Hasan Ali Toptaş

Yazar 8,5/10 · 2744 Oy · 16 kitap · 6545 okunma ·  1416 beğeni

Yazarın Bilgileri

Yazar İstatistikleri

1.416 okur beğendi.
2.744 puanlama · 2.711 alıntı
7 haber · 37.611 gösterim
6.545 okur kitaplarını okudu.
4.973 okur kitaplarını okumayı planlıyor.
278 okur kitaplarını şu anda okuyor.
90 okur kitaplarını yarım bıraktı.

Paylaş

ya da direk bağlantıyı paylaş

Hasan Ali Toptaş'ın Biyografisi

Hasan Ali Toptaş, 1958 yılında Denizli’nin Çal ilçesinde doğdu. İlk öykü kitabı "Bir Gülüşün Kimliği" 1987’de, ikinci öykü kitabı "Yoklar Fısıltısı" 1990’da yayımlandı. "Ölü Zaman Gezginleri" adlı öykü dosyasıyla 1992 yılında Çankaya Belediyesi ile Damar edebiyat dergisinin düzenlediği yarışmada birincilik ödülü aldı. Aynı yıl "Sonsuzluğa Nokta" adlı yayımlanmamış romanıyla Kültür Bakanlığı’nın düzenlediği yarışmada mansiyon aldı ve Sonsuzluğa Nokta Kültür Bakanlığı tarafından yayımlandı. 1994’te "Gölgesizler" adlı yayımlanmamış romanıyla Yunus Nadi Roman Ödülü’nü aldı. "Bin Hüzünlü Haz" adlı romanı ise 1999 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü’ne değer görüldü. Yazarın ayrıca "Yalnızlıklar" adlı şiirsel metinlerden oluşan bir kitabı, "Kayıp Hayaller Kitabı" adlı bir romanı, "Ben Bir Gürgen Dalıyım" adlı bir çocuk romanı vardır.

Hasan Ali Toptaş'ın Kitapları Kitap Ekle

8,5/ 10  (552 Oy) ·  1.320 Okunma
8,7/ 10  (193 Oy) ·  460 Okunma
8,9/ 10  (155 Oy) ·  418 Okunma
8,0/ 10  (133 Oy) ·  298 Okunma
Murat Sezgin, bir alıntı ekledi.
11 Ağu 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 10/10 puan

...herkesin her şeyi bildiği bir dünyada bilmiyorum demek hoşuma gidiyor.

Başlarken Yalnızsın Bitirdiğinde Daha Da Yalnız, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 182 - İletişim Yayınları / Söyleşi: Sibel Oral, Milliyet Sanat, S. 649, Nisan 2013)Başlarken Yalnızsın Bitirdiğinde Daha Da Yalnız, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 182 - İletişim Yayınları / Söyleşi: Sibel Oral, Milliyet Sanat, S. 649, Nisan 2013)
Dilemma, bir alıntı ekledi.
 18 Eki 2015

Kendimi herhangi bir yere ait hissetmiyorum. Ne bir şehre, ne bir ülkeye, ne de dünyaya. Yeryüzüne susmaya gelenler sınıfındanım.

Başlarken Yalnızsın Bitirdiğinde Daha Da Yalnız, Hasan Ali ToptaşBaşlarken Yalnızsın Bitirdiğinde Daha Da Yalnız, Hasan Ali Toptaş
Murat Sezgin, bir alıntı ekledi.
 28 Kas 2016 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

İnsanlar isterlerse her şeyi, ama hemen her şeyi bir tür silaha dönüştürebilirlerdi... En çok da sevgiyi...

Sonsuzluğa Nokta, Hasan Ali Toptaş (İletişim Yayınları)Sonsuzluğa Nokta, Hasan Ali Toptaş (İletişim Yayınları)
Murat Sezgin, bir alıntı ekledi.
10 Oca 2017 · Kitabı okudu · 7/10 puan

Suskun insanın içi sözcük kuyusudur derler.

Geçmiş Şimdi Gelecek, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 68 - Everest Yayınları)Geçmiş Şimdi Gelecek, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 68 - Everest Yayınları)
Murat Sezgin, bir alıntı ekledi.
13 Haz 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 9/10 puan

"Hiçbir iz yok," dedi Reşit.
Muhtar, avluyu yeniden taradı gözleriyle. O her şeyin mutlaka bir iz bırakacağına inanıyordu, izsiz şey olmazdı; kuşların bile izi vardı gökyüzünde, sözcüklerin dişte, bakışların yüzde.

Gölgesizler, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 39 - İletişim Yayınları)Gölgesizler, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 39 - İletişim Yayınları)
Ahmet, bir alıntı ekledi.
12 Ağu 2017 · Kitabı okudu · 9/10 puan

"İnsanı, insan eksiltir, nasıl çoğaltırsa.."

Sonsuzluğa Nokta, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 126 - Everest YayinlFi)Sonsuzluğa Nokta, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 126 - Everest YayinlFi)
Murat Sezgin, bir alıntı ekledi.
14 Haz 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

İnsaf et zaman!
Hiç kuşkusuz, zamanı ne kadar hesaplı kullanırsam kullanayım, birçok kitap kalacak öylece; asla okunamayacak. İşin kötüsü, okumam gerektiği halde okuyamadığım kitapların adlarını ve yazarlarını bile öğrenemeyeceğim.

Harfler ve Notalar, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 75 - İletişim Yayınları)Harfler ve Notalar, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 75 - İletişim Yayınları)
Murat Sezgin, bir alıntı ekledi.
10 Oca 2017 · Kitabı okudu · 7/10 puan

Sevdikçe kanatlandım, sevildikçe uçtum!

Geçmiş Şimdi Gelecek, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 53 - Everest Yayınları)Geçmiş Şimdi Gelecek, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 53 - Everest Yayınları)
Murat Sezgin, bir alıntı ekledi.
08 Nis 2017 · Kitabı okudu · Beğendi · 8/10 puan

Ne bileyim, hangi açıdan bakarsam bakayım, bir insan olarak, insan denen yaratığın bu denli gamsız oluşunu bir türlü hazmedemezdim.

