Adalet Ağaoğlu

Adalet Ağaoğlu

7.9/10
280 Kişi
·
916
Okunma
·
204
Beğeni
·
8.718
Gösterim
Adı:
Adalet Ağaoğlu
Unvan:
Yazar
Doğum:
Nallıhan, Ankara, 1929
Adalet Ağaoğlu (d. Nallıhan, Ankara 1929) romanlarıyla ünlü Türk yazar.
20. yüzyıl Türk edebiyatının en önemli romancılarından biridir. Türkiye'nin değişik dönemlerini ve bu dönemlerin insan hayatlarına etkisini inceleyen eserler vermiştir. Romanları dışında hikaye, oyun, deneme, anı türünde eserler verir.

3 Ekim 1929'da Nallıhan'da dünyaya geldi. Babası, kumaş tüccarı Hafız Mustafa Sümer'dir. Dört çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu ve tek kızıdır. Kardeşleri Dr. Cazip Sümer (1925-1975), oyun yazarı, oyuncu Güner Sümer (1936-1977) ve işadamı Ayhan Sümer (1930)'dir.
İlköğrenimini Nallıhan'da tamamladıktan sonra 1938'de ailesi ile birlikte Ankara'ya yerleşti[2] . Ortaöğrenimini Ankara Kız Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1950 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu.
Edebiyata ilgisi lise yaşamında şiirlerle başladı, kısa bir süre sonra oyun yazarlığına yöneldi. İlk defa 1946'da Ulus gazetesinde tiyatro eleştirileri yayımlayarak yazarlığa başladı. 1948-50 arasında Kaynak Dergisi'nde şiirleri yayımlandı.
1951-1970 yılları arasında TRT’de çeşitli görevlerde bulundu. Ankara Radyosu'nda göreve başladığı yıl ilk radyo oyunu olan "Aşk Şarkısı'nı" yazdı. Raddyo'da görev yaparken tiyatro oyuncusu ve yönetmen dört arkadaşı (Kartal Tibet, Üner İlsever, Çetin Köroğlu, Nur Sabuncu) ile birlikte Ankara'nın ilk özel tiyatrosu olan "Meydan Sahnesi"'ni kurdu[1]. Meydan Sahne Dergisi'ni çıkardı. 1953 yılında tiyatro konusunda görgü ve bilgisin arttırmak üzere Paris'e gitti[1]. 1953'te Sevim Uzungören'le birlikte yazdığı “Bir Piyes Yazalım” tiyatro oyunu aynı yıl Ankara'da sahnelendi. 1954 yılında mühendis Halim Ağaoğlu ile evlenen sanatçı, ilk romanını yazana kadar oyun yazarlığını sürdürdü. Üst üste yazdığı oyunlarla altmışlı ve yetmişli yılların önde gelen oyun yazarlarından oldu. TRT'nin özerkliğine el konulması gerekçesiyle TRT Radyo Dairesi Başkanlığı'ndan 1970 'te istifa eden sanatçı o tarihten bu yana yazarlıktan başka bir işle uğraşmadı. Edebiyat yaşamının bazı dönemlerinde "Remüs Tealada" ve "Parker Quinck" gibi takma adlar kullanmıştır.
İlk romanı Ölmeye Yatmak, 1973’te yayımlandı. Bu ilk romanından itibaren tüm eserleri yoğun tartışmalara konu oldu. Ölmeye Yatmak, daha sonra yazdığı Bir Düğün Gecesi(1979) ve Hayır (1989) adlı romanlarla bir üçleme oluşturdu ve birçok ödül kazandı. Bir Düğün Gecesi ve Hayır romanları yayınlanır yayınlanmaz, ikinci romanı olan Fikrimin İnce Gülü, dördüncü basımında toplatıldı[3]. "Fikrimin İnce Gülü” romanı hakkında, "askeri kuvvetleri tahkir ve tezyif (küçük düşürmek)" suçlamasıyla hakkında 1981 yılında dava açılan Ağaoğlu, iki yıl süren davanın ardından aklandı. Düğün Gecesi” ise soruşturma aşamasında kaldı[4]. Dönemin üç önemli roman ödülüne layık görülmüş olan Bir Düğün Gecesi adlı roman için ayrıca Aldous Huxley'den aşırma olduğu suçlaması ortaya atıldı ve uzun tartışmalara sebep oldu[5].
Öykü kitapları, denemeler, anı-roman türünde eserler de yayımlayan Ağaoğlu 1991 yılında Çok Uzak Fazla Yakın'la oyun yazarlığına döndü. 1983 yılından beri İstanbul'da yaşayan Ağaoğlu, halen yazmayı sürdürüyor.
Adalet Ağaoğlu'ile ilgili yazıları bir araya getiren arşiv eşi Halim Ağaoğlu tarafından hazırlanmış ve 2003'te Adalet Ağaoğlu'nun yazarlığının 55. yılı anısına Herkes Kendi Kitabının İçini Tanır adı ile basıldı.
1996'da ciddi bir trafik kazası geçiren ve iki yıl hastande yatan Adalet Ağaoğlu[6] için Can Yücel'insöylediği "Sen Türkiye'nin en güzel kazasısın" sözü [kaynak belirtilmeli], Feridun Andaç'ın Adalet Ağaoğlu ile yaptığı nehir söyleşi tarzında bir kitabın adı oldu. Kitap, 2006'da basıldı.
Ağaoğlu, 1986'da kurulan İnsan Hakları Derneği'nin kurucuları arasında yer almış ancak Temmuz 2005'de İHD'nin tek yanlı ırkçı-milliyetçi bir tutum takındığını belirterek ve "PKK yanlısı politika izliyorlar" diyerek istifa etti. Son olarak Ermenilerden özür dileme kampanyasına katılmıştır.

Eserleri

Tiyatro ve Radyo Oyunları
Yaşamak - 1955
Evcilik Oyunu - 1964
Sınırlarda Aşk - 1965
Çatıdaki Çatlak - 1965
Tombala - 1967
Çatıdaki Çatlak 1967
Sınırlarda Aşk-Kış-Barış 1970
Üç Oyun: Bir Kahramanın Ölümü, Çıkış, Kozalar 1973
Kendini Yazan Şarkı 1976
Çok Uzak - Fazla Yakın 1991
Duvar Öyküsü - Çocuklar ve Büyükler için Müzikli Danslı Oyun 1992
Çağımızın Tellalı 2011

Roman

Ölmeye Yatmak 1973
Fikrimin İnce Gülü 1976
Bir Düğün Gecesi 1979
Yazsonu 1980
Üç Beş Kişi 1984
Hayır... 1987
Ruh Üşümesi 1991
Romantik Bir Viyana Yazı 1993

Öykü

Yüksek Gerilim (1974)
Sessizliğin İlk Sesi 1978
Hadi Gidelim 1982
Hayatı Savunma Biçimleri 1997

Deneme

Geçerken 1986
Karşılaşmalar 1993
Başka Karşılaşmalar 1996
Öyle Kargaşada Böyle Karşılaşmalar 2002
Yeni Karşılaşmalar 2011
Mektup [değiştir]
Mektuplaşmalar (Mehmet Baydur ile birlikte) 2005

Anı
Göç Temizliği 1985
Gece Hayatım 1991
Günlük - Günce [değiştir]
Damla Damla Günler 2004
Damla Damla Günler I-II-III 2007

