Aziz Erdoğmuş
@schiele
evrimsel psikoloji, evrimsel antropoloji, nörobilim ve felsefe
Psikoloji
İzmir
18 Mart
10 okur puanı
Eylül 2018 tarihinde katıldı
"Hayat berbat bir şeydir. Hayatımı onu düşünerek geçirmeye karar verdim."
Sayfa 34 - Ed.Eduard Grisebach, Schopenhauer's Gesprache und Selbstgesprache (Berlin: E. Hofmann, 1898)·Kitabı okudu
Yabani (?) hayatta sanata atfedilen kusursuzluk
Bu inanılmaz mekanizmaların mucit ve yaratıcılarının hiç bir hata yapma hakları yoktu. Franz Boas, 1895'te, tabiri caizse can alıcı noktası bir adamın deniz dibinde yaşadıktan sonra evine dönüşü olan bir seremoninin öyküsünü yayımlamıştır. Limanda toplanan seyirciler su yüzeyinde bir kayanın belirdiğini
ve ikiye yarılan kayadan bir adamın çıktığını görmüşlerdir. Koruluğun içinde gizlenen dekorcular aleti uzaktan iplerle hareket
ettirmektedir. İşlem iki kere başarıyla uygulanmıştır. Üçüncü seferinde ipler birbirine karışmış, suni kaya suya gömülmüş ve
kahraman boğularak can vermiştir. Metaneti yitirmeyen ailesi, onun okyanus dibinde kalmayı seçtiğini ilan etmiş ve şenlik öngörüldüğü şekliyle sürdürülmüştür. Fakat davetliler gittikten sonra, ölenin yakınları ve bu felaketin sorumluları, birbirlerine bağlanıp bir yarın tepesinden denize atlamışlardır.
Aynı şekilde, sirra vâkıf bir kadının yeryüzüne dönüşünü sahnelemek için sanatçıların fok derileriyle bir balina yapıp ipler yardımıyla yüzdürdükleri ve suya daldırdıkları anlatılır. Gerçeğe daha çok benzetme kaygısıyla, burun deliğinden buhar fışkırsin diye kızgın taşlarla su kaynatma fikrine kapılmışlar. Bir taş
kenara düşmüş, deriyi yakınca balina batmış. Seremoninin düzenleyicileri ve mekanizmayı imal edenler, bu ayinlerin sırrını koruyanlar tarafından öldürüleceklerini bildiklerinden, intihar etmişler. Bütün bu anlatılar British Columbia kıyılarında yaşayan Tsimshianlara aittir.
Sanata atfedilen doğaüstülük üzerine
Bizi kendimizin üzerine çıkaramayan, yeteneksiz olduğunu düşündüğümüz sanatçıları fiziksel olarak ölüm cezasına çarptırmıyor olabiliriz (ekonomik ve sosyal ölüme mi çarptırıyoruz acaba?), fakat sanat ile doğaüstü arasında hep bir bağ kurmaz mıyız? Büyük eserler karşısında hissedilen heyecanı anlatmak için seve seve kullandığımız "kendinden geçme, coşku" ( enthousiasme) kelimesinin etimolojik anlamı budur. Vaktiyele "ilahi" Rafaello'dan söz edilirdi; İngilizcenin estetik söz dağarcığında da out of this world ( bu dünyadan değil, bu dünyanın dışından gelmiş) deyimi vardır. Bu durumda da, bizi şaşırtan ya da bize ters gelen inanış ya da uygulamalarla kendi inanış ve uygulamalarımız arasında bir tür yakınlık olduğunu teslim etmemiz için, düzanlamdan mecazi anlama geçmek yetmektedir.