Uykuların Doğusu, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 77 - Everest Yayınları)Uykuların Doğusu, Hasan Ali Toptaş (Sayfa 77 - Everest Yayınları)
Bütün Alıntıları Göster

Hasan Ali Toptaş kitap incelemeleri

Hüseyin DEMİR, Kuşlar Yasına Gider'i inceledi.
 13 May 2017 · Kitabı okudu · 9 günde · Beğendi · 9/10 puan

Söz Bu Son Kaşık

“Hasan Ali Toptaş” daha önce ismini hiç duymadığım bir yazardı. Siteye üye olduğum ilk günlerden bugüne sürekli ismini duymaya başladım. Yazarın kendisini tanıdıktan sonra “Kuşlar Yasına Gider” kitabı çıktı. Daha öncesinden yazarla ilgili birçok yorum okudum. Yorumların ortak özelliği ‘Hasan Ali Toptaş’ın Türkçeyi kullanmadaki ustalığıydı. İsmi ve kapağı hoşuma giden kitabı okumaya başladım. Gerçekten de keyif alarak okudum. Yazarın dili tıpkı bizim kullandığımız dil gibi. Karşında bir arkadaşın varmış gibi hissediyorsun. Onun derdine dertleniyor. Sevincine ortak oluyorsun.

Kitabın bazı yerlerine katılmadım diyebilirim. ( Bundan sonra içerik hakkında ipucu olabilir.) Bir bölümde ana karakterin babası Aziz Amca bir parkta havuzun içine düşüyor. Fakat yanından geçen herkes ona bakmıyor bile. Resmen havuzda ölüme terk ediliyor. Ben bu konunun böyle olmadığını düşünüyorum. Çünkü bizim milletimiz belki de bu konuda; değişen dünyada en sağduyulu milletlerden bir tanesidir. Dünyanın hiçbir yerinde hiçbir ülke üç milyon mülteciyi bu kadar yıl kendi içinde barındıramaz. Bizde ise her ne kadar ufak tefek sıkıntılar olsa dahi milletimiz bu kadar insana kucak açmış eşsiz bir millettir. Bu konuda yazar değerli ve necip milletimize biraz haksızlık yapmış diye düşünüyorum.

İlerleyen sayfalarda duygu yükünün had safhaya çıktığı bir kitapla karşılaşıyorsunuz. İyi ki bu kitabı okudum diyorsunuz. Özellikle kahramanımızın babası Aziz Amca hastalığa yakalandıktan sonraki bölümler insanı derinden etkiliyor. Bazen hastanelerde karşılaştığımız o derin ve elim manzara çıkıyor karşımıza… Artık kendi başına hareket edemeyecek kadar kötü duruma gelmiş insanlar. Aziz Amca da bu hale geliyor. Kendi yemeğini yiyemiyor. Kendi başına ihtiyaçlarını gideremiyor. İyice yatalak olmaya başlıyor. Bir ara artık konuşamayacak kadar kötü oluyor. O ara ileride kendi halimi düşünüyorum, zaman zaten su gibi akıp gidiyor. Her gün biraz daha ömrümüzden gidiyor. Aziz Amcada da böyle oldu, her gün biraz daha ömründen gitti. En son elden ayaktan düştü. Başkalarına muhtaç hale geldi. Şimdi anlıyorum dedemin: “İnşallah Allah benim canımı birden alırda böyle elden ayaktan düşüp rezil olmam.” lafını. Sonra aklıma: “Bebekler ile yaşlılar aynı özellikleri gösterir.” Lafı geliyor. Sanki Aziz Amca’da vücut buluyor bu laf. Karısı yemeğini yediriyor ona, daha fazla yemek istemiyor Aziz Amca. Hanımı hadi bir kaşık daha, diyor. Söz bu son kaşık. Aziz Amca zoraki bir kaşık daha yiyor. Hemen gözümün önünde Aziz Amca da değil de bir yaşındaki yeğenim ve ona yemek yediren yengem gözümün önüne geliyor. “Hadi oğlum bir kaşık daha söz bu son kaşık.” Sonra yine kendi korkularım beni esir alıyor. “İleride ben de bu hale gelir miyim?” diye içimi bir korku kaplıyor. Dedemce sesleniyorum Allah’a: “Allah’ım benim canımı birden al. Böyle ellere muhtaç etme beni.”

Kitabın beni en çok etkileyen yeri ise Aziz Amcanın eşi oldu. Bu kitabı okuduktan sonra anladım o videolardan izlediğim iki amcayı. Neden bu kadar eşlerinin ardından hasret çektiklerini. Neden o amcanın nasıl da saymam, sayılmayacak bir Hatice değil ki? Dediğini.

https://www.youtube.com/watch?v=JipV-J2TtbY

https://www.youtube.com/watch?v=0pi68cRn0Ss

“Aziz Amcanın Eşi” Allah Tuttuğunu Altın Etsin…
Hiçbir zaman şikâyet etmedi durumundan. Aylarca başında bekledi Aziz Amcanın… Sürekli destek oldu ona. Bir kez bile öf demedi ona. Yemeğini bir çocuk besler gibi yedirdi. Saçmalaya başladı Aziz amca hiç sıkılmadan dinledi. Kolay değil aylarca altını kendi elleriyle temizledi kocasının. Hiç sıkılmadan hiç şikâyet etmeden. Aziz Amca belki tüm hayatı boyunca ona güzel bir şey dememişti. En son artık konuşamıyordu. El işaretleri ile oğluna anlattı meramını, çok içten bir şekilde. Burayı özellikle çok güzel anlatmıştı Hasan Ali Toptaş. Oğlum Annen bana çok iyi baktı, tuttuğu altın olsun… Artık istemsiz bir eylemle döküldü gözyaşlarım. Ben tutamadım gözyaşlarımı ama Allah senin tuttuğunu altın etsin teyzem…

KörKalem | Dumbledore, Gölgesizler'i inceledi.
 15 Kas 2017 · Kitabı okudu · 5 günde · Beğendi · 8/10 puan

Buram buram bir kolonya kokusu alacaksınız birazdan bu incelemeden. Tıraş köpüğünün o pamuksu yumuşaklığını hissedeceksiniz belki. Makas şakırtıları, sabun kokuları duyacaksınız belki de. Bir yoklar fısıltısıdır bu inceleme...