Ödülleri

1974- TDK Tiyatro Ödülü
1975- Sait Faik Hikaye Armağanı, Yüksek Gerilim ile
1979- Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile
1980- Orhan Kemal Roman Armağanı Bir Düğün Gecesi ile
1980- Madaralı Roman Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile
1991- Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü, Çok Uzak Çok Yakın ile
1997- Aydın Doğan Roman Ödülü, Romantik Bir Viyana Yazı ile
Ortak yol: Baskıya, zulme, şiddete karşı elinin emeği alnının teriyle daha temiz bir yarının yolu.
Sokağa çıkıyoruz. Ağır aksak yürüyoruz. Adımlarımızda bir yanlışlık. Hızlanıyoruz. Hızlı yürüyüşümüzdeki uçarılığa yakışmıyoruz. Bir tanıdığa rastlamak istemiyoruz. Rastlanan her tanıdığın yanlış bir tanıdık olacağını sanıyoruz. Kimseleri sevmiyoruz. Kimselersiz edemiyoruz. İşe gidiyoruz. Yanlış işler yapıyoruz.
"Kitap iyi gitmiyor mu?"
"Kitap mı iyi gitmiyor, hayat mı, bilemiyorum. Dedim ya, her şey bulanık. Aradığımı hiçbir yerde bulamıyorum..."
Adalet Ağaoğlu
Sayfa 96 - Yapı Kredi Yayınları 10.Baskı Nisan 2000
Acaba hiç kendim olmuş muydum? Hiç kendimiz olduk mu? Görevlerin birlikte götürülmediği bir yerim oldu mu hiç?
"Hem, durmadan düş kırıklığına uğramaktansa, her şeyi havada, bir soru işareti halinde bırakırsın, olur biter. "
Bu inceleme şuan sitede olmayan muhtemelen bu inceleme ile tekrar dönüş yapacak birine ithaftır! :)

Kültürfizik yapmalısın. Derin derin soluk almalısın.. Düşünmelisin.. Uyan.. Burası dünya..

Aahh Murat ! Hayalci Murat!

Kısmet! Sürüme ayağını ailene yakışır bir kız ol! Denileni yap, sözümüzden çıkma, yola çıkabilirsin ancak kaderinden kaçamazsın!

Ferit! Paris'ten Eskişehire uzanan öykünle, kırık kalpler ordusu kurdun. Ülkeni sevdin, çabaladın, banka kredileri, KİT'ler, sermaye piyasası! ailene ayıracak hiç ama hiç vaktin yoktu.

Kardelen! Sen ki fedakarlığın timsalisin, ailenin karlarla kaplı mevsimine yazı sen müjdeledin.

Aylardan Haziran. Gündüzlerin en uzunuyla gecelerin en kısasına zaman var daha.

Es ver: UMUT TIKANIKLIĞI!

Eskişehir'in bağrından kopup İstanbul'a uzattığın hayatınla, kaybettiklerini ararken bile kurduğun o hayaller arasında bilinmezliklere sürüklenişin. Bir V yakasının arasında geçen tutkuyu manalandıramayışın. Üstelik bir o kadar da utangaçsın, Sahi bu gün kaç ölü, kaç yaralı? Demini almamışsa bir çay, beklemeyi öğrenemeyişinden. Etrafındakilerin etraflıca seni kınamalarından, hayatı bir müzik ezgisinden ibaret sanışından, olmadı Murat! hayalci Murat! 3 ölü 5 yaralı!

O zamanlar 1969'lar tabii saat ikiye çeyrek kala şehir ölür, kimseleri barındırmaz sokaklarda. Öyle ihtişamlı olur ki yalnızlığıyla. Çıkışsız sevdalarıyla bir Eskişehir, tıpkı Porsuk Çayı gibi. Mihalıççık'a uzanan yolda nice yıllar eskiyor bedenlerde. Demini almamış bir çay gibi ömür, intiharları sipariş eden şeytanları çağırıyor kent. Dümdüz bir ovada yüreklerde ne yükseltiler birikiyor. Her bir tercih ayrı bir yıkılışı temsil ediyor. Ah Eskişehir! Ne de güzel anlatıyor Adalet Ağaoğlu. Sanki oturmuşum Porsuk Çayı'nın kenarındaki bir kaldırıma izliyorum Selmin ile Murat'ı. Azıcık ötede Kısmet ile Kardelen. Türkan Kaymazlı çıkmaz evden girmiyor kadrajıma. Ve ötelerden beliriyor Ferit Sakarya, tüm o ihtişamıyla! Ufuk ise geç kalmış bu davetsiz olduğu buluşmaya. Ah Eskişehir! Porsuk çayı gibi boylu boyunca uzanmışken şehrin ortasına, süregelen acıları mı reva gördün bu insanlara.

Tam olarak şöyle bir kitapla yüz yüzesiniz. 6 insan var aklınızda tutmanız gereken. Bu insanların hepsinin de koskocaman düşleri var. Esir oldukları düşleri. Tamah edemeyenlerin ellerindekilerden oluşları var. Umutlar var, umut çıkmazları. Hayata bu kadar tutkunken hayatın onlara sağır oluşu.
Bütün olanlara bir suçlu ararken kendi çaresizliğine sığınmak. Bereketsiz bir sıkıntı, çokça ürküntü. Yoğun aromalı bir drama. Kalabalıklar yorgun düşüyordu bu şehirde. Aynı tonda aynı kişiyi kınamaları da düşünmeye olan uzaklıklarından. Bitkin omuzlarda bir milyon ton ağırlık, şehir ki hepi topu on bin adım!

Bilmezden gelelim, bilmezden gelelim... Hayatı, düşleri, hayalleri, bilahare gerçekleri, görmezden gelelimmm..

Ben öyle bir kitap okudum ki, Aylardan Haziranı anlatan ve gündüzlerin en uzunuyla gecelerin en kısasına henüz ulaşılmamış olan. Öyle dar bir zaman. Anlatılan da 3-5 kişi. Hikaye örgüsü de Paris - İstanbul - Eskişehir (çokça) Ankara arasında işliyor. Dar zaman, dar yerler buna rağmen 342 sayfalık muazzam bir hikaye çıkıyor ortaya. Anlatım o denli doyurucu, o denli içine çekiyor ki farkında olmadan dar alanda kısa paslaşmalar yapıyorsunuz yazar ile. Ben ki Adalet Ağaoğlu'nun sadece ismini bilirdim. Ancak gökte hilalin belirdiği bir gün haberdar oldum kendisinden. Okudukça çıkamadım etkisinden. Rüyalarıma da girdi, sorguladım kendimi. Sindire sindire, doya doya okudum kendisini. Öyle kolay anlaşılacak bir kitapta, yazar da değil keza.

Uzatmadan, Türk edebiyatının en değerli kalemlerinden birisi Adalet Ağaoğlu! Franz Kafka'yı Prag'larda aramayın. Hala yaşıyor kendisi. 1980'de Ankara'da başlıyor bu eserini yazmaya 1984 yılında İstanbul'da tamamlıyor. Çok memnun oldum tanıştığımıza. Siz de bu değerli kadın ile tanışmakta geç kalmayın. Okuyun, okuyun, okuyun!

