İslam tarihi alanındaki yetkin çalışmalarıyla tanınan Adnan Demircan, Tarih ve Tarihçi adlı eserinde, tarih ilminin teorik çerçevesini ve tarihçinin bu süreçteki rolünü incelemektedir. Bir disiplin olarak tarihin epistemolojik temellerini ve metodolojik sorunlarını ortaya
koymaktadır.
Yazar, tarihi sadece geçmişte olup biten olaylar bütünü olarak değil; bir yöntem ve yorumlama şeklinde ele almaktadır. Ayrıca “Tarih nedir?”, “Tarihçi geçmişi ne ölçüde nesnel bir şekilde kurgulayabilir? ve “Tarih yazımında yöntem nasıl olmalıdır?” gibi temel sorulara yanıt aramaktadır. Bu çalışmanın özellikle geçmişi anlamak ve anlatmak isteyen araştırmacılara hitap ettiği kitabın başında vurgulanmaktadır.
Adnan Demircan’ın bu eseri kaleme almasındaki temel hedef, tarih çalışmalarındaki sorunlardan, alanın durumunu tasvir ve olguların tespitinde nelere dikkat edilmesi gerektiğidir. Kitap, tarih bilinci kazandırmak ve tarihsel metinlere eleştirel bakmayı sağlamak amacıyla, anlaşılır ve akıcı bir dille yazılmıştır. Tarihin hakikatle olan ilişkisine ilgi duyan araştırmacılar için bir kaynak niteliğindedir.