Lenin'in partisi yükselmekte olan bir işçi sınıfı radikalizmi dalgasının üzerinde gelişiyordu;
ta ki bu gelişme Birinci Dünya Savaşı felâketi tarafından kesintiye uğratılana kadar.
....
"Özgür" işçiler, yalnızca, kâr üreten kölelerin hayatta kalması için , kapitalist köleliğin muhafazası ve sürdürülmesi için vazgeçilmez olan geçim araçlarını [ hak ederler ] .
Halil belki ihtiyarladı biraz.
Fakat kitap,kelepçe ve yürek eskimedi.
Ve şimdi
Yürek her zamankinden umutlu
Halil okurken kitabını,
"Kelepçem" diye geldi aklına ,
"Günler yakın ,
Seni pulluk yapacağız kelepçemin demiri."
[Nazım Hikmet.]