• Mısır, Mezopotamya, Babil, Hint ve Çin uygarlıklarında geliştirilen bilimsel bilgi etkinliği, MÖ 6. yüzyıldan itibaren Antik Grek dünyasında daha ileri bir düzeye taşındı. Bu dönemde matematik, astronomi, biyoloji, tıp ve fizik disiplinlerinde uzun yıllar egemen olan başarılar sergilendi. Arkhimedes’in (MÖ 287-212) matematiksel fizik, Apollonios’un (MÖ 262-190) geometri ve astronomi, Eratosthenes’in (MÖ 276-194) coğrafya, Hipparkhos’un (MÖ 190-120) astronomi ve coğrafya disiplinlerinde geliştirdiği kuramsal ve deneysel çalışmalar, bu disiplinlerin kuralları tanımlanmış, yöntemleri belirlenmiş, içeriği son derece iyi düzenlenmiş bilim dalları haline gelmesini sağladı. MÖ 3. yüzyıldan itibaren bu kuramsal araştırma geleneği, mevcut bilgilerin pratiğe uygulanmasıyla yeni bir evreye ulaştırıldı.
    Birçok önemli teknik araç Ktesibios (MÖ 285-222), Philon (MÖ 2. yüzyıl) ve Heron (MS 1. yüzyıl) tarafından geliştirildi ve başlangıçta egemen olan saf araştırma geleneği, uygulama alanı olan bilgilerin toplumsal açıdan yarattığı ilginin ve dikkatin etkisiyle başat bir konum kazandı. Buna karşılık MÖ 30 yılından itibaren siyasi bir güç halini almaya başlayan Romalıların egemenliğiyle birlikte, bilimin kuramsal boyutu gittikçe daha az önemsenmeye ve imparatorluğun fiziksel gücünün gerektirdiği teknik araç-gereç yapımının öne çıkarılmasıyla da unutulmaya başlandı. Başlangıçta bilgiye sahip olmak başlı başına bir erdem olarak kabul edilirken, giderek bilginin yararı tartışılmaya başlandı. Sonunda Batı, bilim yapılmayan, söylencelerin, safsatanın ve boş tartışmaların egemen olduğu, uzun sürecek bir karanlığa gömüldü.
  • 96 syf.
    ·1 günde·Beğendi·Puan vermedi
    İnsan nüfusunun hızlı artışı, insanların çevreye ve doğaya karşı duyarsız davranmaları, kısıtlı olan doğal kaynakları kontrolsüz bir şekilde kullanmaları, aşırı ve hızlı tüketim
    alışkanlıkları doğal yaşam alanlarını ve biyoçeşitliliği tehdit ediyor. Günümüzde doğa koruma çalışmalarının etkili bir şekilde gerçekleştirilmesinde özellikle temsilci türlere odaklanılması belirlenen koruma hedeflerine ulaşmak için büyük kolaylıklar sağlıyor. Ancak
    bu tür çalışmalarda temsilci türlerin ve temsilci taksonların etkililiğinin dikkatli biçimde
    değerlendirilmesi, bu türlerin seçim yöntemlerinin de bilimsel kriterlere dayandırılması
    gerekiyor. İlay Çelik Sezer “Doğa Koruma Çalışmalarında Temsilci Türler” başlıklı yazısında
    ekosistemin bütünlüğünün sistematik olarak korunma planlamasında ve çalışmalarında
    kullanılan temsilci tür çeşitlerini ve bu tür çalışmalarda dikkat edilmesi gereken kriterleri
    detaylı bir şekilde ele alıyor.
    Tuncay Baydemir “Çizge Teorisi, Büyük Çizgeler Daha Küçüklerinin Kopyalarıyla Oluşturulabilir mi?” başlıklı yazısında çizge teorisi modellerinin birçok alanda nasıl kullanıldığını anlatıyor. Mahir Ocak modern fizikte doğada gözlemlenen fiziksel süreçlerin dört
    temel kuvvetle açıklanmasının yanında çeşitli olguların arkasında henüz bilinmeyen bir
    başka kuvvet de olabileceğini “Beşinci Kuvvet” yazısında ele alıyor. Ali Sinan Sertöz Bilim
    ve Teknik dergisindeki matematik serüvenine “Öklid Bir Dâhi miydi?” yazısıyla devam ediyor. Ülkemizde geliştirilen yerli ve mili teknolojiler yazı dizimizde bu ay sizlere ilk Türk
    uçan araba “Cezeri”yi tanıtıyoruz. “2020 Nobel Bilim Ödülleri Açıklandı”, “Bazı Ötegezegenler Yaşam için Dünya’dan Daha mı Uygun?”, “Milli Uzay Programı Stratejisi ve Yol Haritası
    Çalıştayı” başlıklı yazılarımızı da zevkle okuyacağınıza eminiz


    Çizge Teorisi, Büyük Çizgeler
    Daha Küçüklerinin Kopyalarıyla
    Oluşturulabilir mi?