Evet, yine matruşka gibi bir eserle daha karşımızda Toptaş amcamız. Beynim allak bullak, ne düşüneceğimi şaşırdım şuanda. Ne okudum ben ya? Oradan oraya, oradan oraya sürüklendim durdum, çoğu zaman ne olduğunu anlamadım, çözemedim. Bir olay anlatılırken, başka bir olayın içinde, onu anlatırken diğer olayın içinde buluyordum kendimi. Bu adamın kitaplarını okurken beynim yanıyor, yanık kokusu size de geliyor değil mi?

Bu anlatı türünde romanlara, öykülere o kadar alıştım ki, ayda bir doz almadan yapamıyorum. Her ay bir tane okumam gerektiğini hissediyorum, okudukça insan alışıyor, o tadı alınca ayrılamaz oluyor sanırım. Eskiden hiç böyle olmazdı, sıkardı. Sıkmıyor artık, sarıyor tüm ruhumu; tamamıyla...

Kitap gerçekten çok acayip, kitabın tamamı "gölgesiz" sanki. Birden bire kimsenin anlamadığı (tabii benim de) kaybolmalar, hiç beklemediğiniz anlarda, beklenmeyen ve anlaşılmayan şekilde dönüşler, ölümler, hem de çok garip, sır dolu ölümler. Ve bir köy... Unutulmuş, kaybolmuş, toz olmuş bir köy... Peki bu kitap? Yoksa bu kitap da gerçekte yok mu? Ben onu yoksa hiç okumadım da, oturduğum yerde zamanın içinden hayaller silsilesi ile geçip de, şu ana mı döndüm..? Kafam çok karışık...

Önceki bir kaç kitabında olduğu gibi bu kitabında da kar ile bir sıkıntımız vardı, lakin, Hasan Amca'nın bu kar ile sıkıntısı nedir, beşinci kitabını okumama rağmen hala çözebilmiş değilim tabii ki.
Açıkçası ben bulamadım, e bari siz cevap verin arkadaşlar;
"Kaar nedeen yağaar kaarrr?" (Kalkıp meteoroloji muhabiri gibi yorum yapanı engellerim peşin peşin söyleyeyim :):) )
Yanmış yüreklerimize bir ferahlık için belki, kim bilir.
Keyifli okumalar dostlar...

Kübra A., Sonsuzluğa Nokta'yı inceledi.
 02 Ara 2017 · Kitabı okudu · 4 günde · 1/10 puan

SEVMEDİM. Söze neden 10 üzerinden 1 puanı uygun gördüğümle başlamak, sanırım en iyisi olacak. Bu puan, yazarın tabi ki yeteneğine değil, çünkü bu zaten komik olur. Bu puan, bu kitabın bana ne kadar hitap ettiğine verildi, yani hiç ETMEDİ.

Beni rahatsız eden hususları sonlara doğru değinmek üzere bir kenara itip, kalan konularla ilgili birkaç kelam edeyim. Toptaş betimleme ve aktarma konusunda çok başarılı bir yazar. Eğer yanılmıyorsam bu ilk kitabı ve hiç de ilk kitap gibi değil. Cümleleri oldukça usta kurulmuştu. Bazı yazarlar, betimleme konusunda kalemi o kadar abartılı kullanıyor ki, anlatmak istediklerini zihinde canlandırmak bu abartıdan dolayı imkansızlaşıyor. Aşırı ayrıntılar canlandırılan sahneyle uymuyor, tam ‘’evet sanırım şöyle’’ derken tekrar bir tasvir yapılıyor, ‘’hobaaa o zaman şurası şöyle değil burası böyle değil’’ derken pat! sahneden çıkıyoruz. Fakat Toptaş’ın kalemi böyle değil. Kalemle çizer gibi sözcüklerden resim yapıyor, hem de üç boyutlu. Duyguyu aktarma konusunda da betimleme ile aynı yetenek söz konusu. Endişeyi, yılgınlığı, karamsarlığı, merakı her şeyi hissettiriyor. Bedran karakteri taksiye mi bindi, bir anda köyünü mü düşünmeye başladı, hoop köydeyiz. Köye gittik, sabah oldu, zorla uyandığı sahne, o an uykunuz yok fakat o uyanmayı size yaşatıyor. Babadan korktu, ellerini gördü, kaçmak istedi, uzaklaşmak istedi ama kaçamadı derken evine geldi yatakta, birden hoop öğrenci evine gidiyoruz, öğrenci evinden sevgilisinin evine derken, ordan oraya gide gele gide gele yolculuğu beleşe getiriyorsunuz.

Aktarma ve anlatma konusunda bu kadar yetenekli bir yazarla yıldızımızın barışmadığı nokta nedir? Ben Bedran deneni sevmedim. Özellikle rahatsız olduğum sapıksı şeyleri dışında, karakter çok sıkıcıydı. Sürekli bir arabesk mi desem nasıl desem bilmiyorum, itici, insanın kalbini daraltan, sürekli karanlık bir havası vardı. Karanlığı da açmak lazım, ona buna kötülük yapan ya da psikopat anlamında değil. Derin derin düşüne düşüne bir hal oldu. Hayır düşündüğü de ‘’essahtan bir şey olsa’’ gam yemeyeceğim. Onu sıkıcılıktan başka bir kelimeyle ifade edemem herhalde. İç dünyasını hiç mi hiç merak etmeyeceğim, renksiz bir tip. Ciddi ama ciddiyetinde zerre saygınlık uyandıracak bir taraf yoktu BENİM İÇİN.

