Toprağın Kirinde Saklı İnsanlık
“İnsanlık, insanın içindeki o karanlık çamurdan nasıl filizlenir?” Maksim Gorki’nin Mujik’ini okurken zihnimde dönüp duran en net soru bu oldu.
Gorki, Rus köylüsünü (mujikleri) anlatırken ne onları kutsallaştırıp göklere çıkarıyor ne de cehaletlerinin içinde acımasızca eziyor. O, adeta bir cerrah titizliğiyle; toprağın, açlığın ve bitmek bilmeyen o ağır emeğin insanın ruhunu nasıl şekillendirdiğini, nasıl katılaştırdığını gösteriyor. Kitabı okurken burnunuza eski ahşap evlerin, nemli toprağın ve çaresizliğin kokusu geliyor; kelimeler gri, kahverengi ve soluk bir yeşilin ritmiyle akıyor.
Gorki’nin mujikleri sadece sistemin kurbanı olan zavallı figürler değil. Onlar aynı zamanda kendi içlerindeki karanlıkla, batılla ve öfkeyle savaşan — ya da buna boyun eğen — gerçek, etten kemikten insanlar. Yazar, Çarlık Rusyası’nın o en dipten gelen çığlığını, Mehmet Özgül’ün muazzam ve pürüzsüz çevirisiyle adeta bir senfoniye dönüştürüyor.
Kitapta beni en çok vuran şey ise, tüm o sefaletin ve cehaletin ortasında bile insanın içindeki “yaşama” ve “direnme” içgüdüsünün bir şekilde parıldaması oldu. Köylü toprağı işlediğini sanarken, aslında toprağın köylüyü nasıl yavaş yavaş yuttuğunu izlemek; hem felsefi hem de sosyolojik açıdan muazzam bir taşra panoraması sunuyor.
Hayatındaki Şeyleri Erteleme.. Eyleme Geç.Edebiyat-Tiyatro
Çehov’un veda eseri olan Vişne Bahçesi’nde 19. Yüzyıl Rusya’sının topluma ayak uydurma sancısını işliyor yazar. Mazide yaşayanlar ve yeni düzene ayak uyduranlar arasındaki savaşı okurken “aslında
Yeterince, Aydın Mı köylüler bu dünya hayatında?İnsan ve Hayat
Mujik, ve romanın karakterlerinden bazıları…
Karakterlerin hayat sorgulamaları kitabı okurken o kadar normal geldi ki kulağıma. Bende dedim bende okudum, dinlediğim, izlediğim ve ya yaşadığım her şeyde böyle bir sorulama anlam bulma çabasına giriyorum dedim ama sonra Malinin gibi yaşamak çok doğru gelmemeye başlıyor neden mi?
Çünkü o da insan ve yaradılışı veya varoluşu gereği sevmek ve sevilmek istiyor. Camus’nin absürt felsefesindeki gibi yaşamak başta matıklı gelsede bunu sürdürmemin tam anlamıyla imkansız olduğunu anlıyorsun.
Çünkü düşün, her şeyden uzak dur, sevme, belki de herkesin değerlerini sorgula ama günün sonunda bu sürdürülebilir değil intihar etmemen için ve absürde yenilmemen için bir sebep kalmıyor.
Ama onun dostu Şöbiyev onun yardımına yetişiyor. Yaşam diyor ne güzel bir şey. Seni her sınavda şaşırtsada, hergünü ayrı bir değişkenlikte yada monotonlukta olsada, mutlu olduğumuz fazladan bir saniye için yaşamak ister insan. Hep varoluşçu ve umutçudur insan.
Nitzcshe gibi- yarat kendini baştan, devam et inşaa etmeye der.
Karakterleri okurken daha nice düşünceler geldi aklıma. Felsefeciler, onların düşünceleri ve romanlar…
Demek ki her aydınlığa yeltenen insan bu acıları ve soruları yaşıyor ve soruyor.
Son olarakta kitabın sonunu tabiki de merak ediyor düşünüyor insan ama birde şöyle bir detay var…
Yarattığın karakterlerin kurduğu diyalogları yazarken bir an mola vermek istedin ve bir daha o masaya dönemedin, o yazılar ve sayfalar bir daha ölene kadar karıştırılmadı.
