M.Bağdat
@omiros
İstanbul
134 okur puanı
Kasım 2017 tarihinde katıldı
Tolstoy'a gizli bir hayranlık beslemeye başladım. Dostoyevski'ye kıyasla daha sıcak betimlemeleri,soğuk bir kış gecesinde sobanın dibinde kitap okumak kadar ısıttı beni.
Konuları bellidir Tolstoy'un:
Geçmiş yıllara dönüp,Google Maps'ten Anadolu'yu buluyoruz.Ne görelim,demograsi(!) devleti,memır kırallığı,fukara köylü,cahil evlatlar,bağırdan kopmuş insanlar...
Her köşeden eşitsizlik;elleri bıçaklarında,yaklaşıyor,"Vırma agam,elinin ayağının kölesi olam" sözlerini duymayı bekliyor.
Kızlar okula gidemiyor,yok bu sefer halktan değil,devletin yetersizliğinden.
Deniz suyundan şırınga,okulsuz öğretmen,öğretmensiz okul.Töre,başlık parası,of of neler neler...Aynım Kemal Sunal'ın filmleri gibi.
* *
Dur bakalım,dur,yoksa sen bizim kervandan değil misin?
Aha buymuş,üşüşün etrafına.Daş bulun.
Şimdi göreceğn,atın daşları...
Fur,fur,furun.
Sömürücülere,kıçı kırıklara,kazıkçılara,evella devlete fur.
Artık yemeyiz,enayi miyiz biz?
1 Saat Sonra:
Haklısın bey.Her dediğinde haklısın...
* *
Öykülerinde gülmediğim yer yoktu,özellikle şiveler...Beni bitirdi.Genellikle şehircilere ve yöneticilere göndermede bulunmuş Aziz Nesin.Bu kitaptan sonra diğer kitaplarını da okuyacağım.Ama uzun bir süre sonra.Şivemin kaymasını hiç istemem,hem de hiç. :)
Yaşar Kemal... Adana... Korku... Ve her zamanki Anadolu insanları...
Bu kitabında sayfalarca betimleme yok.Puntosu büyük,sayfa sayısı az.Öykü değil,"Roman."
Kitabın belli bir kişisi yok.Herkes,kitabın anlatıcısı.
HAT'ın Gölgesizler'indeki gibi bir bilinmezlik içimizi ve kasabayı kaplayıveriyor.Bilinmezlikten doğan korkuyu buram buram hissedebiliyorsunuz.
Korku.Yaşar Kemal korkudan korkuyor.
Öyle samimi bir dili var ki,hissettirmeye çalıştığı korkuyu bile seviyorsunuz.
Anadolu insanı,posta "müdürü",Melek Hanım-hanıma dikkat!-Alamancı,yalnız,bedbaht istasyon müdürü...Ha tabi Hüseyin de var unutmuşum.
Karşınızda Tek Kanatlı Bir Kuş.
İnsanlar kuşa mı dönüştü?Yoksa kasaba mı?Hayır,hepsi insanların dedikodusu,inanışları...hurafe...Belki de gerçek...
Kim bilir,Yaşar Kemal mi?Dağ altında kalmış kasaba mı?Yoksa Yaşar Kemal'in müptelası olmuş okurlar mı?..
Daha sormayacağım,üç nokta da koymayacağım,incelemem bu kadardı.Yaşar Kemal okumayan kalmasın.:)
Kitaba başlamadan önce, "Her suç,mutlaka cezasını bulacaktır." diye adından esinlenerek alıntı oluşturdum,konusunu belirledim,araştırmamı yaptım,sonra hepsini boşverdim,ve başladım okumaya...
Geceler,geceler geçiyor bitmiyor kitap.Okudukça düşünüyorum,düşündükçe balkona ,temiz hava almaya çıkıyorum.Rehinci kadın,adını hatırlamıyorum, sinirimi bozuyor,içimden geçiriyorum.Kitaptaki cümlelerin azizliğiyle tutturuyorum.
Baş karakterin,adını hatırlamıyorum, en iyi arkadaşına bir süre odaklanıyorum.Ön görmeye çalışıyorum,olasılıkları bir bir gözden geçiriyorum.Onu da tutturuyorum.
Yazarın diline alıştıkça,koskoca Dostoyevski,gaza geliyorum,düşündüklerimi bir kağıda döküyorum.Fakirliği baş konu yapıyorum,sonra bu iş böyle yürümez,batsın bu fakirlik deyip,fakirliği konu dışı ediyorum.
Benim okumama ve yazmama göre artık fakirlik yok,herkes zengin.Kimsenin ne yüreği,ne bedeni fakir.Vicdanlı hepsi.Kötü olabilir,ama kötülerin vicdanı olamaz diye bir şey yok.
Baş kötümüz,baş karakter.Nefsini sürekli bir şeylerle bağdaştırmaya çalışan biri.Ara ara akıllarda soru bırakan,tam Dostoyevskilik biri.
Ah,Mars'ın eşi! Nedense sana aşık oldum,baş karakterinkinden nefret ettim.
Ah baş karakter,sen neler ettin böyle?Baltayı koynumuza sapladın,ikiye ayırmaya hazır hale getirdin.Büyütme ışını ile baltayı büyüttün,türlü türlü binalara sapladın.Ve baltayı kendine saplamaya çalıştın.
Dünya acımasız.Fikirler,insanlar acımasız.Bazıları ipi yardım için aşağı salar,bazıları da boynuna sıkıca dolar...
Bu incelememde tek isim Dostoyevski.Çünkü tek vicdansız o :)
Komşunuza bakıyorsunuz,zenginin teki,tekrar bakıyorsunuz,çalışmıyor,tekrar bakıyorsunuz,paraları oraya buraya dağıtıyor,sonra diyorsunuz ki,bu herif paraları nereden buluyor?
Zengin denince aklıma