Gelelim dananın kuyruğunun koptuğu yere. Hepimizin değer yargıları var, kimisi ortak kimisi oldukça farklı. Bu sözüme bir parantez açmazsam yanlış anlaşılmaya oldukça müsait. Bu kitabı beğenen okurlardan bu incelemeyi okuyan olursa, lütfen benim düşüncelerimi kişiselleştirmesin. Sitede özellikle rahatsız olduğum bir husus var. Ben bir kitabı çok sevmişsem ve o kitapla ilgili çok saçma sapan bir değerlendirme değil de sevilmemiş, beğenilmemiş olduğuna dair bir inceleme okursam, hemen yorum atıp o kişinin fikrini değiştirmeye kalkmam. Olabilir yani beğenmek zorunda değil. Burada bir kalıp içindeki hamur değiliz. Çoğunluk azınlık olaylarına da girmem. Çünkü zaten her türlü yoruma/incelemeye denk gelme şansımız var. Tabi bazen çekinceler gölgesinde söylemek istediklerimizden daha azını söyleme durumunda kalabiliyoruz. Bırakalım yapsınlar, bırakalım söylesinler. Az liberal takılalım :P Bir de HER TÜRDEN İNSAN OLDUĞU İÇİN, SÖZÜMÜZ SÖYLEDİĞİMİZ DEĞİL ANLAŞILDIĞI KADARDIR. Fakat beni anlayacak ve benimle aynı düşünecek 3 kişi bile olsa bana yeter. Benden farklı düşünlere saygısızlık etmek istemediğimi tekrar belirterek ilgilenmediğimi de söylemek zorundayım. Zaten bu kitapla ilgili yazılan ne var ne yok okudum ben. Olumlu görüşler için incelemeyi burada kesiniz.

Daha önce Gecenin Sonuna Yolculuk adlı eseri okumuş ve bazı göğüs ve zihin deşici ifadeler/ durumlardan ötürü zorlanmış ve yer yer rahatsız olmuştum. Fakat şu an hiç rahatsız değilim aksine daha beteri daha kötüsünü görünce öp başına koy sözünü anlamış bulunuyorum. Orda rahatsız olduğum konulardan biri, Bardamu denenin bir arkadaşının nişanlısı ile birlikte olması, bunu defalarca tekrarlaması, sonra bunların bir araya gelip o arkadaşını gerizekalı yerine koyması, üstelik adamın kör olması ve bunu böyle çok da tın bir havada anlatmasıydı. Ben kalleşliğe ve gevşekliğe gelemiyorum kardeşim. Burdakiyse bambaşkanın da başkası. Tu Allah belanızı versin dediğim iki sahne oldu. (Şu an bu satırları paylaşıp paylaşmama konusundaki rahatsızlığım baş ağrısı gibi şakaklarımda zonk zonk zonkluyor. Yani şu satırları yazıp, burdaki hiç kimseyle yüzcek tanışmak istemiyorum, öyle utanıyorum edepsizlik benim hatam olmasa da. Fakat benim kitabımda az dürüstlük yoktur, açarsam kartları sonuna kadar gitmeliyim.) Burdaki konu çoklu birliktelik. Fakat bunu da açmak gerek. Bedran denen, sevgilisinin evinde, sevgilisinin arkadaşı, sarışın, beyaz bacaklı, küçük bilmem ne’li, şuh bakışlı Figen ve sevgilisinin ablası otururlarken kapı çalar, ablagibiablanın bir erkek arkadaşı gelir. Yeterli erkek sayısı sağlanamayınca banyoda Bedran, Figen ve Bedran denenin sevgilisi; diğer odada ablagibiablayla onun arkadaşı zeybek oynarlar. Ben zeybek diyim, siz başka şeyler anlayın. İlk önce Bedran denenin sevgilisi gelir, ona ablagibiablayla onun yanındaki herifin halının üstünde üryan zeybek oynayışını gülerek gösterir. Yahu bu na-na-na-na-na-na-sıl bir sahneeeeeeeee. Ya bu nasıl bir gevşeklik. Sonra diğer iki insan kız banyoya geçerler, elektrik gider ve Bedran denenden mum isterler, derken olaylar hızla gelişir, folklorük figürler eşliğinde zeybek başlar. Kitabın sonunda da yine başka bir birliktelik, sahneye çıkar. İlk önce her normal insan gibi iki kişi, yani Bedran ile başka bir kız, sevilen parçalardan biri olan Gangnam Style eşliğinde raks ederler; pis, boş pencereleri naylon bir evde –demek ki yankısı iyiymiş- sonra kapıda bir gölge belirir, aaa bunlar şok yine bir ablagibiabladır. Hadi der o da üryan kalır ve üç kişi yumruk yaptığı ellerini çapraz üst üste koyup sallamak suretiyle takılırlar. OLMAZ OLSUN BAĞĞĞZZZI ŞEYLER.

Ben Kübra. Sırf biraz sempatik bir dil kullanarak, aslında aşağılamanın bin türlüsünü yapmak istediğim fakat frene bastığım bu incelemede asla ama asla bu kitabı önermiyorum. Rezillik. Başka hiçbir şey değil. Başka kitaplarına bakacağım. Fakat denk geldiğim ilk ahlaksızlıkta o kitabı okumayı bırakacağım. O kadar şaşkın ve üzgünüm ki. Okuyanı şair eden bu yazar, bu kitabında edebi yeteneğini, fantezi dünyasına çok başarılı bir şekilde meze etmiş… Umarım o çok beğenilen kitaplarında bu iğrenç eğilimi bırakmıştır. Ama bendeki fikrini kıramayacağını düşünüyorum. Beğensem dahi artık onu tertemiz bir sevgiyle takdir edemem. Tabi ki yazarın çok da umrunda olmayacak. Fakat görüşlerimi açıkça belirtmezsem de ben başımdan aşağıya çatlardım. Hala kendimi yeterince kusmuş hissedemeyerek Yalnızlıklar 'a doğru gidiyorum. Hadi eyvallah.

KörKalem | Dumbledore, Heba'yı inceledi.
 07 Ağu 2017 · Kitabı okudu · 8 günde · Beğendi · 9/10 puan

Hayat neden bu kadar acı... Gerçekler neden bu kadar can yakar...
Harikaydı...
Ben ömrümde böyle bir kitap okuduğumu hatırlamıyorum. Gözlerimde yaşlarla yazıyorum bu satırları. Bilmiyorum tabiki yaşananların gerçekliği mi beni ağlatan, yoksa aşık olduğum bir yazarın, bir kitabının daha ellerimden kayıp gitmesi mi...