Sahi bugün kaç ölü, kaç yaralı?

https://www.youtube.com/watch?v=3W1CYqNOh94
Diğer incelemelerde konuya az çok değinilmiş: cumhuriyet devrimleri, halkta taban bulmayan bazı değişim çabaları, idealler, hayal kırıklıkları, arada kalmışlık vs. vs... Kitap iyi işlenmiş karakterler eşliğinde 1930'ların sonlarından 70'e kadar uzanan bir Türkiye panoraması sunuyor bizlere. Kitabın yayınlanma tarihi 1973. Ama bu kitabın 2017 yılında daha farklı bir incelemeye tabi tutulması gerektiğini düşünüyorum.

Hani bazıları derler ya solcular anca rakı masasında vatan kurtarır diye. Haklılar. Rakıyı severiz. Vatanı da severiz. Hem de çok severiz. Bizim farkımız; bazılarının değil, herkesin mutlu olduğu bir vatan düşleriz. Sadece vatan da değil, bütün dünya... Düşlerimiz büyüktür. Dolayısıyla hayal kırıklıklarımız da... Bi bok olmaz bu ülkeden de insanlarından da deriz. Biz nasıl bu hale geldik deriz. Şikayet ederiz. Konuşuruz da konuşuruz. Rakı biter, söz bitmez. Sonra işe, okula gideriz. Çalışırız, mücadele ederiz. Çokça yeniliriz. Güce itaat etmezsen zordur bu ülkede hayat. İş bulmak zordur. Onurlu kalmak zordur. Hak aramak zordur. Kimimiz ölmeye yatar bazen, Nuriye gibi, Semih gibi... Anlamazlar, aslında ölmek istemeyiz. Yaşamayı severiz biz. Ağaçları severiz. Hayvanları severiz. Sevişmeyi severiz, varsın birileri kültürümüzde yok desin. Hırsızları sevmeyiz mesela. Betonu da sevmeyiz. Gri rengi sevmeyiz biz, gökkuşağının renklerini severiz. Herkes için adalet isteriz. Eşitlik isteriz. Çok şey düşündürdü bana bu kitap, en çok da bugünlere nasıl geldiğimizi...

Biraz da Zülfü Livaneli anlatsın, sonra devam ederim:

"Eskiden Kemal Sunal filmleri çok tutulduğu için, insanın aklına ister istemez Şaban tiplemesi ile Recep İvedik tiplemesini karşılaştırmak geliyor. Şaban, büyük göçün başlangıcında köyden şehre yeni gelen, alçakgönüllü gecekondu mahallelerinde oturan, başını döndüren şehir karşısında köy safiyeti taşıyan, etrafa şaşkın şaşkın bakan bir tipti. Şehrin katakullilerine aklı ermezdi. Yüksek binalara bakarken şapkası düşerdi. Gördüklerine hayran olurdu. Karşısına çıkan kızın yüzüne bakarken ağzını toplayamazdı. Şaban zamanla şehre alıştı. Oturduğu gecekondunun yerine kaçak bir bina dikti, altına da bir dükkân açtı. Akrabalarıyla birlikte siyasi bir partinin yandaşları arasına girdiği için himaye edildi. Artık kentlilere çekinerek bakmıyordu, eline para geçmişti. Kentli kızları aşağılıyor, sokakta karşısına çıkanlara amaçsızca kötülük ediyor, ikide bir “Haaayt ulan!” diye bağırıyor, milli maçlardan sonra silah sıkıyordu. Yüzünden o insani gülümseme silinmiş, tam tersine gördüklerini aşağılayan, hakaret eden bir nefret anlatımı yerleşmişti. Kentin yeni efendisiydi o ve eski efendileri aşağılama hakkına sahipti. Böylece Şaban Recep’leşti. Ve Türk toplumu kendi yüzünü Şaban’da değil, bu yeni Recep’te görmeye başladı. Çünkü Şaban’lar hızla azalıyor, Recep’ler ise her geçen gün artıyordu. İstanbul’un “kodamanlarını” önüne diziyor ve “Adam olun laaan!” diye bağırıyordu."

Bu noktada araya giriyorum. Evet devrimler acıdır, acıtır. Bu toprakların tarihi de cumhuriyet sonrası da dahil acı olaylarla doludur. Çok yanlışlar yapılmıştır. Ama bu yanlışlarla yüzleşmek, hatalardan ders çıkarmak ve daha iyi bir gelecek inşa etmek bizim elimizdedir. 31 yaşındayım. Çok genç bir yaş aslında, ama bu ülkede geçmişte çekilen acılardan geliştirilen kompleksler üzerinden gösterilen siyasi reaksiyonun kimseye fayda sağlamadığını öğrenmeye yetti. İntikam hırsı gözleri kör eder. Vicdanı kurutur. İktidar zamanla yozlaşır, uzun süre aynı elde kalması tehlikelidir. Bugün yaşadıklarımız tam olarak güç yüzüğünü ele geçiren ezilmişlerin zulmü değil de nedir? Söz tekrar Livaneli'nde:

"Bu dönüşümü siyasi bir gelişme sananlar fena halde yanılır. Mesele kültürün değişimidir. Bu toplumun kültürü değişti, başkalaştı. Şaban’lar Recep’leştikten sonra, kendisine uygun yerel ve genel iktidarları elbette bulacaktı. Bir sonuçtu bu. Otuz yılı aşkın bir süredir, medya başta olmak üzere birçok kurum “Recep’leşmeyi”, yani lumpenleşmeyi destekledi. İstanbul’un sözüm ona “elit” leri, gazeteleri ve televizyonlarıyla Şaban’ın Recep’leşmesine müthiş destek verdi. Aydınlar lumpenlere bayıldılar, onları başlarına çıkardılar. Müzik müzik olmaktan çıktı, haykırışlar ve böğürtüler haline dönüştü; İstanbul’un görünümü değişti; televizyonlar insan soyuna yakışmayacak rezilliklere açtılar ekranlarını. Böylece cehenneme giden yolun taşlarını döşemiş oldular. Siyasi partiler ayrım tanımadan Recep’leşen topluma kucak açtı. Kendileri de Recep’leştiler.
Sonuç ortada. Ey anlı şanlılar!
Bundan sonra bu süreci tersine çeviremezsiniz. Biz size yıllar boyunca bu gözlemleri aktarıp; kültür, değerler, gelenekler falan dedikçe kös dinlediniz. Şimdi sizi de yutmaya başlayan ve sonunda yok edecek olan yeni toplum hepinize hayırlı olsun."

Livaneli'nin yazısı umutsuz bitiyor. Yazı 2010'da yazılmış ve tam olarak öngördüğü şeyleri yaşıyoruz. Ben gelecek için umutsuz değilim. Ama umudum öyle 3-5 yıl sonrası için değil. İdealimdeki vatanı görmeye ömrüm yetmez belki ama biliyorum ki bu topraklarda akıl ve bilimi sarmalayan zincirler kırılmıştır bir kere. Artık "uygarlık nehri tersine akıtılamaz".

Ahmed Arif'in dizeleri umut verir bana:

"...
Öyle yıkma kendini
Öyle mahzun öyle garip
Nerede olursan ol
İçerde dışarda derste sırada
Yürü üstüne üstüne
Tükür yüzüne celladın
Fırsatçının fesatçının hayının
Dayan kitap ile dayan iş ile
Tırnak ile diş ile
Umut ile sevda ile düş ile
Dayan rüsva etme beni

Gör nasıl yeniden yaratılırım
Namuslu genç ellerinle
Kızlarım oğullarım var gelecekte
Her biri vazgeçilmez cihan parçası
Kaç bin yıllık hasretimin koncası
Gözlerinden gözlerinden öperim
Bir umudum sende anlıyor musun?"

