Özgürlük,yürekten ve kendimize karşı dürüst olmamızı gerektirir. Ve birenbire,zor olan şeyin bu olduğunu gördük;artık "iyi eş" veya "iyi kız evladı" veya "iyi öğrenci"maskesinin arkasında yakayı sıyıramayız. Kendi ayaklarımızın üstünde durmak için otorite figürlerinden kopma sürecine girince,öğretilen değerlerin bize ait olmadığını keşfederiz. Bu değerler başkalarına aittir. Sonunda gerçeğin kavrandığı an gelir: "Gerçekte hiç bir inancım yok. Gerçekten neye inandığımı bilmiyorum."
— Susun, Mösyö Homais! Siz kâfirin birisiniz. Ne dininiz var, ne imanınız!..
Eczacı cevap verdi:
— Neden olmasın, benim de dinim var, hem benimki, o türlü türlü hokkabazlıklar, maskaralıklar
eden heriflerin hepsininkinden ileri... Bilakis, ben Allah'a taparım. Bizi, vatandaş ve aile babası
vazifelerini görelim diye bu dünyaya getiren, adı ne olursa olsun, bir Yüce Varlık, bir Yaradan
bulunduğuna inanırım. Ama, kiliseye gidip gümüş tabaklar öpmeye, bizden iyi yiyip içen birtakım
soytarıları kesemden beslemeye gereksinme duyamam; çünkü insan Allah'a saygısını bir ormanda, bir
tarlada, hatta eski zaman adamları gibi, gök kubbeyi seyretmekle de gösterebilir.
O nasıl bir itaatkârlık, yalakalık,yaltakçılık,onursuzluk ve rezilci kendini küçük düşürmeydi öyle! Bedenen ve ruhen bu denli eğilip bükülünce, Tanrı katında yapılacak bir şey kalmıyordu...
Bir de şey hikâyesi var hani, İran şahı mı Hint
imparatoru mu ne işte, Asya’da bir yerlerde biri
sadrazamına demiş ki, “Bana kederli olduğumda
sevineceğim, sevinçli olduğumda kederleneceğim bir
cümle yaz.” Sadrazam da şey yazmış işte: “Bu vakit
geçip gidecek.” Bu kıssayı ne zaman hatırlasam
gerçekliği karşısında dehşete
kapılıyorum. Bu vakit
geçip gidecek, biliyorum, artık bunu bilmekten de nefret
ediyorum Osman
Şu hayatta öğrendiğim iki şey var: Birincisi, taşınırken
koli bandıyla makasın yerini asla unutmayacaksın.
İkincisi, sermayeyi eşşeğe bağlamayacaksın. İnsan, şahsi
hayatının sürdürebilirlikle ilgili olan kısmını değişken,
kendinden bağımsız olarak hareket eden fani bir şeye
bağlarsa ayvayı yiyor gerçekten de. Tutunacak bir şey
arayan herkese kendilerine tutunmalarını tavsiye
ediyorum. Biliyorum onun da sağı solu belli olmuyor
ama yine de elimizdeki seçenekler
arasında en iyisi bu,
hem bakma eğlenceli de. Memnun kalmayan gelsin beni
bulsun, yerim adresim belli Osman.