    Tuncay Baydemir
    Günlük hayatta pek çok şeyi çizgelerle
    tanımlamak ve modellemek mümkün. Birden
    fazla varlık varsa bunlar arasındaki ilişki rahatlıkla
    çizgeler kullanılarak ifade edilebiliyor. Birçok
    alanda çizge teorisi kullanılarak problemler
    hızlı ve düzgün bir şekilde tanımlanıp çözüme
    kavuşturulabiliyor.
    60
    Beşinci Kuvvet
    Mahir E. Ocak
    Modern fizik doğada gözlemlenen tüm fiziksel
    süreçleri dört temel kuvvetle açıklamaya çalışıyor.
    Ancak bugün tam olarak açıklanamayan çeşitli
    olguların ardında henüz bilinmeyen kuvvetler de
    olabilir.
    70
    Öklid Bir Dâhi miydi?
    Ali Sinan Sertöz
    Öklid bir dâhi miydi, yoksa “coğrafya kaderdir”
    sözüyle başarılarının kaçınılmazlığını ima
    edebileceğimiz bir fâni miydi? Elemanlar adlı
    kitabın kopyalarının tarih içinde geçirdiği
    serüvenler nelerdir ve bugüne kalan kopyaların
    durumu nedir? “Orijinal metin” diye bir şey
    var mı? Öklid’in yüzyıllar sonra matematik
    dünyasına katılacak fikirlere kendi yaşadığı
    dönemde erişimi varmış gibi bir duyguya
    sürüklenmekte haklı mıyız?

    Bilim ve Teknik ile
    Büyüdüm!
    Özlem Ak
    6
    Haberler
    14
    Bazı Ötegezegenler
    Yaşam için Dünya’dan
    Daha mı Uygun?
    Faruk Soydugan
    Ötegezegen araştırmalarında
    en az keşifler kadar Dünya
    benzeri olanlarda atmosfer
    özellikleri ve yaşam koşulları
    üzerine yapılan araştırmalar
    da ilgi çekiyor.
    17
    Milli Uzay Programı
    Stratejisi ve Yol Haritası
    Çalıştayı
    Özlem Kılıç Ekici

    18
    Bilim Çizgi
    Kuantum Dolanıklık
    2. Bölüm
    Sinancan Kara
    30
    2020 Nobel
    Bilim
    Ödülleri
    Açıklandı
    İlay Çelik Sezer
    Nobel Fizik Ödülü kara
    delik çalışmalarına, Nobel
    Kimya Ödülü gen düzenleme
    yöntemini geliştirenlere,
    Nobel Fizyoloji veya Tıp
    Ödülü de Hepatit C virüsünü
    keşfedenlere verildi.
    34
    Tekno-Yaşam
    Gürkan Caner Birer
    38
    Doğa Koruma
    Çalışmalarında Temsilci
    Türler
    İlay Çelik Sezer
    Uzmanlar bazen
    ekosistemlerin tamamını
    incelemek ve bunların
    bütününe yönelik tedbirler
    almak yerine, bütünü
    temsilen, bazı “temsilci
    türler”e odaklanabiliyor.
    Bu türler, doğal yaşam
    alanlarının gitgide daha fazla
    işgal edildiği ve dolayısıyla
    doğa koruma çalışmalarının
    hem ekonomik hem de politik
    açıdan her geçen gün daha
    da zorlaştığı günümüzde,
    koruma çalışmaları için
    kolaylık sağlayabilen hedefler
    olarak karşımıza çıkıyor.
    58
    Merak Ettikleriniz
    Mesut Erol
    68
    Ülkemizde Geliştirilen
    Yerli ve Milli Teknolojiler:
    İlk Türk Uçan Araba
    “CEZERİ”
    Özlem Kılıç Ekici
    82
    Doğa - Fauna
    Madagaskar’ın En Büyük
    Yırtıcısı Fossa
    Bülent Gözcelioğlu
    84
    Gökyüzü
    Faruk Soydugan
    88
    Düşünme Kulesi
    Ferhat Çalapkulu
    90
    Satranç
    Kıvanç Çefle
    93
    Ayın Sorusu
    (Matematik)
    Azer Kerimov
    94
    Zekâ Oyunları
    Emrehan Halıcı
    96
    Yayın Dünyası
    İlay Çelik Sezer
  • 96 syf.