Son söz üçlemenin 2. kitabı "Bir Düğün Gecesi"nin ilk cümlesi olsun :)

"-İntihar etmeyeceksek içelim bari!"
"Okuduğum bütün romanlar sahici bir başlangıçla bitsin istedim."

‎ Romanın bitiş cümlesiyle başlamak istedim ben de. Bitmemiş, bitememiş bir roman.. Ve 'belki de hiç bitmeyecek hayatlar' kapılarını aralıyor bu iki kapağın arasındaki 316 sayfada bize.Kitabı okurken inceleme metni oluşturmak gibi bir düşüncem yoktu; ancak karakterlere ait birtakım düşüncelerin günlerdir kafamı meşgul etmesi ve - özellikle- kitaba dair daha önce bir incelemenin yapılmamış olmasından doğan sorumluluk hissiyatıyla kendimi bu satırları yazarken buluyorum.

‎Neden bu kitabı okumaya karar verdim? Ne umdum? Ne buldum? İnceleme genel olarak bu başlıklar altında (en çok son soru) çok dallanıp budaklanmadan, konuyu dağıtmamaya dikkat ederek(-teen, bade süzerekteen, inci dizerekteeen gel canım gel ammaaan) bitirmeyi planlıyorum. (Hiçbir zaman planladığım gibi gitmedi hayatım.)

‎Darbeler, suikastler, ihtilaller benim için de merak konusu olmuştur hep. İşin gündemde tutulan siyasi boyutundan ziyade asıl merak ettiğim tarafı 'gündemde tutulması gereken' toplumsal boyutudur.Üç Beş Kişi, 12 Eylül öncesi toplumsal yapıyı gün yüzüne çıkarmak gayesiyle ortaya konmuş bir roman.

‎Yedi bölümden oluşan bir kitapla karşılaşıyoruz ve her bölüm, karakterlerin biri tarafından anlatılmakta, daha doğrusu düşünülmekte. Bu 'düşünmek' fiili o kadar başarılı ve gerçekçi yapılmış ki yazarın, insanların psikolojik analizleri ve bunu okuyucuya aktarımı konusundaki yeteneğini yadsıyamayız. Geçenlerde bir incelemede, yazılanların yaşananlar mı karakterlerin düşünceleri mı olduğunun ayırt edilemediğinden yakınıldığını görmüştüm, belki bu yüzden ilgimi çekti bu nokta, bilemiyorum; fakat "aklından şunları geçirdi, bunları düşündü" gibi belirleyici ifadeler kullanılmamış olmasına karşın, sokağa çıkma yasağına az bir zaman kala, bilmediği sokaklarda varlığından emin olmadığı bir insanı ararken vurulduğunu, ertesi gün Kısmet'i gardan almaya gidemediğini ve Kısmet'in başına gelenleri okuduğunuzda üzüntü hissetmiyorsunuz çünkü siz de Murat'la birlikte bekçi düdüğünün sesiyle gerçek dünyaya dönüp yabancısı olduğunuz sokaklarda adımlarınızı hızlandırmaya başlıyorsunuz. Ya da hepimiz Türkan Hanım oluyoruz, daldığımız deriiin düşüncelerden soğuyan çayımızla uyanıyoruz yüzümüzü buruşturarak... Sanki Kısmet biziz de, şişlerimize ipi anlamlandıramadığımız hız ve serilikte dolayıp birbiri içinden geçiriyoruz, 1.15 treniyle İstanbul'a kaçarken yakalanıyoruz evden çıkar çıkmaz, annemizin üzüntüsü, konu komşunun rafa kaldırılmış dedikodularının gün yüzüne çıkarmasıyla duyduğumuz hicap, Türkan Hanımın 'o sırayı yanlış ördün galiba' demesiyle gözümüzü açıyor. Benzeri örneklere sıkça karşılaşıyoruz. Eklemek istediğim bir diğer konuda biraz yardım alıyorum Özdemir Asaf'tan: "Baktım kimde ben ne kadarım?/Kim bende ne kadar kalmış diye..." Kitabın son sayfasını da çevirdikten sonra bu üç beş kişi için kenara çekilip kimin kimde ne kadar olduğunu siz tartmaya başlıyorsunuz çünkü Adalet Ağaoğlu, bu sözün uygulamalı pratik kitabını almış, tutuşturmuş elimize.

‎Kitap, 80'li yılların ortalarından başlayarak 60'lara doğru bireylerin özlemle yad ettikleri anılarına geri dönüş şeklinde karşımıza çıkıyor, binevi zaman yolculuğu. Ancak, zamanı yıllardan saatlere indirgediğimizde gerçekten çözümlenmesi güç bir yapıtla karşılaşıyoruz. Hemen her bölüm ‎“Gece. Haziran. Ama günlerin en uzunuyla gecelerin en kısasına zaman var daha." şeklinde başlıyor. Zaman zaman kendimizi düşünmekten alıkoyamadığımız "Acaba falanca şu an napıyo?" fikri geçer ya, işte romandaki 'şimdiki zamanı' bize anlatan kelime grubu bu ve bu andan başlayarak karakterler geçmişe gidiyorlar. Belirtmek zorundayım ki ben ne yazık ki kitap bittikten sonra "Niye hep bu kalıbı kullanmış? " soruma yanıt ararken anlayıveriyorum böyle bir durumun varlığını. Okurken herkes için ortak bir zamanın olduğunu anlayabilmiş olsaydım heralde benim için bazı detaylar daha anlamlı hale gelirdi, bu kadar kafa yormak zorunda kalmazdım.

Kısaca karakterlerin 'kim olduğundan' bahsetmek gerekirse, ‎Eskişehirli Emin Bey dönemin (40-45 dönemleri olacak) CHP'de söz sahibi kimselerinden. İki çocuğu var, Türkan Hanım ve Ferit. Devam eden yıllarda Türkan, DP'de ağırlığı bulunan Ahmet Kaymazlı'yla evleniyor. Kısmet ve Murat da bu çiftin çocukları. Yani zengin bir aile. (milletvekili olup da fakir olacak halleri yok ya, benimki de laf..) Kardelen, Kısmet'in en yakın arkadaşı. Neval Rıfatzade, kökenleri Osmanlı saraylarına uzanan bir kocanın 3 karısından biri. Farklı babalardan,iki kızı var Belgin ve Selmin. Bu iki aileyi birbiriyle buluşturan şey de Murat'ın Selmin tutkusu. Kitabın başlarında ana karakterinin Murat olduğu düşünülüyor ancak, olayların merkezinde olan asıl kahraman Kısmet. Kısmet'in sadece kalbinin sesini dinleyerek, aile ve toplum baskısını arkasında "bırakabilerek" kendisi için yaptığı ilk şeyle bitiyor.

