1000Kitap Logosu

Sâhipkırân

SAHİPKIRAN KÜREGAN EMİR TİMUR
Emir Hüseyin'in ölümü ile haremi ve hazineleri Timur'un eline geçmişti. Timur, haremdeki hanımlardan dördünü kendi haremine aldığı gibi, bazılarını da yanındaki tanınmış beglere verdi. Moğol Hükümdarı Kazan Han'ın kızı Saray Mülk Hanım da bunlar arasındaydı. Emir Timur hayatında büyük öneme sahip olacak olan Saray Mülk Hanım'la evlendi. Aklı ve bilgeliği ile saray halkı arasında çok sevilen, aynı zamanda "Bibi Hanım" diye de adlandırılan Saray Mülk Hanım, çocuğu olmadığı hâlde Timur'un hareminde "baş hatun" veya "büyük hanım" olarak adlandırılmıştır. Saray Mülk Hanım bir Moğol Hanı soyundan gelmesi sebebiyle Timur'a "Küregan" (Han güveyisi) unvanını taşıma hakkını kazandırmıştı. Bu unvan, Emir Timur'un bölgedeki güçleri birleştirme çabası için önemli bir statü olmuştur. Emir Timur'un bir diğer önemli lakabı da dünyaya hükmeden manasına gelen Sahipkıran'dır. Gökyüzündeki iki gezegen Satürn (Zuhal) ve Jüpiter (Müşteri)'in birbirlerine en yakınlaştığı zamanda dünyaya gelen erkek çocuklar bu unvanı almaya aday olurlardı. Bu iki gezegenin birbirlerine yaklaşması sekiz yüzyılda bir tekrarlanmaktadır. Bugün doğan çocuklar bahtlı olurlar. Bu şekilde dünyaya üç kişi gelmiştir. 1. İskender-i Zulkarneyn -ki ona Oğuz Han da denilmektedir- 2. Peygamber Efendimiz 3. Emir Timur Belh şehrinin alınması üzerine Emir Timur tüm beyleri ve âlimleri topladı. Yapılan mecliste bütün emirler ittifakla Emir Timur'un saltanat tahtına oturmasına münasip gördüler ve ardından da kendisine biat ettiler. (...) 9 Nisan 1370 yılında olan bu biat işi Ramazan ayının Çarşamba günü gerçekleşti. Bu tarihte Sahipkıran otuz dört yaşındaydı. Böylece Timurîler dönemi ve Emir Timur'un tek başına hükümdarlık dönemi başlamış oldu. (...)
Ahmet Şimşirgil
Sayfa 59 - TİMAŞ YAYINLARI
1
Önsöz
Yıl 1989, Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü birinci sınıfındayım. Ünlü Selçuklu tarihçilerimizden M. Altay Köymen Ankara'dan bize ders vermeye gelmekteydi. Bir aylık dersi bir haftada anlatıp üniversitesine geri dönüyordu. İlk dersinde söylemiş olduğu şu sözler hafızamdan bir daha silinmeyecekti: "Allah'tan tek bir dileğim olsa Timur'un cennet yüzü görmemesini isterim." Bu nasıl bir istek, nasıl bir husumetti? Anlaşılması zordu. O zaman liselerde Topal Timur, Timurlenk, Aksak Timur algısının neden yerleştirildiğini de anlamış oldum. Evet, Osmanlı hakanı Yıldırım Bayezid ile girmiş olduğu Ankara Muharebesi sebebiyle Osmanlı tarihçileri tarafından karalanmış ve haksız eleştirilere uğramıştı. Neyse ki Hoca Sadeddin Efendi gibi sonraki tarihçiler Emir Timur'u daha hakkaniyetli bir tarzda ele almışlar ve gerçekleri gün yüzüne çıkarmışlardı. Buna rağmen asırlar sonra Timur, bize neden yanlış tanıtılıyordu? Bizim nesillere yanlış anlatılan, bir tek Timur da değildi. Osmanlı doğru mu anlatılıyordu? Fatih, Yavuz, Kanuni, ve 2. Abdülhamid Han iftiraların odağından kurtulabiliyor muydu? Nitekim Emir Timur'a düşmanlık sadece Türkiye'de değildi. Bütün Türk Cumhuriyetleri, hatta dünya bu çarpık ve düşmanca bakıştan nasibini alıyordu. Emir Timur, Rusların baskı ve zulüm dönemlerinde Türk Cumhuriyetlerinde sadece vahşi, hunhar (kan dökücü) bir kişilik olarak aksettirildi. Rus tarihçiler ve roman yazarları kitaplarında Emir Timur'u acımasız bir gaddar olarak tanımlarken, Rus ressamlar da yaptıkları portrelerde bilhassa böyle bir