde sıcak su termosu ile muavin geri geliyor. Bardağımı uzatıyorum. Suyu bardağa dökmesini beklerken birden “AYYYYHHHHH!! NAPIYORSUN DİKKAT ETSENEE!!”

    “Pardon hanfendi kaza oldu.”

    “Başlatma kazana yaa yaktın beni! Bardak insanın üzerinde mi doldurulur, koridora tutsana!!”

    “Bişeeey olmaz yaa azcık bi su, bu tarafın kızları da pek bi çıtkırıldım!” demesiyle nevrim dönüyor. Ben muavini parçalama fikriyle ayağa kalkmaya uğraşırken yan taraftan Semih Bey kolumu tutuyor, “Durun sakin olun, uymayın şuna.” deyip muavine dönüyor.

    “Kardeşim hanımefendi haklı dikkat etsene biraz, bu ne rahatlık bir de özür dileyeceğin yerde kalkmış bir şey olmaz diyorsun.” diye tersliyor muavini.

    Semih Bey’den de desteği bulunca iyice çemkirmeye başlıyorum muavine.

    “TERBİYESİZ!! YA O SUYUN HEPSİ ÜZERİME DÖKÜLSEYDİ, YANSAYDIM NE OLACAKTI?!!”

    “Tamam yaa özür diliyim o zaman susacak mısınız? Amma da büyüttünüz haa..”

    “Bak hala daha….”

    O esnada kaptan “OĞLUM BAK BANA!” diye seslenince gerzek muavin bunu fırsat bilip kaçıyor hemen. Ben kendi kendime söylenmeye devam ederken, yan taraftakilerin bana baktığını fark ediyorum, hatta kör olan gülüyor sanki. “Komik bir şey mi var ne gülüyorsun?” diye bağırasım var. Neyse tutuyorum kendimi, oturduğum yerde sakinleşmeye çalışıyorum.

    Daha yolculuğun başında başıma gelen bakın, ama binmeden aklıma geldi bunlar benim, zaten aklıma gelen başıma gelir, ne diye kalkıp Hatay’a gitmeye kalktım ki zaten, hem de adını sanını bilmediğim bir firma ile onca saat yolculuk, akıllanmam ben akıllanmam!! Hatay’a varana kadar neler olacak kimbilir?