    ·1 günde·Beğendi·Puan vermedi
    COVID-19’un Başka Bir Sonucu: Plastik Salgını yazısı çevre bilinci adına güzel bir yazi idi.
    Ayın bilim haberlerinde de güzel gelismeler vardi.
    Acıyı hisseden yapay deri haberi, muhtesem soguk ahsap maddeler, geri dönüşen plastik haberleri insanlıgin gelecegi adina önemli haberlerdi.

    Son yıllarda dünya genelinde plastik kullanımıyla ilgili bazı kısıtlamalar ve kurallar geti￾rilmişti. Plastik kirliliğinin ve doğadaki plastik birikiminin azaltılmasına yönelik pratikte
    uygulamaya konulan birçok kısıtlama ve tedbir COVID-19 küresel salgını ile birlikte bir
    süredir askıya alınmış durumda. Bugünlerde koronavirüsün bulaşmasına ilişkin endişe￾ler nedeniyle plastik kullanımının artışına yeniden tanıklık ediyoruz. Maskeler, eldiven￾ler, pet şişeler, dezenfektan şişeleri, poşetler ve tek kullanımlık diğer plastik ürünler…
    Koronavirüsün başladığı ilk aylarda, pandeminin çevresel etkisine dair gözlemler kirli￾likten arınmış mavi gökyüzü, karbon emisyonlarındaki azalma ve doğanın iyileştirilmesi
    şeklindeydi. Ama gözden kaçan bir nokta vardı: Plastik salgını... Özlem Ak bu ayki yazı-
    sında küresel salgının çevre üzerindeki olumlu-olumsuz etkilerini ve son zamanlarda
    gündemde olan salgın kaynaklı plastik kirliliğinin tüm detaylarını gözler önüne seriyor.
    Geçtiğimiz Ağustos ayında hepimizi gururlandıran bir gelişme yaşandı. Türkiye'nin
    ilk milli sondaj gemisi Fatih, Karadeniz’de 320 milyar m3
    lük bir doğal gaz kaynağı tespit
    ederek büyük bir başarıya imza attı. “Türkiye’nin Enerji Kaynağı Arayışındaki En Büyük
    Keşfi” başlıklı yazımızda bu keşfin öyküsünü ve Türkiye’nin denizlerdeki enerji filosunu
    sizlerle paylaşıyoruz. Derman Dondurur da “Derin Denizlerde Fosil Yakıt Arama: Yer Altı-
    nı Sarsmak” başlıklı yazısında derin denizlerde fosil yakıt arama, bulma, sondaj ve üretim
    süreçlerini detaylı bir şekilde anlatıyor. Ayrıca bu ay dergi eki olarak verdiğimiz “Enerji”
    posterinde yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynaklarını ele alıyoruz. Bununla bir￾likte, yüz binlerce genç mucidi bir araya getiren TEKNOFEST’te gerçekleştirilen ve he￾yecanın doruklara yükseldiği TÜBİTAK yarışmalarını da sizler için derledik. Mahir Ocak
    ise bu ayki “Dünyayı Uzayın Soğuğuyla Serinletmek” yazısında süper soğuk malzeme￾lerden bahsediyor. Ali Sinan Sertöz Bilim ve Teknik dergisindeki matematik serüvenine
    “Kaç Tane Asal Sayı Var?” yazısıyla devam ediyor. “Venüs Atmosferinde Keşfedilen Fosfin,
    Yaşam Kanıtı mı?”, “Sıvı Karışımları Buharlaşırken Yüzeylerde Farklı Birikim Desenleri
    Oluşturuyor” ve “Güneş ve Havadan Sıfır Karbon Salımlı Uçak Yakıtı” başlıklı yazılarımızı
    da zevkle okuyacağınıza eminiz.

    İçindekiler
    TÜBİTAK Yarışmalarıyla Her Yıl
    TEKNOFEST’te Heyecan Doruklara
    Yükseliyor
    Özlem Kılıç Ekici
    İki yıldır ziyaretçi rekorları kıran ve dünyanın en
    büyük Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali olan
    TEKNOFEST yüz binlerce genç mucidi bir araya
    getirdi. TÜBİTAK bu yıl da birbirinden heyecanlı
    yarışmalar ve etkinliklerle festivaldeki yerini aldı.