Mujik Bitti..Klasik Rus Edebiyatında 
Maksim Gorki tarzı yalınlığını akıcılığı bu kitaptada devam etmekte.. Kitap Mujik romanı ve onu takip eden 8 öyküden oluşuyor..
Romanımıza gelince Rus aydın kesiminln Rusyanın gelişmesi ve zenginleşmesi için ne yapılabileceği hakkında fikir yürütmeleri tartışma içine girmeleri. Zamanımızın tabiriyle beyin fırtınası yürütmeleri konu ediliyor.. Ve Rusyanın geleceği büyük ölçüde Rus köylüsünün eğitimine, ahlakına, tutum ve davranışına bağlanıyor.
Diğer 8 öykününde konusu hemen hemen aynı, Rus halkının içinde bulunduğu , sosyal, ekonomik, siyasi, ahlaki durumu, yaşadığı zorluklar sorunlar konu ediliyor..
Mujik romanına kendimce tüm kitabı özetleyen anafikir alıntıyla veda ediyorum..
“Güçlüklerin çözümü öylesine kolay ki! Bilinçle yaşayan, eleştirel düşünen insanların sayısını artırın, bakın sonunda neler oluyor? Eğer halka gerekli eğitim verilebilirse bu yaşam yeniden kurulur, yeni yaşam biçimleri kendiliğinden filizlenir. İnanın bana! Mujik Maksim Gorki sayfa 10 , Engin Yayıncılık…
Hikâyede, Tolstoy’a has olağanüstü gözlem yeteneğiyle mujik hayatının birçok çarpıcı unsuru gözler önüne serilir; avlularda birikmiş gübre yığınları, vızıldayan arılar, haziran güneşinin sıcak parlaklığı okura bir film tadı verir.
Ama yalnız bu kadar da değil. Kahramanların tümü de kaba saba köylülerdir, ama Tolstoy’a kalırsa hepsi de güzel insanlardır, hatta en itici mujik karakteri olan Yuhvanka bile güzel bir adamdır. Çirkin mi çirkin, ihtiyar bir kadın olan Yuhvanka’nın anasının yüzünde bile bir sabır ve şefkat ifadesi vardır.
Öte yandan bu karakterlerin ruhları da yüzleri gibi canlılıkla resmedilmiştir. Çalışkanlıkları, kadercilikleri, merhametsizlikleri, tembellikleri, yalancılıklarıyla, itaatkârlıkları ama aynı zamanda kendi bildikleri gibi yaşamaktaki inatçı ısrarlarıyla Rus ulusal özelliklerinin en iyi anlatıldığı hikâyelerden biridir bu.
Yazar, 1850 ler Rusyasında, tükenme ve yozlaşma evresi içindeki köle parya(mujik) ve derebeylik düzeni gerçeğine karşıt unsur olarak,
gelişen, evrilen avrupa(Almanya emsali) yeni düzen ve sisitemi karşılaştırmasını kitapta OBLOMOV- ŞTOLTZ karakterleri ile anlatmakta.
Aslında, Oblomov'u bir isim veya cisimsel ana karakter dışında, köhne, durağan, sinik, çaresiz, hayatı ve akışı durduramasa bile olabildiğince yavaşlatmaya veya reddetmeye odaklanmış bir ruh halini"OBLOMOVCULUĞU" kitabın son sayfasına kadar ele almaktadır.
Bu bilinçli karşı koyma refleksinde,olağan hayat akışının Oblomov tarafından mantığa büründürülerek sonucun anlamsız, gereksiz oluşu ve boşa zaman veya çaba olduğu kendi nazarında ispatlayarak bertaraf edilmesi ile kesinliğe ulaşır.
Ştoltz ve Olga tiplerinin, hayat dinamizmi ve mutluluk üzerine konuşmaları (özellikle bu dinamizm aşk ve evlilik ekseninde ele alınır) kitabın son bölümünde dikkate değer yapıdadır.
Ben kitabın, 'Schopenhauer' in CAN SIKINTISI düşüncesi paralelinde de değerlendirilmesi gerektiği kanısındayım.
Kitapla ilgili son söz, "Oblomov'un rüyaları" kısmı bize kendisinin haklılığını ve empati kurmamızın zorunluluğunu hatırlatıyor.
