Anar Rızayev

Anar Rızayev

8.8/10
45 Kişi
·
101
Okunma
·
17
Beğeni
·
1.486
Gösterim
Adı:
Anar Rızayev
Unvan:
Yazarlar Birliği Başkanı
Doğum:
14 Mart 1938
1966 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin Filoloji Fakültesi'nden mezun olmuştur. Çalışma hayatına Nizami adına kurulmuş Edebiyyat Müzesi'nde ilmi araştırmacı, Radyo ve Televizyon Komitesi'nde redaktör olarak başlamıştır. 1962-1964 yıllarında Moskova'da Ali Senan Kursunda, 1971-1972 yıllarında da Kinorejissura sanat okulunda okumuştur. Anar, "Qobustan" sanat dergisinin baş redaktörü (1968), Azerbaycan Teatr Cemiyeti'nin Reyaset Heyeti başkan yardımcısı (1976), Azerbaycan Yazıcılar İttifaqı ve Kinomaloğrafçılar lttifaqı İdare Heyetleri'nin üyesi olmuştur. Şimdi de Yazarlar Birliği'nin başkanıdır.
... Zaurik, dünyada bir hakikat var, birce hakikat var—kalbin hakikati ve saadet, mutluluk tam da budur, vallah...
Adaletli, özgür, güzel bir toplum. Eşit hukuka sahip insanlar, eşit hukuka sahip milletler. Ne ezen var, ne ezilen. Bütün dünyada barış ve refah.
Anar Rızayev
Sayfa 138 - Yazıçı Neşriyatı
Ama oğul, inan bana, bir gün her şey sona eriyor, en çılgın ihtiras bile bitip tükeniyor ve eğer erkekle kadını ihtirastan başka bir şey bağlamıyorsa — yani aileye, çocuklara, nikahla bağlı değilse — o zaman bu tür ilişki öyle bir korkunç işkenceye dönüşüyor ki...
"Belki aradıklarını bende bulamadın. Ama bende bulduklarını ömrün boyunca başkalarında arayacaksın..."
Əsas yuxulamaqdır. Adam yuxuda olanda vaxt mefhumu yox olur. Yatırsan, yuxu seni hoppadan götürüb qoyur sehere. Vəssalam. Yaxşı, yataq. Bir, iki, üç, dörd, beş, altı...
Anar Rızayev
Sayfa 131 - Yazıçı Neşriyatı, Bakü, 1981.
Yahya Kemalın espirisini duydunmu hiç? Ankaraya gelmiş, İstanbula dönerken sormuşlar: Ankaranın nesini beyendiniz? İstanbula geri dönmemi – demiş adam.
"Ne olurdu insanlar beş katlı bir yapıda altıncı katın da olabileceğine inansalardı,ne olurdu sanki?"
"İnsan kendi yaşamını, sevmediği bir kadını dışlarcasına atamaz. İnsan kendi yaşamını sonuna dek yaşamalı."
Nakış nakış işlenmiş sürrealizm, derinlerde seyreden sembolizm, hafif esintisi hissedilen varoluşçuluk, düşündüren, çıkmaza sokan, her okuyucusunun farklı yorumlayacağı, modernizm tanımına nokta virgülüne kadar uyan bir şaheser. Eleştirmenler ve edebiyat nazariyecileri herhalde böyle açıklıyorlar edebi eserleri. Her defasında böyle bir inceleme yazmağa kalkıştığımda Anton Çehov aklıma geliyor ve imtina ediyorum. Çünki o, bu duruma "isyan" etmişti. Bir kalem sahibi, ben falanca akıma göre yazıyorum derse, öyle o andaca kalemini kırsın ve atsın derim. Tüm bunlar okurları ve eleştirmenleri ilgilendirir. Yazar nabız tutar, tespitler ve değerlendirir.

"Beş katlı evin altıncı katı" etkisi altında "ezilip"te anlatılamaması gereken muhteşem eserlerden biridir. Büyüktür, zirvedir, klasiktir.. Okuyunca tüylerim diken diken oldu, deruni bir sızı hissettim, çatladım...

