• 1923 Sonrası Kürt İsyanları

    Yukarıda söylediğimiz gibi, Lozan Antlaşmasından sonra­ki günler verilen sözler unutulmuştu. Ve ardından da siyasi asimilasyon politikası başlatılmıştı. Kiirtler, aldatıldıklarını anlar anlamaz, askeri olarak karşı durmaya başladılar. 10 yıl süren başkaldırı ve devrim dönemine girmiş oldular.İlk Kürt başkaldırısı, Hakkari-Diyarbakır arasındaki bölge­de Ağustos 1924’de başladı. Nasturi Kürtleri, Türk yönetimi­ne karşı silahlarını çevirip, birçok bölgenin yönetimini ele ge­çirdiler. Bunun üzerine Türk Ordusu, Kürdistan’daki gücünü geliştirdi ve daha sonra detaylı, yaygın bir biçimde 1924 Ka­sım’ma kadar saldırılarını sürdürdü. Nasturi Kürtleri’nin mü­cadelesi ve devrimi kana boğuldu.İkinci başkaldırı, 1925 Şubat’ında patladı. 13 Şubat’ta, Kürtlerin siyasi ve dini lideri Şeyh Sait, Mustafa Kemal Hü­kümeti’ne başkaldırarak, başta Diyarbakır, Bingöl, Muş, Der­sim, Bitlis, Van olmak üzere 12 şehri kapsayan bölgeyi özgür­leştirdi. Bu ayaklanma, PKK’ninkinden sonra en önemli ayaklanma olarak değerlendiriliyor. Ve Ankara’yı, Mustafa Kemal’in kendisini çok huzursuz etti! O da, isyanı bastırsın diye, büyük bir askeri operasyon başlattı. 62 gün boyunca, 13 ŞubaLtan 15 Nisan’a kadar, savaş alanındaki askeri güçlerin Kürtlere saldırılarını bizzat kendisi Ankara’dan yönetip, isya­nın sonucu olan 31 Mayıs 1925’e kadar sürekli yöneticilere direktifler vererek askeri harekatı sonuçlandırmıştı. Kürt dev­rimcileri hiçbir yerden yardım alamadıkları için yenildiler.