t
Teşbih
2 üyeTakip
Buhâri'nin şeyhi Nuaym b. Hammad el-Huzai şöyle der:
"Kim Allah Teâlâ'yı mahlukata benzetirse kafir olur. Allah'ın (celle celăluhe) kendisini vasıflandırmış olduğu bir şeyi inkar ederse de kafir olur. Allah ve Rasûlü'nün, Allah'ı (celle celaluhu) vasf ettiği şeyler teşbih değildir.
Konunun daha iyi anlaşılması için birkaç örnekarz edeyim, Mesela bu kişiler "Rahman arşa istivâ etmiştir" (Taha Suresi, 5) ayetindeki istiväyı Allah'ın mekân olarak arş üzerinde olduğuna hamlettiler. Oysaki bu Allah'a yaraşır bir durum değildir. Veya "Allah'ın eli onların elleri üzerindedir."
(Fetih Suresi, 10) ayetindeki el lafzından yola çıkarak Allah'ın organı olduğunu iddia ettiler. Oysaki hakikat böyle değildir. Bilakis Allah organlardan münezzehtir. Ancak onlar ayet ve hadislerdeki manaları Allah'ın şanına yaraşır bir şekilde değil, insanlar arasında kullanılan his ve duyular üzerine kurulu olan manalar üzerine anladılar. Bu ise büyük bir hatadır.
Bir şey eğer mümkünse ancak hakiki manası üzerine hamledilir. Eğer o şeyi hakiki manasından çevirecek olan bir şey varsa o zaman mecăzi mana üzerine hamledi- lir. Daha sonra teşbih hususundan çıkmaza girip, teşbihin kendilerine izafe edilmesinden gurur yapıp kaçınıyorlar ve "Biz ehlisünnetiz" diyorlar. Söyledikleri sözlerin ise teşbih olduğu açıktır.
"Allah'ın başı olduğuna dair bir rivâyet işitmedik" sözleri, onların ayet ve hadislerde geçen "Allah'ın eli" vb. ibareleri hislerin gerektirdiği mana üzerine algıladıklarına dair güneş kadar açık ve net bir delildir.
Hem Allah'ın organı olduğunu, solunum yaptığını, yer değiştirdiğini söyle- diler, hem de aman ha aklınıza geldiği gibi değil dediler. Bu şekilde gerek dilbilgisi gerek de akaid alanında benzeri olmayan bir bidat ortaya attılar. Paradoksların içerisinde kaybolup gittiler.
Allah (a.c) yarattığı bir şeye benzemez o her şeyden münezzehtir yaratmakta emretmek'te ona aittir . Mekkeli müşrikler hani demişler idi Allahın kızları vardır, yani melekleri kast etmiştlerdi Allahı bir cisme şekle insana benzetmek doğru değildir·Kitabı okudu
Fakat Müzeyyen, bu derin bir tutku,” dedim. Tırsmaya başlamıştım. Haklı olabilirdi.
“Evet, biraz sapık ve tek taraflı bir tutku,” dedi, arkasını dönüp gitti.
İkinci Bölüm/İletişim Yayıncılık
