Onur Özkaya: "Gözlemcinin gözlemcisi": Gözlemcinin gözlemcisi Ya gözlemlediğini sandığın şey… aslında seni gözlemliyorsa? Gözlemcinin gözlemcisi fikri, dikkatimizi nesneden özneye, oradan da özneyi izleyen meta-farkındalığa taşır. Kuantumda buna çok benzer bir düğüm var: Wigner’in Dostu düşünce deneyi. Laboratuvarda “dost” ölçüm yapar ve net bir sonuç görür; ama dışarıda duran Wigner, hem dostu hem de deneyini süperpozisyonda kabul eder. Yani sonuç, kimin hangi bilgiye sahip olduğuna ve hangi etkileşim düzeyinde “gözlem” yaptığına göre değişir. Bu, “gerçeklik yoktur” demek değil; yorum meselesi: Kopenhag, Many-Worlds, İlişkisel QM, QBism gibi farklı bakışlar var. Bizim içsel çalışmada ise çıkarım basit: Gözlem katmanını yükseltirsen, deneyimini de dönüştürürsün. - 1000Kitap

Onur Özkaya