‎ Somut olarak kitapta 'siyasi olayların' örnekleri bulunulan döneme göre az, başta da belirttiğim gibi. Gece ikide başlayan sokağa çıkma yasağı ve ertesi gün duyulan bugün şu kadar ölü şu kadar yaralı...İnsanların tepkisizliğini, alışmışlığını, boşvermişliğini o kadar güzel ifade etmiş ki yazar.. Hayır, herhangi bir şey söylemiyor, okuyucunun gözüne sokuyor yalnızca, karakterlerin günün telaşesi içinde bunu fark edemeyişini gösteriyor bize. Ferit Sakarya, içkisini yudumlarken düşüncelerini bölen 5 ölü, 8 yaralı haberi... Sonrasında gelen umursamazlık ve hiçbir şey olmamışçasına düşünmeye devam etmesi...Hatta şaşırmam gerekirdi belki ama kimsenin ölmediği bir geceyi hayret edilecek bir durum olarak görüyorlardı.
‎Bu dün de böyleydi, bu gün de böyle, kabul etmek istesek de istemesek de yarın da böyle olacak(diyor ya Adnan Yücel,"Bitmedi daha, sürüyor o kavga ve sürecek..." öyle işte..).Toplumumuz farklı kılıklara bürünmüş aynı acılara alıştırılıyor, alıştırıldı.
‎Konudan sapmayayım zira değinmek istediğim başka noktalar da var.

‎Hepimiz dedelerimizin, annelerimizin, babalarımızın sevgilerini, mutluluklarını, üzüntülerini göstermemelerinden zaman zaman sitemkar olmuşuzdur.(Sana sitem ettiysem sitem sevgiden doğar, diyor Buray) Bu durum yazarın da üzerinde durduğu sorunlardan biri ve bu problem Türkan Hanım ve Kısmet üzerinden anlatılıyor. Bir dizinin fragmanında "Bu ailede herkes birbirini seviyor ama kimse birbirine şevkat göstermiyor" şeklinde sözcükler sarf etmişti oyuncu, ne diziyi hatırlıyorum ne diyeni(Bilinçaltı denen o şey her neyse hayran olmamak elde değil!).Türkan Hanımın serzenişlerini okurken aklıma geliveren bu tesadüf eseri karşıma çıkan replikle gün yüzüne çıkıyor sözcüklere dökülmeyi bekleyen fikirler.
En basit şekliyle, aile toplumun temel taşıdır ve bütün canlılar sevgiye muhtaçtır. Bir annenin çocuğunu sevdiğini hissettirememesi onu yalnızlığa iter. Yalnız kişi mutsuzdur ve bu mutsuzluğu ortadan kaldırmak için tabir doğruysa sevgi dilenir tanımadıkları insanlardan...Ve çoğunlukla ardından pişmanlık getirir bu arayış, daha geniş bir çerçeveden bakılarak adlandırılacak olursa bu durum, "ahlaki yozlaşma" uygun bir ifade olur. Kitapta üstünde fazlaca durulmuş bu konunun.

Durulmuş da...

Herkes mi birbiriyle votdiri votvot, zotdiri zotzot kardeşim ya?

Sonra vay efendim Türk dizileri bugün niye böyleymiş! Eski Türk filmlerinin tadı yokmuş... Böyle romanlar yazılırsa, 35 sene sonra elbette, çocuğun cici annesiyle ablası aynı kişi olur, ya da aynı çocuğun babasıyla ablasının karı koca olduğu beyin yakan aile tablolarını ağzımızı ayıra ayıra izleriz.(bkz: Fazilet Hanım ve Kızları).

Şöyle bir göz atacak olursak, büyükten küçüğe başlıyorum:
Emin Bey... Seksenlerine gelmişsin(tahmini), herkes ölümünü bekliyo, dilinden bir saniye bile ayetleri düşürmüyosun(hem de mealini ezberlemişşin), sen yorganını düzelten torununun elini tutup tövbe estağfurullahlık şeyler yapar mısın ? Yapma. Hadi yaptın diyelim.
Ya sen Türkan Hanım, babanın başında Kur'an okumaya karar vermişken elalemin adamlarıyla ayıplı hayaller kuruyosun ? Adalet Ağaoğlu'nun bulunduğu çizgiyi az çok biliyoruz. İnsanın aklına hoş olmayan düşünceler gelmiyor değil lakiin bunları hemen kışalıyorum ve Neval Rıfatzade'yi sahneye davet ediyorum. Kendisi 'cinsel özgürlük' adı altında votdiri votvot, zotdiri zotzotta sınır tanımıyor. "Ey tanrım bana üç tane, üç de yetmez beş tane, beş de yetmez yediiii taneee ver veer veeeer"in hayat bulmuş hali yani.İki kızını da bu şekilde yetiştiriyor. Herkesin kendi kararı, kendi yaşantısı, bu bir tercihse eğer eleştirmeyi pek doğru bulmuyorum. Eee,hazıra dağlar dayanmaz. 'Gece, haziran ama günlerin en uzunuyla gecelerin en kısasına zaman var'ken kulağımıza çalınan görüntü: "Bir kedim bile yok, anlıyor musun..." İki kızımız da bundan nasibini almış haliyle.Ehh hayat bu, ne getireceği belli olmuyor, tamam, ama ey yüce rabbim, sen bu kadına nasıl bir çaresizlik yaşattın da "eğlendiği" bir adamla evlendirdi bu kadın gurur duyduğu kızını? Sana müstehak "şimdi" üst kattan gelen seni uyutmayan 'hatasız kul olmaz hatamla sev beni'ler..Sonra tövbeler tövbesi çektiren, oda arkadaşımın diş gıcırtısıyla beynimin delindiği geceler hatırıma düşüyor, tüylerim diken diken oluyor...
Affet Neval Hanım, kimse hak etmez böyle şeyleri diyerek diğer talihlimiz olan Ferit Sakarya'ya geçiyorum. Bu karakter özellikle yazarın okuyucuya sevdirmek istediği bir karakter. Kendini sanat alanında olsun, eğitiminde, işinde fazlasıyla geliştirmiş birisi. Eskişehir'de(aslında Türkiye'de demeliyim) sanayinin gelişmesi adına büyük işler başarmış, ülkenin kalkınmasına destek olmak amacıyla (hiç cebine girecek paranın hesabını yapar mı canııım) sürekli fabrikalar kurarak aileden gelen saygınlığa saygınlık katmış, herkes tarafından takdir gören bir kişi. Kitabın bir bölümünde Porsuk Çayı'nı temizlettirdiği anlatılmış, bu kısmı okurken suratıma yerleşen aptal gülümsemeye mani olamadığımı fark ediyorum. Bir 15 yılı var, gökkuşağından nehirler çizdiğim resimleri anımsıyorum ve ardından bu sanat eserlerime(!) ilham kaynağı olan teyzemi.. Eskişehir'de okuduğu dönemlerde Porsuk'un bir gün mavi, bir gün kırmızı,ertesi gün yeşil.... her gün başka bir renkte aktığını söylemişti. Bunun o zamanlar benim icin ne kadar masalımsı olduğunu da varın resimlerden anlayın işte.. Anlayamıyorum tabi o zaman fabrika atığının ne demek olduğunu, kötü bir şey olduğu ezberletilmiş ama hayallerimde çok güzel görünüyor, ne yapayım, seviyorum :) Konuyu dağıtmam demiştim di mi? Ferit Beyle devam ediyoruz.. Bütün kızların(en yakın arkadaşları dahil) aşık olduğu-45 yaşında, evli olanların bile- yakışıklı, boylu poslu, dik duruşlu, havalı yürüyüşlü o aranan insan kendileri olur, fazla methetmek istemiyorum zira ben bu karaktere pek ısınamadım. Bu adam çok güzel bir kızla hoşuna giden bir gece geçiyor, kız kendisinden yaşça epeyi küçük. Bu pek anormal değil, karını da aldatmışsın bu da artık alıştığımız şeylerden ancak bu kız, senin abilik hatta babalık etmen gereken yeğeninin yıllardır tutkuyla bağlı olduğu kızsa?
Bizim toplumumuzda bu var mı gerçekten? Biz böyle günlerden mi geldik? Benim dinlediğim, okuduğum, gördüğüm; bi kıza -ne kadar boncuk dağıtırsa dağıtsın- karşı bir şey hissetmişse bir genç, aileden birini bırak, bu adamın arkadaşları bile yan gözle bakmayı "aklından geçirmezdi".Yanlışım varsa düzeltin. Peki o geceyi düşündüğünde içinde en ufak bir vicdan azabı olmadan hissettikleri... Yazar için yine hoş olmayan düşünceler uçuşmaya başlıyor ve yine gerçekliğine inanmak istemediğim için Kısmet'e geçiyorum.
Sevmediği bir adamla bir evlilik yapıyor, sevdiğinin peşinden gitmeye korktuğu için kendini bu evliliğe mecbur hissediyor, -hoş, istemiyorum demesinin de pek etkisi olmazdı- kocasıyla yakınlaştığında hep bir kıyaslama içinde buluyor kendini. Ancak bu kıyaslama iki kişi arasında değil, kocası, sevdiği adam ve kardeşi.

