Ayşe
@tantanasizmana
Genelde kendime ait kitaplar okumadığım için kitaplardaki önemli ve güzel yerleri buraya kaydediyorum.
23 Ekim
74 okur puanı
Ocak 2024 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Reklam
Puan vermedi·104 syf.·
25 saatte okudu
·Okunma: 22 Mayıs 2026 00:00
·2026 7. kitabı
Kulak kemiklerimiz, günümüzden 375 milyon yıl kadar önce yaşamış bir balığın çene kemikleridir. Öncü balık ve sürüngenlerde karaya geçme sürecinde oluşan değişimlerden bir tanesi de çene kemiklerinden bazılarının (hyomandibula) solungaçların içine girmesi ve neticede orada küçülüp yerleşerek bugünkü işitme organımızı oluşturmasıdır. Birkaç milyon yıl boyunca elimize ulaşan fosiller üzerinden izleyebildiğimiz bu hayret verici ve nedeni tam anlaşılamamış dönüşüm, işte bugün işitme sistemimizde neden “kemik” kullanmak durumunda olduğumuzu açıkça gösterir.
Günümüzde bile yaşayan bazı sürüngenlerin çene kemikleri aracılığıyla
titreşimleri alarak bu yolla “işittiklerini” biliyoruz. Hatta işitme yeteneğini
kaybetmiş bazı insanların kemikleri yoluyla işitmeye sınırlı da olsa devam
etmeleri de aynı mantıktan kaynaklanır. Aslında bedenimizdeki tüm kemikler, işitme sistemimizin parçasıdır. Özellikle de kendi sesimizi duyarken! İşte o nedenle kaydedilmiş sesinizi dinlemeyi pek sevmezsiniz zira size pek farklı gelir.
Bu birkaç kısa örnek, insanın bedensel olarak aslında “ne olduğunu” bir kez
daha hatırlamamız içindi. İnsan, büyük canlılık orkestrasının içindeki nadide
bir enstrümandır. Diğer tüm canlılar gibi. Elden ayrı, kopuk, kafasına göre
takılabilecek ve canlılık kurallarından bağımsız bir canlı değil; tam tersine o
sisteme göbekten bağlı, tüm canlılıkla aynı kökeni paylaşan ve bunu fark
ettiği oranda doğru yaşayabilecek özel bir canlıdır.
Zira genlerimizin çoğu balıklarla ve diğer hayvanlarla ortaktır. Balıklar sessiz canlılardır ama bizim ses çıkartmamızı ve konuşmamızı sağlayan ses telleri, gırtlak ve yutak gibi yapılarımız, balıkların
solungaçları ile aynı köktendir. Yine embriyo dönemlerimizde bunu çok net
izleyebiliriz. Önce kafa olacak kısmın iki yanında solungaç yarıkları oluşur
(bu arada gözler hâlâ bedenin yan kısımlarına bakar), sonra bunlar insana
özgü genlerin sırayla devreye girmesi ve balıksı genlerin susturulması sonucu
şu anda sahip olduğumuz yapılara dönüşür
Yediğimiz ekmeğin hammaddesini sağlayan buğday bitkisi ile akrabayız.
Uzak da olsa bu akrabalık sayesinde buğdayı yiyerek beslenebiliyoruz.
Buğday ile ortak atamızın geçmişi belki 700 milyon yıl belki de daha
öncesine uzanıyor. Ekmeği yerken, onun da bizim gibi bir “canlı” olduğunu
ve bu büyük canlılık hikayesinde bir şekilde ortak bir kader kesitini
paylaştığımızı genellikle unutuyoruz. Dikkat ederseniz, sadece canlı şeylerle
beslenebiliyoruz zira onların bedenlerini oluşturan malzemeler ile bizim
bedenimizdekiler tastamam aynı. O nedenle tam uyumluyuz; o nedenle
birbirimizi besleyebiliyoruz. Biz de ölüp bedenimiz doğaya karıştığında,
diğerlerini beslemeye devam edebiliyoruz. Koca bir besin ağının içinde bir parçayız.
Reklam