simayı zihinlere nakşetmeye gayret sarf ettiler. Emir Timur'a, 1941 yılında, Stalin'in emriyle bir başka saygısızlık daha yapıldı. Özbeklerin yalvarmalarına ve gözyaşlarına rağmen mezarı açılarak kemikleri incelenmek üzere Moskova'ya götürüldü. Bir taraftan kafatası antropologlar tarafından incelenirken bir taraftan da temsili kabartması yapıldı. Bu temsili heykelde Emir Timur korkunç bir görünümde, vahşi ve barbar bir surette gösterildi. Ne yazık ki Türkiye'de de birçok tarihi kitap, roman ve ansiklopedilerde bu resim kullanıldı. Aynı yıllarda benzer bir saygısızlığın büyük Türk mimarı Mimar Sinan'a da yapıldığı ve kafatasının kaybedildiği unutulmamalıdır. Sovyetlerin baskısı sadece bedenleri değil, ruhları da kapsıyor ve büyük Türk cihangiri Sahipkıran Emir Timur, kendi ülkesinde dahi layıkıyla anlaşılamıyordu. Böylece Özbekler tarihlerinden, kültürlerinden, geleneklerinden uzaklaştırılmaya çalışılıyordu. Ancak 1991 yılında Özbekistan'ın müstakil devlet statüsünü kazanması ile birlikte Emir Timur'un ismi, zengin mirası, hatırası ve tarihi kişiliği yeni bir hüviyet kazanacaktı. Elbette ki Türk'ün bilhassa son yüzyıllarda etkili olmuş bu şahsiyetlerine yönelen bütün bu düşmanlıkların açık gizli birçok sebebi vardı. ......... Tarihlerin şaşmaz bir gerçeğidir ki Emir Timur bugün dünyanın en büyük dört cihangirinden biri olarak kabul edilmektedir. O, yaptığı hiçbir savaşı kaybetmeyen büyük bir mareşaldi. Moğolların mahvettiği Türkistan âlemini yeniden güçlü ve müreffeh bir hale getirdi. Yanmış, yakılmış Orta Asya şehirlerini Keş'ten Semerkand'a, Buhara'dan Tirmiz'e abidevi eserlerle tekrar canlandırdı. Medreseler, mescitler, camiler, köprüler, kervansaraylar ve su kanalları ile yeryüzünü süsledi. Sahipkıran bir ülke ve milletin ancak ilim ehli, güçlü nesillerle devam edeceğinin idrakindeydi. Bu itibarla en fazla seyyidlere, şeyhlere, dervişlere, âlimlere ve şairlere değer verirdi. Devrinde ülkesi, "ilim ve hikmet sahiplerinin yurdu" denmeye layık olmuştu. Emir Külal, Şemseddin Külal, Ebubekir Tayabâdî, Mir Seyyid Bereke gibi şeyhler, Taftazanî, Seyyid Şerif Cürcanî, Kadızade Rûmî gibi âlimler ülkede güçlü bir nesil oluşturulmasına vesile oldular. Askerlik sanatında yetişmiş çok ünlü komutanları vardı. O, hayrü'l - halefler de bıraktı. Evlatlarından Şahruh, İslamiyet'e büyük hizmetlerde bulundu. Herat'ı baş şehir yaparak dünyanın merkezi gibi kıldı. Torunu Uluğ Beg ise binden fazla yıldızın hareketini ölçen âlim bir sultan oldu. Nitekim Timur'un bu altın nesli devamında Ali Kuşçu, Ali Şîr Nevâî, Hüseyin Baykara ve Babür gibi İslam'ın yücelmesine, akli ve nakli ilimlerin gelişmesine ve Türk dilinin yeniden yeşermesine sebep olan güçlü devlet adamları, âlimler, şairler, edipler yetiştirmeye devam edecekti. Onun en çarpıcı düsturu parmağındaki yüzüğe hakkedilmişti. "Rasti rusti/ Kudret adalettedir" ifadesi bu büyük Türk cihangirinin her işinde adil olmayı şiar edindiğini ve buna uygun hareket ettiğini, onun için dünyayı avuçları arasında tuttuğunu gösteren en büyük vesika gibiydi. Oğullarına da hep bunu ihtar ederdi. Adil olun! Türk'ün Cihan Hâkimiyeti mefkûresini; Oğuz Kağan'da olduğu gibi "Allah nasıl gökte bir tane ise sultan da yerde bir tane olmalıdır. Dünya iki hükümdara yetecek kadar geniş değildir" diyerek Türk âleminin gördüğü en büyük Türk Birliğini kurmayı başarmıştır. Nihayet Emir Timur, ülkesini en karanlık bir devreden, zulmün