Firdevsi eserini Gazneli Mahmud’a sunuyor ama Sultan için “Melik-tâzî-guyend”, “barbar dili konuşan hükümdar” diyor. Sultan da Şehname’nin inceliğini ve güzelliğini hakikaten anlamıyor, Firdevsi’ye düşük bir bahşiş veriyor. Şair saraydan kızgınlıkla çıkıp o parayı bir tellağa bahşiş olarak veriyor ve Gazneli Mahmud için ağır bir dörtlük yazıyor. Onu sonradan Figani çaldı ve Pargalı İbrahim Paşa’ya karşı kullandı.
“Du İbrâhim âmed bed’in cihân/Yekî but-şikest şod yekî but-nişân”, “Bu dünyaya iki İbrahim geldi/Biri put yıkar, biri put yapar.” Firdevsi; Gazneli Mahmud’un asıl adının İsmail olması dolayısıyla, Hz. İbrahim’in, Hz. İsmail’in babası olmasına telmihle hicvetmişti onu.
Firdevsi eserini Gazneli Mahmud’a sunuyor ama Sultan için “Melik-tâzî-guyend”, “barbar dili konuşan hükümdar” diyor. Sultan da Şehname’nin inceliğini ve güzelliğini hakikaten anlamıyor, Firdevsi’ye düşük bir bahşiş veriyor. Şair saraydan kızgınlıkla çıkıp o parayı bir tellağa bahşiş olarak veriyor ve Gazneli Mahmud için ağır bir dörtlük yazıyor. Onu sonradan Figani çaldı ve Pargalı İbrahim Paşa’ya karşı kullandı.
“Du İbrâhim âmed bed’in cihân/Yekî but-şikest şod yekî but-nişân”, “Bu dünyaya iki İbrahim geldi/Biri put yıkar, biri put yapar.” Firdevsi; Gazneli Mahmud’un asıl adının İsmail olması dolayısıyla, Hz. İbrahim’in, Hz. İsmail’in babası olmasına telmihle hicvetmişti onu.
Anlamamasından değil de Firdevsî Şeh-nâme’de Afrasyab/Alp Er Tunga’nın karşısındaki Pers hükümdarını övüp onu yüceltiyor diye okumuştum bir yerde. Ona bozulmuş olsa gerek, Türklük damarı tuttuysa :)
Tarih kitaplarında ben bu şekilde okumuştum. Alintida bana ilginç gelen nokta, İbrahim Paşa'ya yönelik meşhur dizelerin kokeninin Firdevsi'den gelmiş olması; çok hoşuma gidiyor bu tarz şeyler.
Tesadüf seni önüme çıkarmasaydı gene aynı şekilde fakat her şeyden habersiz yaşayıp gidecektim. Sen bana, dünyada başka türlü bir hayatın da mevcut olduğunu, benim bir de ruhum olduğunu öğrettin.