Tehmine ve Zaur'un trajedisi.. Akılda en çok bu kalacak ama en son konuşulması gereken nokta da budur. Dünle bugünün, milli ile evrenselin, gidenle (gelenek-görenek, kültür, medeniyet) gelenin, ihtirasla aşkın karşılaştırılması ve sentezinin çabası.. Dünü, milliyi, gideni ve ihtirası Zaur temsil eder. Karşı tarafı Tehmine. Karşılaştırıldı ama sentezlenemedi. Sentezlenemzdi de! "Değer" (çok anlamda olduğu için "" içinde) sentezlenemez, şekil değiştirir. İşte Zaur bu inceliği anlayamadı, Tehmine'deki bu 'öz'ü göremedi. Gördü ama anlamlandıramadı. İlave olarak toplumsal baskı, önyargılar ve dedikodular onun geri adım atmasına sebebiyet verdi. İleri adım ağır bedeller demekti...

Zaur'un jeolog, Tehmine'nin filosof olarak seçilmesi somutla soyutun savaşı veya barışı olabileceği aklımdan geçmiyor değildir. Belki de sentezi...

Tehmine'nin kısırlığı, Zaur'un evlenip yaşamını sürdürmesi, Tehmine'nin ölümü gibi faktörler, beyaz ve kırmızı renklerine sürekli dikkat çekilmesi üzerinden edebi değerlendirmeler yapılabilir.

Tehmine karakteriyle özde milli, kabukta modern kadın profili çizildi benim gözümde. Aranan ve özlenen kadın profili...

Bir muammadır ki hala düşünüyorum; Tehmine'nin kısırlığı ve ölümü ne anlatıyor bize?