    44
    Derin Denizlerde Fosil Yakıt Arama:
    Yer Altını Sarsmak
    Derman Dondurur
    Derin denizlerde petrol veya doğal gaz arama
    süreci, doğanın bizler için üretip sakladıklarını
    ortaya çıkarmak için doğaya karşı yapılan bir
    meydan okumadır, yerin altındakileri ararken
    teknolojinin sınırlarını zorlamaktır. Peki, yüzlerce
    metre derinlikteki denizlerde, deniz tabanının
    binlerce metre altındaki hidrokarbon birikimleri
    nasıl bulunur, nasıl çıkarılır, işlenir ve sonunda
    tüketiciyle buluşturulur?
    72
    Kaç Tane Asal Sayı Var?
    Ali Sinan Sertöz
    Asal sayıların sonsuz tane olduğunu hepimiz
    biliriz. Bunun tersini yani asalların sonlu sayıda
    olduğunu düşünelim. Bu durumda bildiğimiz
    bütün asalları çarpar ve bulduğumuz sonuca da
    bir eklersek elde edeceğimiz sayının bildiğimiz
    hiçbir asal tarafından bölünemediğini görürüz.
    Oysa ki her sayı bir asala bölünmeli. Bu çelişki
    bize asalların sonsuz olduğunu kanıtlar

    Bilim ve Teknik ile
    Büyüdüm!
    Özlem Ak
    6
    Haberler
    14
    Venüs Atmosferinde
    Keşfedilen Fosfin,
    Yaşam Kanıtı mı?
    Faruk Soydugan
    24
    Bilim Çizgi
    Kuantum Dolanıklık
    1. Bölüm
    Sinancan Kara
    26
    COVID-19’un Başka Bir
    Sonucu: Plastik Salgını
    Özlem Ak
    COVID-19 hastalığı dünya
    çapında yayılmaya devam
    ederken, tıbbi ve plastik
    atıkların milyarlarca
    kişi tarafından ayrım
    gözetmeksizin yanlış bertaraf
    edilmesi hızla küresel bir
    sorun hâline geliyor. Hijyen
    endişeleri ile tek kullanımlık
    plastik malzemelere ve
    maskelere olan talep yoğun
    plastik tüketimine neden
    oluyor.
    36
    Tekno-Yaşam
    Gürkan Caner Birer
    40
    Türkiye’nin Enerji Kaynağı
    Arayışındaki En Büyük
    Keşfi
    Özlem Kılıç Ekici
    Türkiye’nin ilk milli sondaj
    gemisi Fatih, Karadeniz’de
    320 milyar m3
    lük bir doğal
    gaz kaynağı tespit ederek
    büyük bir başarıya imza attı.
    Bu kaynak Türkiye tarihinde
    gerçekleştirilmiş en büyük
    keşif olarak nitelendiriliyor.
    56
    Merak Ettikleriniz
    Mesut Erol
    58
    Sıvı Karışımları
    Buharlaşırken Yüzeylerde
    Farklı Birikim Desenleri
    Oluşturuyor
    Tuncay Baydemir
    60
    Dünyayı Uzayın
    Soğuğuyla Serinletmek
    Mahir E. Ocak
    Bir süredir araştırmacılar
    çevresinden aldığı ısıyı
    uzaya gönderen boyalar,
    plastikler ve hatta ahşap
    malzemeler üretiyorlar. Enerji
    tüketmeden sıcaklığını düşük
    tutmayı başaran bu süper
    soğuk malzemelerin yakın
    gelecekte elektrikli soğutma
    sistemlerinin yerini alacağı
    tahmin ediliyor.
    70
    Güneş ve Havadan Sıfır
    Karbon Salımlı Uçak Yakıtı
    İlay Çelik Sezer
    82
    Doğa - Fauna
    Amerika Kıtasının
    Vahşi Kedisi Puma
    Bülent Gözcelioğlu
    84
    Düşünme Kulesi
    Ferhat Çalapkulu
    86
    Satranç
    Kıvanç Çefle
    89
    Ayın Sorusu
    (Matematik)
    Azer Kerimov
    90
    Gökyüzü
    Faruk Soydugan
    94
    Zekâ Oyunları
    Emrehan Halıcı
    96
    Yayın Dünyası
    İlay Çelik Sezer
    EkPOSTER: Enerji
  • Biz sadece bariz şeyleri anlarız. Gerçekten anlaşılan her şey barizdir.
  • Düşündükten sonra yazmak demek düşünceyi sınavdan geçirmek demektir.
  • Matematiğe ilgili olunca etraftaki matematiksel bir tasarıma bakıp geçmek pek mümkün olmuyor.