Her uygarlık, kendisini yabancı olanla ayrıştırarak tanımlama eğilimine sahiptir. Sözkonusu eğilim haddini aştı mı ırkçılığı intac eder ki zıddıyla da mukavemet görür. Irk mensubiyetinden taraftar devşirmek ise ırk farkı güderek diğerlerini aşağılamanın, ezmenin, sömürmenin, yok etmeye kalkışmanın adıdır. Irkçılık, kör inançlar dipsiz kuyular gibidir, hiçbir aydınlık va'detmez; derinleştikçe karanlığı artar. Milliyetçiliğin de yanlış anlaşıldığı kanaatindeyim. Başka bir ifadeyle; şiddetle tepki vermek, ya da büsbütün pasif kalmak dışında başka hiçbir pozisyon düşünememek milliyetçilik değil yeteneksizliktir.