Umarım ben fesatımdır da bu kıyaslamaya dahil olan kardeş düşüncesi gerçekten masumdur.

‎Bütün bu ahlaki yozlaşma örnekleri bir araya geldiğinde roman anlamını yitiriyor benim için, her biri ayrı ayrı, tek başına işlenmiş olsa inandırıcılığını-belki de gerçekliğini- yitirmez, amma velakin az önce yazarın insanların iç dünyasını aktarma konusundaki yeteneğini ifade etmişken, tamamıyla zıttı bir düşünceye sahip oluyorum burda. Yani, bu durum kabul edemeyeceğim şekilde fazla ve absürt. Ben bunları düşünürken, Müge Anlı "Bir şey mı dediniz?" diyor el sallayarak, "bir cinayeti çözmeye çalışırken köydeki kadınların bütün sevgililerini ifşa ettiği" programın tekrarını yayınlıyor benim için.. Teşekkürler...

‎ Hatıraların canlandığı bölümlerin birinde çiftçilerin şehre göçmelerinden yakınılıyordu. Bunu okuduğum günün akşam haberlerinde, üretimin azaldığı, çiftçinin kente göçtüğünü hatırlatıyordu spiker ve ekranlara bir köy kahvesi geliyor. Muhabir köy kahvesinde oturan çiftçilerle muhabbet ediyor, dertlerini dinliyor. Köylülere takım elbiseleri giydirilmiş, kavruk yüzlerinde gizleyemedikleri bir heyecan, önceden çalışıldığı belli olan bir takım sözler... Keşke o amcaya nasıl yaşadıklarını, 1 hafta boyunca ne yediklerini, nasıl karınlarını doyurduklarını anlattırsaydınız... Ardından, bir uzman geldi ekranlara. Devletin sertifikasız tohuma destek vermediğini hatırlatıyor, üreticinin 1 liraya sattığı tohumu, 19 liraya ihraç edildiğini belirtiyordu.
‎ """Vergileri, masrafları hariç..."""
Üreticiye kaça mal olacağınını ne önemi var ki? Çiftçi üretsin biz de alalım, önemli olan tek şey var o da: BEN! Kimse bana bunun aksini iddia etmeye çalışmasın, 50 yıldır biz bu sorunu ÇÖZMEMİŞSEK, çiftçiliği canlandırmaya yetecek kadar çiftçiyi asgari ücretle 300 koyun verip döndüremezsin o topraklara.. Bu konu hakkında söyleyecek çok fazla şey var ancak
Fazlasıyla uzattım...

Bitiyorum :) Böyle farklı ve zekice hazırlanmış bir kitabın bu kadar az okunmuş olması beni hayal kırıklığına uğratsa da hak ettiği yere geleceğini umuyorum. Belki birgün bir buluşma icin bu kitap kararlaştırılır da, hitap ettiği kitleye ulaşılması adına önemli bir adım atılmış olur. Okuyan herkesin kendinden bişeyler bulacağı geniş bir konu skalasına sahip..Kapılar aralanmış ve o kapıdan girmenin okuyucunun isteğine bırakıldığı bir eser. Ne yaşanmışlıkları gün yüzüne çıkarır... Ne muhabbetler döndürür...

‎Burdan yetkililere sesleniyorum!

Gereğinin yapılmasını arz ederim:)

Sürç-i lisan ettiysek affola...

1969-1976 Türkiyesini usta yazarın kaleminden kendi günceleriyle okuyucuya sunmuş Adalet Ağaoğlu. Bu dönem ayrıca ilk romanı olan 'Ölmeye Yatmak'ı yazdığı zamanlar olmasından romanın kurgusunu ve irdelenmelerini de bulabiliyorsunuz. Güncenin satır aralarında dönemin Türk edebiyatçılarının da olması ayrı bir tat veriyor okuyucuya, örneğin 'Tutunamayanlar'ı yeni yayınlamış Oğuz Atay'la tanışma veya Fakir Bayburt'la roman tartışmaları. Belki de yakın tarihi en gerçek günlüklerden öğrenebiliriz. Ben çok keyif aldım ve okurken de sürekli düşündüm ülkemizi, yaşamayı 40-50 yıl öncesini. Ve öfkelendim ülke olarak hiç yol kat edememize. Bu gün yaşadığımız rezaletlerin ve aptallıkların 'neden-niçin'i işte bu yakın tarihimizde gizle, ilgilenlere şiddetle tavsiye ederim.
Yazarı “Dar Zamanlar” üçlemesinin ilk kitabı olan aynı zamanda yazarın da ilk romanı “Ölmeye Yatmak” ile tanımıştım. Türk edebiyatında yenilikleriyle önemli yere sahip bu üçlemede işlenen asıl tema toplumun kadın üzerindeki baskı sonucu oluşan mutsuz kadınlardı. Yüksek Gerilim kitabındaki öykülerde de öne çıkan yine mutsuz kadınlar. Ağaoğlu kısa öykülerinde bilinç akışı, iç monolog ve diyaloglarla dönemin toplumsal bunalımlarını bu mutsuz kadınlar üzerinden okuyucuya yansıtıyor.