Nasıl bu kadar gerçek yazılabilir ki?

Namı diğer çok katmanlı roman olur kendisi. Bir yerde iken kendinizi başka bir yerde, sonra başka bir yerde buluyorsunuz. Hangisi gerçek hangisi rüya ayırt edemiyorsunuz. Her biten pasajda ayrı bir haz alıyorsunuz. Çünkü o arbededen sağlam bir kafa ile çıktığınızda kendinizi zafer kazanmış hissediyorsunuz. Bu da kitaba çok farklı bir haz katıyor.

Başları çok ağır giden kitabı bir süre sonra elinizden bırakamıyorsunuz, sizi öyle etkisi altına alıyor ki, siz de o bağ evinde Ziya ile beraber yaşıyorsunuz sanki. Besim'le beraber Dayı'ya yemek götürüyorsunuz.
Ziya ve Kenan'la doğuda askerlik yapıyorsunuz.
Komutan sınırda bir insan öldürdüğü için, taburda parti verirken allak bullak bir suratla siz bakıyorsunuz komutanın yüzüne.
Şapşal bir komutanın askerin şapkasına ateş ederken onu alının çatından vurmasına sizin kanınız donuyor. Siz oturup hüngür hüngür ağlıyorsunuz Ziya ile beraber.
20 yaşında bir çocuğun ateş altındayken mermesi bitip korkudan kafayı yemesine ne diyorsunuz peki? Bir şey diyemiyorsunuz değil mi, ben de diyemedim...
O küçücük çocuklara yaptıkları binbir eziyetler, dayaklar, haksızlıklar... Kanım dondu benim. Ben böyle bir dünyada yaşamak istemiyorum... Bu kadar kötülüğün olduğu bir dünya, nasıl bir dünyadır, bu yaşamak mıdır?

Kitapta bir karakter vardı, "Karcı Ali." Yanmış yüreklere kaaar! Yanmış yüreklere kaaar! diye bağırıyordu mahallede. En başında anlamamıştım neden böyle dediğini. Şimdi anlıyorum, kitabı bitirdiğinizde yanmış yüreğinize bir kar ferahlığı isteyeceksiniz. Yüreğiniz yanacak, belki o pamuk pamuk karlar yüreğinize yağsa bile dinmeyecek yangınınız...

Keşke bu kadar gerçek olmasa kitaplar, bu kadar bizden, bu kadar içimizden olmasa... Belki bu kadar içimiz yanmazdı.
Yanmış yüreklerimize kar ferahlığı dilerim.

Şaka mı yapıyorsun? Tabiki tavsiye ediyorum!
Keyifli okumalar dostlar...

Murat Sezgin, Kayıp Hayaller Kitabı'ı inceledi.
 09 May 19:42 · Kitabı okudu · 48 günde · Beğendi · 9/10 puan

Ben bu kitabı daha önce okumuşum. Siz de bu kitabı daha önce okumuşsunuzdur belki. Hayatımın olağan akışını değiştirecek, o renkli boşlukların karanlığın boğuculuğuna yenik düştüğü, peşinden koşamadığım hayallerim ellerimden kayıp giderken ben bu kitabı okumuşum. Hayatınızın olağan akışını değiştirecek, gölgeniz gibi sürekli sizi takip eden ama küçük bir kıvılcımla ateş alan hayallerinizi gözyaşlarınızla söndürmeye çalışırken belki siz de bu kitabı okumuşsunuzdur. Uçurtmaya kuyruk niyetine bağladığım, küçük bir kuşun kanatlarına tüy diye diktiğim hayallerim sert bir rüzgârda savrulurken ben bu kitabı okumuşum. Zamana yenik düşen hayallerinizi ‘ne tarafa gideceğine karar veremeyen bir saat sarkacının, ne tarafa gideceğini bilen akrep ve yelkovanı’ uğurlaması gibi uğurlarken siz de belki bu kitabı okumuşsunuzdur. İşte artık hayallerin değer verilmediği dünyaya ağlarken ben bu kitabı okumuşum ve belki siz de bu kitabı okumuşsunuzdur.

Umberto Eco Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti kitabının 2. bölümünde bir anlatı metnini katetmenin iki yolundan bahseder. Metin her şeyden önce öykünün nasıl biteceğini bilmek isteyen birinci düzey okura yöneliktir. Bunun için metni bir kez okumak yeterlidir. Ancak diyor, metin, okuduğu metnin kendisinden nasıl bir okur olmasını istediğini soran ve kendisine adım adım gideceği yolu gösteren örnek yazarın nasıl ilerlediğini keşfetmek isteyen ikinci düzey okura da yöneliktir. Bunun için metin çok kere okunmalıdır. Hasan Ali Toptaş’ı bir kere okumayla sadece kelimelerin büyüsüne kapılırsınız ya da hiç sevmezsiniz. Ama okurken geriye dönüp bazı bölümleri tekrar okursanız ya da okuduktan sonra araştırırsanız Eco’nun ikinci düzey okuru gibi bazı şeylerin farkına varırsınız. Olaya kesinlikle sadece Toptaş özelinde bakmamak lazım. Pamuk okurken, Atay okurken, Joyce okurken ya da Sterne okurken de durum böyledir. Yakın ve tekrar okumak lazım. Bir kitabı tekrar okumuş birinin incelemelerinde hep denk geldik: Tekrar okuduğumda çok farklı şeyleri yakaladım diye. Eco da kitabının ilk bölümünde çok kere okuduğu Ateşin Kızları için şunları söylüyor: “Bana kırk yıl boyunca eşlik eden bu yeniden okuma deneyimi, bana, bir metni titizlikle incelemenin, “yakın okuma”yı uç noktalarına vardırmanın o metnin büyüsünü yok ettiğini söyleyenlerin ne kadar aptal olduğunu kanıtlamıştır.” Toptaş’ın ilk dönem metinleri de böyledir. Yakın okumalısınız. Bu yüzden bir metni yakından okuyunca neler ortaya çıkar bunun üstünde durmaya çalışacağım bugün.