acı girdabından çekip çıkarmıştır. Bölünmenin, parçalanmanın ülkeyi nerelere sürükleyeceğini iyi bilirdi. Bu itibarla tecrübelerini bizzat kendisi "Timur Tüzükleri" olarak adlandırılan bir eser ile ölümsüzleştirdi. Gelecek nesillere, bütün devlet ve idare reislerine ders olacak bir kitap bıraktı. Bu eserin uluslararası ilişkiler ve siyaset bilimi bölümlerinde ders kitabı olarak okutulması gerekmektedir. Bazı bölümleri ise liselerimizde gençlerimize ezberletilecek altın değerinde nasihat ve öğütlerle doludur. Rahmetli Başbuğ Alparslan Türkeş 1996 yılında Türk Devlet ve Toplulukları Dostluk, Kardeşlik ve İşbirliği Vakfı'nın düzenlediği "Türkistan Emiri Timur'un Türk ve Dünya Tarihindeki Yeri" başlıklı panelinde yaptığı konuşmada Timur'un bu eşsiz liderlik özelliklerinden bahsederek şöyle demişti: "Timur gibi büyük bir cihangiri yetiştirmiş olan bir millete mensup olduğumuzdan dolayı övünç duyarak Emir Timur'la övünmeliyiz. Onun eserlerini incelemeliyiz. Onun öğretilerinden faydalanmalıyız. Tüzükat'ı bütün Türk aydınlarına tavsiye ederim. Türk aydınları hem Emir Timur'un tarihi kişiliğini incelemeli, hem de Tüzükat'ı incelemeli, çok alınacak dersler vardır." (...) Tarihinden habersiz milletler boyun eğmeye, etek öpmeye mahkûmdurlar. Bu mahkûmiyet onu kendi ecdadının değil, yabancıların uşağı hâline getirecek bir köleliktir. (...)
Ahmet Şimşirgil
Sayfa 11 - TİMAŞ YAYINLARI
2
Safevîler'e karşı kazandığı zaferlerle Yavuz Sultan Selim'i çağrıştıran IV. Murad, bu yönüyle Pers İmparatorluğunu yıkan Makedonyalı İskender'e de benzetilir ve İskender-i Sânî olarak nitelenir. Nitekim çağdaş tarihçilerden Mehmed Halife; "Mehabbette sâlabette olup ecdâdına gálip Budur sâhipkırân-ı âlemin Sâm-ı Nerîman'ı Edüp izhâr-ı kudret fitne-i Ye'cüc'e sed çekti Sezâdır ana derlerse İskender-i Sânî" mısralarında bu hususa temas eder.
3
320 syf.
·
78 günde
·
9/10 puan
Gerçekten efsane ötesi bir eser ortaya çıkmış bu eserde emeği geçen herkesin ellerine emeğine sağlık özelikle Ahmet Hocamıza Sahipkıran Emir Timur'un aslında nasıl biri olduğunu doğru şekilde sağlam Kaynaklara dayanarak bize aktardığı için sonsuz teşekkürler ve hürmetler arz ederim Kalemine sağlık hocam Allah size uzun ömürler versin inşallah Kitabı okurken adeta sanki o Devrin içindeymişim gibi hissettim kendimi bu kitap gençlere okullarda okutulması gereken bir kitap benim fikrimce Timur gibi büyük bir cihangiri yetiştirmiş olan bir mille- te mensup olduğumuzdan dolayı övünç duyarak Emir Timur'la övünmeliyiz. Onun eserlerini incelemeliyiz. Onun öğretilerinden faydalanmalıyız. Tüzükat'ı bütün Türk aydınlarına tavsiye ederim. Türk aydınları hem Emir Timur'un tarihi kişiliğini incelemeli, hem de Tüzükat'ı incelemeli, çok alınacak dersler vardır. Eser hazırlanırken Özbek, Arap ve Osmanlı kaynaklarından istifade edildi. Bilhassa Özbekistan'a giderek aylarca orada kalan ve Özbek kaynaklarını bulup çeviren kıymetli dostum Avukat İrfan Hattatoğlu Bey'in bu eserin hazırlanışında büyük emeği vardır. Kendisine teşekkürü bir borç bilirim. Tarihinden habersiz milletler boyun eğmeye, etek öpmeye mahkûmdurlar. Bu mahkûmiyet onu kendi ecdadının değil, yabancıların uşağı haline getirecek bir köleliktir. Timur'un hayatından alınacak o kadar çok ibretler var ki... Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil
Otağ 2 / Emir Timur
Okuyacaklarıma Ekle
4
2
...
115 öğeden 16 ile 30 arasındakiler gösteriliyor.