1950-1980 dönemi düşünüldüğünde hızla gelişen bir dünya var ama bu gelişmeye paralel olarak acaba kadın hakları da aynı hızla gelişebildi mi? Ataerkil ve erkek egemen bu düzende kadınlarımız ne kadar kendi kimliklerini bulup mutlu olabilirler? Her gün gelen kadın cinayetleri, namussuzların sözümona namus temizlemeleri, çocuk istismarlarının giderek artması bana bu konularda çok karamsar bir tablo çiziyor. Malesef mutsuz kadın ve çocuk öyküleri bu gidişle daha çok yazılacağa benziyor...
Dar Zamanlar üçlemesinin ilk kitabını okurken sürekli aklıma kimlik çatısması geldi. Osmanlının son döneminde başlayıp Cumhuriyetin ilanıyla hızlanmış olan modernleşme çabasının halkın gelenek ve töreleriyle çatışması, o dönemde yaşayan ve büyüyen roman kahramanları( Aysel-Anlatıcı, Ali, Aydın, Dündar Öğretmen) üzerinden anlatılıyor. Toplumun bireye dayattığı yaşam tarzı, hatta düşünce tarzı ile kendi istekleri arasında sıkışan bireyin hayat karşısında bocalamaları tarihsel sıra ile irdelenmiş. Romanın psikolojik yanı sıra yarı belgesel tarafının da ayrıca göz önünde bulundurulması gerekli, Cumhuriyetin ilk yılları ve hemen akabinde 2. Dünya savaşı sırasında Türkiye'nin durumu, insanlarının gelişimi, dinlenen şarkılar okunan kitaplar hepsi çok gerçekçi ve yerinde okuyucuya verilmiş.

Muhafazakar bir ailenin kızının sosyololi doçenti oluncaya kadarki yaşamı ve kimlik arayışını okuyup, "kadın olma"nın ve "kendi" olmanın psikolojik ve sosyolojik zorluklarını da ayrıca düşündürüyor bu harika roman( inceleme de diyebiliriz).

Hiç bir paragrafından sıkılmadığım, tam bir açlıkla okuduğum bu kitaptan sonra en kısa zamanda, üçlemenin diğer iki kitabını da okuyacağım.

Bkz: "Bir Düğün Gecesi" , "Hayır"
"Dar Zamanlar" üçlemesinin, Ölmeye Yatmak'dan sonraki ikinci kitabı..
Kitap bir düğün gecesindeki 2-3 saatlik zamanda geçmektedir. Ama bu sürede 1970li yıllardaki Türkiye portresi çok güzel bir şekilde çizilmektedir.
Bu dönemdeki gençlerin psikolojisini, sağ-sol ayrımını, üniversitelerdeki protestoları, sınıf farklarını başarıyla aktarmıştır.
İlk kitaba kıyasla tarihi bilgi zenginliği daha az olmasına rağmen edebi yönden ben (Kendi adıma) çok daha fazla tatmin oldum. Bir düğünde gerçekleşen bir olayın farklı kişilerin bakış açısından aktarılması bana farklı geldi. Ayrıca, anlatıcı kişiler arasındaki geçişler de oldukça yaratıcı ve keyifliydi.
Dar Zamanlar üçlemesinin üçüncü ve son kitabı... Dil ve edebiyat açısından ilk iki kitap birbirinden ne kadar farklıysa, üçüncü kitap, öncülü diğer iki kitaptan o derece farklıydı.
Bu kitap, yine üçlememizin ana karakteri Aysel üzerine kuruludur. Aysel artık yaşlanmıştır. Yapmış olduğu bir çalışmanın ödüle layık görülmesiyle birlikte ödül gününde yaşadıklarını anlatmaktadır.
Kitabı okurken çok zorlandığımı itiraf etmeliyim. Kitabın sonundaki açıklamanın da belirttiği gibi kitap adeta bir anlar zinciri... Ama zinciri kır ve başka sıralamayla tekrar birleştir farklı bir zincir elde edilir.
Önceki ilk iki kitaptan aşina olduğumuz tarzda başladı kitap aslında.. Yani sadece zaman boyutundaki ileri ve geri gidişler... Bir anda geçmişteki bir olayı anlatırken yene geçmişteki bambaşka bir olaya geçmeler, günümüze dönmeler vs.. Ancak bir noktadan sonra bu boyut geçişleri arasında "gerçek" ve "düşünce" de girince biraz kayboldum. Aynı sahnenin 10 defa arka arkaya anlatıldığı ve her birinin gerçek olmadığını ancak bir sonraki sahneye geçtiğimizde anladığımız bir kurgu...
Öte yandan hangi kişilerin hayal hangi kişilerin gerçek olduğunu; hayallerdeki imgelerin gerçekteki karşılığını hala net algılayabilmiş değilim.
Sonuç olarak algılayabildiğim kadarıyla güzeldi ama hakkını verebildiğime inanmadığım bir eser.
Okumaya başlamadan önce, hakkında tek bir fikre dahi sahip olmadığım bir kitaptı Ölmeye Yatmak; yalnızca bir arkadaş tavsiyesi üzerine, konusunun ne olduğunu bile bilmeden okumaya başlamıştım. İyi ki de okumuşum, öyle çok etkilendim ki Adalet Ağaoğlu'nun üslubundan, şu dört yüz seksen beş sayfanın tek bir sayfasını bile sıkıcılaştırmayışından, yine de umutla biten sonundan, içeriğinden, ekseriyetle verebileceği hemen her şeyi verişinden... Bu virgüller uzar gider.

Açıkça, çekinmeden oluşturulan bir Cumhuriyet Dönemi eleştirisi, bugün bize de ışık tutan bir eleştiri, yersiz konuşmalardan, eleştiri kalıbına sokulan gevezeliklerden çokça uzak. Zira madalyonun öteki yüzü, dönemini ve geçmişini her yönüyle anlamak isteyenler için cılız gibi görünen güçlü bir ışık. Söylenecek çok şey var aslında fakat ben uzatmak istemiyorum, yalnızca şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Mutlaka tavsiye ederim. Dikkatli okumalar.
Bitmesin istediğim bir kitap oldu.
Dar Zamanlar Üçlemesi'nin ikinci kitabı. Birincisini okumamıştım, elime geçince ortadan başladım ama okumakta zorlanmadım.
Bir düğün gecesinde 3- 4 saatlik zaman diliminde bütün kahramanların iç dünyasına ayna tutuyor yazar. Ve bunu öyle ustalıkla yapıyor ki... Beğenmediğimiz , yadirgadiğimiz ya da çekindiğimiz insanların duyguları ne kadar bize yakınmış, ne kadar bizdenmiş. Biz aydiniyla avamiyla, güçlüsuyle zayifiyla, genciyle yaşlisiyla ne kadar aynıyız. Ama ne kadar da farklıyız.
Sözlerimizin, tavirlarimizin karşımızdaki insanlarda uyandırdığı karşılığı nasıl da farkedemiyoruz. Birbirimize ne kadar muhtacız. Yumuşak bir sese, tatlı bir bakışa...
Bunca kahramanın dünyasına girince zihnimde bu düşünceler oluştu. Kitap hakkında söylenecek daha çok söz var ama bunlar benim kitabı çok iyi diye nitelememe yetti.
Okumanızı şiddetle tavsiye ederim.
İyi okumalar

Yazarın biyografisi

Adı:
Adalet Ağaoğlu
Unvan:
Yazar
Doğum:
Nallıhan, Ankara, 1929
Adalet Ağaoğlu (d. Nallıhan, Ankara 1929) romanlarıyla ünlü Türk yazar.
20. yüzyıl Türk edebiyatının en önemli romancılarından biridir. Türkiye'nin değişik dönemlerini ve bu dönemlerin insan hayatlarına etkisini inceleyen eserler vermiştir. Romanları dışında hikaye, oyun, deneme, anı türünde eserler verir.