Kitabın dolu ve yoğun olacağını biliyordum. Bu yüzden okuduktan sonra bir iki tane yazı okudum. Takip eden üç paragrafı o yazılardan etkilenerek yazdım. O yüzden çoğu kişinin yaptığı gibi salt ben yazdım durumunda gözükmek istemiyorum. Böyle bir şeyi yapmak yerine baştaki gibi sadece kitabın bana hissettirdiklerini yazmak isterdim ama hani bizim şu bazı takıntılarımız var ya. Bir kitabı beğenmezsiniz, mantıklı bir şekilde neden beğenmediğinizi açıklarsınız buna kabulüm, herkes kabuldür. Ama bir yazarı tek okumayla, kitabında tek noktaya takılıp kalan kısımları göz ardı etmeyle yapılan yorumlara karşıyım. Buna özellikle Türk yazar ve şairlerde karşılaşıyoruz. Bunun sonucunu gördük. Toptaş’a sapık diyeni de ergen yazar diyeni de gördük. Yine sadece Toptaş özelinde bakmayalım olaya. Mesela, Kürk Mantolu Madonna sadece bir aşkı anlatıyor diye sınırlandırılamaz. Tutunamayanlar sadece alıntı paylaşmanız için yazılmamıştır. Orhan Pamuk her yazarın politik olduğunu biliyordu (bizim anladığımız manada değil) o yüzden siz siyasi sebeplerden dolayı eleştiresiniz diye o romanları yazmamıştır. Bu gibi şeylere takıldığımız için yazar ve şairlerin yaptıkları, anlattıkları hep havada kalıyor. Bunun bir sebebi de her kitabı kendi hayatlarımıza uydurmaya çalışmamız. Bir romanı benimsemekle hayata uydurmak arasında dağlar kadar fark var. Roman kendi sınırları içinde bir bütündür. Bizim bu bütünün içinde roman gerçeğini, gerçekdışılığını, göndermelerini, ironisini, parodisini benimsememiz lazım. Aksi halde yüzümüzü buruşturacak yorumlara hep denk geleceğiz. Bunun için çözümü yakın okumada aramalıyız demiştim. Kitapların yapısını amatörce parçalamaktan çok zevk alırım. Sanki önüme çözülmesi gereken şifreler gibi gelirler. Kayıp Hayaller için biraz yardım almam gerekti. Şimdi romanı tadını kaçırmadan törpüleyerek kısaca parçalayalım.

Kitabı bakış açısı, üstkurmaca, dil olarak üçe bölerek, bunlar üzerinden yürümek gayet sağlıklı geldi. Anlatı Hasan ve arkadaşı Hamdi’nin gizlice, Şerif’in sinemasında gösterilen filmin betimlenmesiyle başlar. Filmdeki bazı sahneler kitabın bazı bölümlerine dolaylı olarak ‘sızmış’tır. Filmdeki “sarı bıyıklı adamla” Kevser’i kaçıran “sarışın adam”, Hasan’ın dayısı Celil’in “sütbeyaz atı” ile Kevser’i kaçıran Hidayet’in “sütbeyaz atı” bu sızıntıların örnekleridir. Kitabın en kilit noktalarından biridir bu film sahnesi. Anlatının devamında da sanki bu filmin devamını izler gibi oluruz ama bunu ancak kitap bittiğinde anlarız. Yani durum çok belirsizdir. Bu belirsizlik romanın tamamına hâkimdir. Hemen kitabın başında sorgulayan okur Hasan’ın arkadaşı Hamdi’nin varlığından şüphe duyar: “Gerçekte yaşamayan, ancak benim hayal edebildiğim acayip bir kuştu sanki çatının üstünde bakışlarımla birlikte oradan oraya sekip duruyordu.” Roman farklı kişilerin hayalleri üzerinden devam ettiği için ‘hayaller yaşanılan olayların belirsizlik yanını’ niteler. Gerçeklik algısının yitimi de belirsizliğin ekmeğine yağ sürer. Kitap doğrudan ben kurmacayım demez, üstkurmaca olay örgüsü ve kişilerin gerçekliğinde hikâye unsuru haline gelmiştir. Bunu kitabın son cümlesinde daha net görürsünüz.

Kitap çoklu bakış açısıyla yazılmıştır: Hâkim bakış açısı ve birinci şahıs anlatımı. Birinci şahıs anlatımını iki farklı kişiden dinleriz: Hasan ve Hasan Dede’den. Her bölümde anlatan kişi değişir. Ama son bölümde hâkim bakış açısı ani bir geçişle anlatıyı birinci şâhısa bırakır: “…Dahası, Hasan o gün eşikte oturup dizlerinin üstünden sarkan ellerine bakarken, bu zamanlar arasında gidip gelmekten bir hayli yorulmuştu. Evet, yorulmuştum.” Bu keskin geçiş romanın sonunda öyle bir noktaya ulaşır ki roman boyunca okuduklarınızın bir anda yıkıldığını görürsünüz. Metin boyunca Hasan ve Hasan Dede’nin aslında ikiz olduklarını düşünürüz. Sanki Dede Hasan’ın bilincinden çıkmış parçalanan bir benliktir. Neden derseniz karşılaştıkları kişiler Hasan Dede’ye yaşlı bir amca gibi değil de sanki bir çocukmuş gibi davranır: ‘’Derken, nasıl olduysa artık çocuklardan biri gördü bunu; Hamdi ya da Hasan yaşlarında, kara kuru bir çocuktu ve ben, onun sakalıma bakıp utanacağını, utanınca da elindeki sapanı cebine sokup yavaşça yüzünü yere eğeceğini düşünüyordum. Ama öyle yapmadı o, gözlerini iri iri açıp karşıma dikildi ve; ‘’Ulan sen enayi misin?’’ diye sordu.’’ Bir diğer örnek: “…çocuklar nedense beni görmüyor gene, ellerindeki sapanlarla yanı başımdan geçip gidiyorlar. ’’ Bunlar hep üstkurmacanın oyunları.