Anar Rzayev'i ayakta alkışlıyorum!..
Azerbaycan'ın önemli yazarlarından birisi olan Anar'ın 2003 yılında yazdığı romanı. Roman iki modern masaldan oluşuyor. Birincisinde Ak koç'un sırtına binen Melik Memmed güzel bir manzarayla karşılaşıyor. Azerbaycan ütopyası dediği bu masala göre Azerbaycan dünyanın en gelişmiş ülkelerinden birisi durumunda. Hatta tek bşına da değil Türk dünyası muasırlaşmış; ekonomiden politikaya, sanattan kültüre kadar herşey fevkalade iyi durumdadır. İkinci masal ise bir korku senaryosudur. Burada Kara koç'un sırtına binen Melik Memmed'in dinci, komünist ve demokratik olarak üç bölgeye ayrılmış ve üçünde de olması gerekenden uzak, kimliksiz, milli değerlerin olmadığı ve felaket olarak nitelenebilecek bir Bakü manzarası var. Yazarın dünya görüşünü ortaya koyan başarılı bir roman Ak Koç, Kara Koç...
Normalde kitap incelemeyi pek sevmem ama bu kitabın bana yaşattığı duyguları yazmam gerekir. Hem karakterlerin aşırı doğal oluşu, hem de hiç bir olayın absürd olmaması beni kendine çeken asıl özelliklerdi. Ve bence, Zaur’un yaşadığı çaresizliği herkes hayatında bir kez de olsa yaşar. Mutsuz sonlu bir kitap olmasına rağmen yazar beni en sonunda yine de gülümsetti; tavsiye ediyorum sevgili okurlar, okuyun. (Ayrıca ben 2001 basım olan Ak Liman ve Beş Katlı Binanın Altıncı Katı’nın birleştirildiği kitabı okudum.)
Anar muellimi yazilari butin kritelerde secilir adindan tutmush sonluguna kader....... Anar ele Anardir kim ne deyir desin...... onun haqqinda soz deyenler hec vaxt o kecdiyi yollari bbele gore bilmeyecekler......
Azerbaycan edebiyatının yaşayan en büyük kalemlerinden birisi olan Anar'ın Azerbaycan coğrafyasından portreler sunduğu kısa hikâyelerinin toplandığı bir eserle karşı karşıyayız. Azerbaycan edebiyatına ilgi duyanların kaçırmaması gereken bir kitap.
(Spoiler)
Səhər saat yeddidə dəmiryol vağzalının bufetində
oturmuşdular, şirin çaxır içirdilər, boyat çörəklə, qupquru
qurumuş holland pendiriylə yavanlıq edirdilər. Məmməd Nəsir
Zaurun söhbətinə diqqətlə qulaq asıb soruşdu:
—Neçənci mərtəbəyə qalxdı?
Zaur:
—Altıncıya, — dedi — başımı verərəm ki, səhv etmirəm, öz
gözlərimlə görmüşdüm 6 rəqəmini... Amma bina da
beşmərtəbəlidir axı...
Məmməd Nəsirin yaşı həştadı çoxdan keçmişdi, amma hələ
də gümrah idi və allahın var günü səhər tezdən bir-iki stəkan
"Ağdam" portveyni vurardı bədənə. Doğrudur, indi
əvvəlkindən çox-çox az içərdi, amma əvvəlki təkin
mütəmadiyən hər gün içərdi... Axır vaxtlar tez-tez Zaurla
içərdilər — illər keçdikcə onların yaş fərqləri itib getmişdi və
indi kənardan baxan elə güman edərdi ki, iki qoca şərab içə-içə
ötən günləri, keçmiş xatirələri yada salır, nəşriyyatda birgə
keçmiş uzun ömürlərindən söhbət edirlər...
Zaur bir də təkrar etdi:
—Bina axı beşmərtəbəli idi...
Məmməd Nəsir uzun müddət harasa baxdı, gözləri yol
çəkdi, elə bil baxışlarıyla divarı deşib harasa çox-çox uzaqlara
baxırdı, sonra qəfilcən belə bir kəlam bəyan etdi:
—Əgər adamlar başa düşsəydilər ki, beşmərtəbəli binanın
altıncı mərtəbəsi də ola bilər, onda nə vardı ki...
Genel açıdan aykırı bir aşk hikâyesinin trajediyle sonuçlanmasını anlatmış olsa da detaya inince ,insan psikolojisinin coğu yonlerini ele almıştır , ayrıca kitabın yazarının hayatını okumakta bize faide sağlayacaktır. Zira kendisi Rus politikalarına kurban gitmiş bir aydınımızdır.
Azerbaycan edebiyatinin en önemli isimlerinden biri olan Anar'in sıra selvilerde bir otel odasi adli romani yaziligi 1993-94 doneminin ruhunu yansitiyor. Bir sempozyum icin Türkiye'ye gelen Kerim adli Azerbaycanli bir akademisyenin gunu birlik İstanbul seyahati üzerine kurgulanan eser geri donuslerle birlikte isgal altındaki Şuşa ve Bakü ile donrmin guncel sorunlarini da isliyor. Kısa ama önemli bir eser bence.
Kitab əslində" Kitabi-Dədə-Qorqud "dastanının motivləri əsasında yaranmış bir kitabdır .Eyni zamanda bunu da bildirim ki eynən Dədə-Qorqud filmində nə varsa həmin hadisələr yazıya alınıb.Onsuzda Dədə-Qorqud filminin ssenaristi Anar idi.Bununda oxuyanda dastan daha da yaxşı mənimsənilir.Amma bəzi şeylər nəzərimdən yayınmadı.Məsələn Qazan xanın oğlunun adı original dastanda Uruz,burada isə turaldır və s.
Kitab Təhminə və Zaurun eşqi üzərində qurulmuş bir əsərdir. Yazıçı Anarın ən sevdiyim kitabıdər.Hətta filmi də vardır ki çox maraqla izlədiyim bir filmdir.Eyni zamanada yazıçının özü ilə də görüşməyə fürsətim oldu.Çox təvazökar bir insandır :)

Yazarın biyografisi

Adı:
Anar Rızayev
Unvan:
Yazarlar Birliği Başkanı
Doğum:
14 Mart 1938
1966 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nin Filoloji Fakültesi'nden mezun olmuştur. Çalışma hayatına Nizami adına kurulmuş Edebiyyat Müzesi'nde ilmi araştırmacı, Radyo ve Televizyon Komitesi'nde redaktör olarak başlamıştır. 1962-1964 yıllarında Moskova'da Ali Senan Kursunda, 1971-1972 yıllarında da Kinorejissura sanat okulunda okumuştur. Anar, "Qobustan" sanat dergisinin baş redaktörü (1968), Azerbaycan Teatr Cemiyeti'nin Reyaset Heyeti başkan yardımcısı (1976), Azerbaycan Yazıcılar İttifaqı ve Kinomaloğrafçılar lttifaqı İdare Heyetleri'nin üyesi olmuştur. Şimdi de Yazarlar Birliği'nin başkanıdır.

Yazar istatistikleri

  • 17 okur beğendi.
  • 101 okur okudu.
  • 2 okur okuyor.
  • 78 okur okuyacak.