3 Ekim 1929'da Nallıhan'da dünyaya geldi. Babası, kumaş tüccarı Hafız Mustafa Sümer'dir. Dört çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu ve tek kızıdır. Kardeşleri Dr. Cazip Sümer (1925-1975), oyun yazarı, oyuncu Güner Sümer (1936-1977) ve işadamı Ayhan Sümer (1930)'dir.
İlköğrenimini Nallıhan'da tamamladıktan sonra 1938'de ailesi ile birlikte Ankara'ya yerleşti[2] . Ortaöğrenimini Ankara Kız Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1950 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu.
Edebiyata ilgisi lise yaşamında şiirlerle başladı, kısa bir süre sonra oyun yazarlığına yöneldi. İlk defa 1946'da Ulus gazetesinde tiyatro eleştirileri yayımlayarak yazarlığa başladı. 1948-50 arasında Kaynak Dergisi'nde şiirleri yayımlandı.
1951-1970 yılları arasında TRT’de çeşitli görevlerde bulundu. Ankara Radyosu'nda göreve başladığı yıl ilk radyo oyunu olan "Aşk Şarkısı'nı" yazdı. Raddyo'da görev yaparken tiyatro oyuncusu ve yönetmen dört arkadaşı (Kartal Tibet, Üner İlsever, Çetin Köroğlu, Nur Sabuncu) ile birlikte Ankara'nın ilk özel tiyatrosu olan "Meydan Sahnesi"'ni kurdu[1]. Meydan Sahne Dergisi'ni çıkardı. 1953 yılında tiyatro konusunda görgü ve bilgisin arttırmak üzere Paris'e gitti[1]. 1953'te Sevim Uzungören'le birlikte yazdığı “Bir Piyes Yazalım” tiyatro oyunu aynı yıl Ankara'da sahnelendi. 1954 yılında mühendis Halim Ağaoğlu ile evlenen sanatçı, ilk romanını yazana kadar oyun yazarlığını sürdürdü. Üst üste yazdığı oyunlarla altmışlı ve yetmişli yılların önde gelen oyun yazarlarından oldu. TRT'nin özerkliğine el konulması gerekçesiyle TRT Radyo Dairesi Başkanlığı'ndan 1970 'te istifa eden sanatçı o tarihten bu yana yazarlıktan başka bir işle uğraşmadı. Edebiyat yaşamının bazı dönemlerinde "Remüs Tealada" ve "Parker Quinck" gibi takma adlar kullanmıştır.
İlk romanı Ölmeye Yatmak, 1973’te yayımlandı. Bu ilk romanından itibaren tüm eserleri yoğun tartışmalara konu oldu. Ölmeye Yatmak, daha sonra yazdığı Bir Düğün Gecesi(1979) ve Hayır (1989) adlı romanlarla bir üçleme oluşturdu ve birçok ödül kazandı. Bir Düğün Gecesi ve Hayır romanları yayınlanır yayınlanmaz, ikinci romanı olan Fikrimin İnce Gülü, dördüncü basımında toplatıldı[3]. "Fikrimin İnce Gülü” romanı hakkında, "askeri kuvvetleri tahkir ve tezyif (küçük düşürmek)" suçlamasıyla hakkında 1981 yılında dava açılan Ağaoğlu, iki yıl süren davanın ardından aklandı. Düğün Gecesi” ise soruşturma aşamasında kaldı[4]. Dönemin üç önemli roman ödülüne layık görülmüş olan Bir Düğün Gecesi adlı roman için ayrıca Aldous Huxley'den aşırma olduğu suçlaması ortaya atıldı ve uzun tartışmalara sebep oldu[5].
Öykü kitapları, denemeler, anı-roman türünde eserler de yayımlayan Ağaoğlu 1991 yılında Çok Uzak Fazla Yakın'la oyun yazarlığına döndü. 1983 yılından beri İstanbul'da yaşayan Ağaoğlu, halen yazmayı sürdürüyor.
Adalet Ağaoğlu'ile ilgili yazıları bir araya getiren arşiv eşi Halim Ağaoğlu tarafından hazırlanmış ve 2003'te Adalet Ağaoğlu'nun yazarlığının 55. yılı anısına Herkes Kendi Kitabının İçini Tanır adı ile basıldı.
1996'da ciddi bir trafik kazası geçiren ve iki yıl hastande yatan Adalet Ağaoğlu[6] için Can Yücel'insöylediği "Sen Türkiye'nin en güzel kazasısın" sözü [kaynak belirtilmeli], Feridun Andaç'ın Adalet Ağaoğlu ile yaptığı nehir söyleşi tarzında bir kitabın adı oldu. Kitap, 2006'da basıldı.
Ağaoğlu, 1986'da kurulan İnsan Hakları Derneği'nin kurucuları arasında yer almış ancak Temmuz 2005'de İHD'nin tek yanlı ırkçı-milliyetçi bir tutum takındığını belirterek ve "PKK yanlısı politika izliyorlar" diyerek istifa etti. Son olarak Ermenilerden özür dileme kampanyasına katılmıştır.

Eserleri

Tiyatro ve Radyo Oyunları
Yaşamak - 1955
Evcilik Oyunu - 1964
Sınırlarda Aşk - 1965
Çatıdaki Çatlak - 1965
Tombala - 1967
Çatıdaki Çatlak 1967
Sınırlarda Aşk-Kış-Barış 1970
Üç Oyun: Bir Kahramanın Ölümü, Çıkış, Kozalar 1973
Kendini Yazan Şarkı 1976
Çok Uzak - Fazla Yakın 1991
Duvar Öyküsü - Çocuklar ve Büyükler için Müzikli Danslı Oyun 1992
Çağımızın Tellalı 2011

Roman

Ölmeye Yatmak 1973
Fikrimin İnce Gülü 1976
Bir Düğün Gecesi 1979
Yazsonu 1980
Üç Beş Kişi 1984
Hayır... 1987
Ruh Üşümesi 1991
Romantik Bir Viyana Yazı 1993

Öykü

Yüksek Gerilim (1974)
Sessizliğin İlk Sesi 1978
Hadi Gidelim 1982
Hayatı Savunma Biçimleri 1997

Deneme

Geçerken 1986
Karşılaşmalar 1993
Başka Karşılaşmalar 1996
Öyle Kargaşada Böyle Karşılaşmalar 2002
Yeni Karşılaşmalar 2011
Mektup [değiştir]
Mektuplaşmalar (Mehmet Baydur ile birlikte) 2005

Anı
Göç Temizliği 1985
Gece Hayatım 1991
Günlük - Günce [değiştir]
Damla Damla Günler 2004
Damla Damla Günler I-II-III 2007

Ödülleri

1974- TDK Tiyatro Ödülü
1975- Sait Faik Hikaye Armağanı, Yüksek Gerilim ile
1979- Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile
1980- Orhan Kemal Roman Armağanı Bir Düğün Gecesi ile
1980- Madaralı Roman Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile
1991- Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü, Çok Uzak Çok Yakın ile
1997- Aydın Doğan Roman Ödülü, Romantik Bir Viyana Yazı ile

Yazar istatistikleri

  • 204 okur beğendi.
  • 916 okur okudu.
  • 37 okur okuyor.
  • 1.017 okur okuyacak.
  • 37 okur yarım bıraktı.

Yazarın sıralamaları