Toptaş romanlarında üstünde en çok durulması gereken nokta dildir. Toptaş’ın romanlarını iki döneme ayırmıştım(#25377989). Kayıp Hayaller ilk dönem romanlarından olduğu için dil roman içinde kendi gerçekliğinden kurtulup belirsizliğin gerçeği haline dönüşür. Etrafımızda gördüğümüz şeyler de doğrudan bir aktarımla bize aktarılmaz. Dil her şeyi değiştirir. Toptaş’ın betimleme gücü mükemmel bir Türkçeyle birleşip bize dilin sınırlarının genişlemesini gösterir: ‘’Artık büsbütün durmuş, baltayı bir kenara fırlatıp ellerini de beline koymuş, kocaman gözlerle yanıp kavrulan ata bakıyordu. O baktıkça bembeyaz bir şahlanışın özlemiyle doğrulup kalkacakmış gibi at da dumanların arasında belli belirsiz seyiriyordu sanki; hatta duman suretine girip bazen inatla yelesini silkeleye silkeleye yekiniyor, dizlerinin üstünde yükseliyor, belki gözle saptanamayacak kadar minik adım atıyor, hemen peşinden de canlılığını tekrar yitirerek alevlerin ortasına yığılıp kalıyordu.’’ Bu gibi paragraflarla çok karşılaşırsınız kitaplarında. Toptaş’ın romanlarında şiir diline en çok yaklaştığı metindir Kayıp Hayaller Kitabı. Bir cümlenin 4 5 sayfa sürdüğü oluyor kitapta. Cümle uzadıkça daha da seviniyorsunuz çünkü o kelimeler öyle güzel yan yana dizilmiştir ki sayfanın bir katmanında kelimelere bir katmanı da alttan akan lirizme kapılıp gidersiniz. Ben bir metinde ritmi çok önemserim. Toptaş’ı da kitaplarında ritmi çok güzel yakaladığı için çok severim. Bu hep dilin sayesindedir. Burada https://1000kitap.com/Meltek/Duvar/’yi anmadan olmaz. Ben ilk romanlarını daha çok seviyorum demişti. O kadar haklı ki Meltem. Son romanları çok sadedir dil bakımından. Umarım yeni çıkacak kitaplarında kelimelerle beste yapmaya devam eder.

Kitabı bu kadar parçalamak yeter gibi düşünüyorum. Metin postmodern bir metindir. Ama büyülü gerçekçiliğe de el sallamadan bırakmaz okuyucusunu. Yabancılaştırma, olağandışılık, ölü kişiler kullanılan büyülü gerçekçi tekniklerdir. Sadece yabancılaştırmayı kısaca tanımlamak gerekirse ‘herkesin bildiği ve tanıdığı dünyayı olağan dışı örneklerle sunarak, hem yerleşmiş bakış açılarını kırmak hem de sunulan görselliği ve bunun ötesinde de dili edebî hâle dönüştürmek’ olarak tanımlayabiliriz. Hasan’ın ve Hamdi’nin gölgelerine kişilik verilmesi, köpeğin insana dönüşmesi de bunun küçük örnekleridir. Gördüğünüz gibi bunlar bir bakışta anlaşılacak şeyler değil. O yüzden yakın okuma şart diyorum. Bu incelemedeki amacım ne Toptaş’ı övmek ne de kitabı övmekti. Tek amacım yakın okuma yapınca ortaya neler çıkabileceğini göstermekti. Umarım bunu başarabilmişimdir.

Kayıp Hayaller Kitabı’nı çok sevdim çünkü dilin kanatlarına tutunup farklı farklı kişilerin yıkılmış hayallerine konuk oldum. Yetmedi kendi hayallerimin de yıkıldığı zamanlara gittim. Ve yine yetmedi sizin gerçekleştirmek için etrafınızı kırıp döktüğünüz hayallerinize konuk oldum. Hepsinde ne mi gördüm? Hüznü gördüm hepsinde. Yıkılmışlığı hissettim içimde. Ulaşılamazlığın sınırlarında gezindim. Ama biliyorum ki “var hükmünde bir yoktur benim ulaşamayıp da yıllardır hasretini çektiğim, yok hükmünde bir vardır”.

Fark ettiyseniz konudan hiç bahsetmedim. Artık inceleme yazmayı düşünürken konuya fazla girmemeyi düşünüyorum. Kitabın adından çıkarabilirsiniz ne anlatabileceğini.

Bugün Ankara toplantılarını gerçekleştirdiğimiz kafede Toptaş’ın imza günü vardı. Maalesef gidemedim. İncelemeyi uzun zamandır bekletiyordum. Gidemeyişimin sebebiyle bugün paylaşmak istedim. Okuma sabrı gösterenlere teşekkür ediyorum. Keyifli okumalar dilerim.

Murat Sezgin, Harfler ve Notalar'ı inceledi.
18 Haz 2017 · Kitabı okudu · 6 günde · Beğendi · 9/10 puan

Hayatın üzerime üzerime estiği şu günlerde Hasan Ali Toptaş okumak beni gerçekten çok rahatlatıyor. Kurduğu cümleler, konuları anlatış biçimleri, ele avuca sığmaz hayal gücü ve kitaplarındaki melodilerle bunu başarıyor. Bu özelliklerinden sonra Toptaş’ın seni en çok etkileyen özelliği ne diye sorsalar kesinlikle ‘sesi’ derdim. Evet, onun buğulu sesi. Sesini adına çekilen Büyük Umutlar Belgeseli’nde duymuştum. Daha ilk anda bu sesin zihnimin derinliklerine kazınıp orda kendine bir yer edindiğini bilememişim. Daha doğrusu zınk diye orda kalmış da ben gelip geçici sanmışım. İşte sonra okuduğum her kelimesinde, cümlesinde, kitabında bu ses soğuk duvarlara çarparak harflere dönüştü sözgelimi, sonra odanın loş havasıyla birleşerek birer nota oldu kulaklarıma gümbür gümbür doldu. İşte böylesi bir sesin sahibini okumakla kendimi rahatlatıyorum.

Harfler ve Notalar’ı alıştığımız diğer Hasan Ali Toptaş kitaplarından ayıran en önemli nokta kitabın otobiyografik ve deneme tarzı yazılardan oluşması. Başından geçen olayları, anıları, sevdiği eser ve yazarları, arkadaşlarını, entelektüel birikimini kendi ağzından dinliyoruz. Bu da kitabın samimiliğine artı bir samimilik katmış bana göre. Gerçi, Hasan Ali Toptaş taşa yazsa yine okurum o ayrı bir şey. Belki bu kitabında kendine has bir melodiyle oluşturduğu cümlelerini göremiyoruz ya da savrula savrula gidip geldiğimiz diyarlar da yok ama kendini anlatmada, kendini kendine anlatmada, her zamanki başarısını gösteriyor Toptaş. Onun için ideal bir yazar tanıma kitabı Harfler ve Notalar. Anlatılacak o kadar çok şey var ki hangisini anlatsam çok zor karar verdim. Birkaçını anlatıp gerisini size bırakıyorum.

Kitabın en sevdiğim bölümü “Taşranın da Ötesinde” adlı kısımdı. Bu bölümde anlatılanları belgeselinde defalarca izlemiştim. Ama bunların yazıya dökülmüş halleri daha çok hoşuma gitti(Yazı, ses ve görüntüden daha mı etkili ne?). Hasan Ali Toptaş ismini ne zaman görsem ya da ne zaman duysam aklıma direk birbiriyle ilişkili üç şey gelecek: Aynalı lakabı, Halil Ahmet Amca ve Konuşan Katır kitabı. Bu üç şey belki de Toptaş’ı edebiyatımıza kazandıran en önemli etkendir. Bu olayı Toptaş’ın kendi sözleriyle kısaca özetlemek istiyorum: “İlkokul ikinci sınıfta başımın arkasında bir yara çıktı ve hastanede tedavi gördüm. Tedavi sonrasında yaranın olduğu yerdeki saçlar bir daha çıkmadı. Duvarların ve insanların yanından yürürken kelleşmiş olan yerin onların üstlerinde ışıl ışıl yansıdığını düşünüp çok utanırdım. Ve bir gün bunu fark eden bir çocuk bana –Aaa, aynalı geliyor, diye bağırdı. Bu cümle beni hem çok üzdü hem de kaderimi değiştiren cümle oldu. Çünkü onu sadece kasaba değil tüm dünya duymuştu. O zamanlarda Denizli’den kasabaya Halil Ahmet Amca diye biri geldi. Denizli’den çocuklar için kitap getiriyordu. Ben de ilk kitabımı ondan aldım. Kitabın ismi Konuşan Katır’dı. Utanıyordum o yara yüzünden ve nereye saklanacağımı bilmiyordum. Bu kitap bana saklanacağım yerin kelimelerin yeri olduğunu gösterdi,” diyor Toptaş. Ben burada Toptaş’a eserleri için değil de bir nevi onun yazmasına yol açan lakap takan çocuğa ve Halil Ahmet Amca’ya yürekten teşekkür etmek istiyorum. Belki onlar olmasa edebiyatımızda da Hasan Ali Toptaş diye birisi olmayacaktı. Bu olayı Hasan Ali Toptaş okumak isteyen herkese anlatacağım. Dinle, bir yara ve bir kitap insanı nasıl evirip çeviriyor bak da örnek al, diyeceğim.

Toptaş’ın örnek aldığı ve etkilendiği yazar ve kitaplardan da kısaca bahsetmek istiyorum. İlk okuduğu kitabın Konuşan Katır olduğunu söylemiştim. Ondan sonra Kemalettin Tuğcu ve Bekir Yıldız gibi yazarları okumuş. Ve git gide kitaplarla kendini bütünleştirmiş. Bu kitaplardan biri de adını en çok duyduğumuz Tristram Shandy adlı kitap. Bu kitap konulardan sapmalarıyla ünlü imiş. Tabii ki ben de hemen listeme aldım. Toptaş’ın ayrı bir bölümde ele aldığı yazarlardan biri de E. M. Cioran. Toptaş, “Cioran okumak her daim iyidir, çünkü onu okuduğunuzda kendinizi kötü hissedersiniz,” diyor. Gerçekten de öyle. Yarım yamalak okuduğum ender kitaplardan biri de olsa Çürümenin Kitabı’nı okurken Cioran’ın bu tarzda bir yazar olduğunu hissetmiştim. Ve Toptaş sayesinde Çürümenin Kitabı’nı tekrar okuyacaklarım arasına aldım. Bahsedecek o kadar çok eser ve yazar var ki ama ben son olarak Toptaş’ın Kafka hayranlığından bahsetmek istiyorum. Biliyorsunuz kendisine Doğunun Kafkası deniliyor. Toptaş Kafka’nın hikayelerini defalarca okuduğunu ve aklına ne zaman eserse açıp tekrar okuduğunu söylüyor. Herhalde hiçbir hikayeye Kafka’nın Hikayeler’ini değişmez Toptaş. Kitapta Proust, Borges, Joyce, Kundera gibi bir sürü yazarın ismi geçiyor. Hepsini listeledim.

Toptaş’ın kitaplarında en dikkat ettiği şeyin kurduğu cümleler olduğunu Harfler ve Notalar adlı bölümü okuyunca iyice düşünmeye başladım. Bir söyleşisinde cümleler üzerinde çok çalıştığını, eksik bir şey hissettiği anda cümleyi tekrar baştan oluşturduğunu söylüyordu. Bu kitapta da bir cümle yazmanın aynı zamanda bir beste yapmaya benzediğini, kitabın altında yatan ritim duygusunu hissedemeyince o kitapta bir şeylerin eksik olduğunu anlatıyor. Toptaş okuyanlar, özellikle ilk kelimeden itibaren başlayan ahengin cümle boyunca devam ettiğini bilirler. Bunun en önemli örneği bir cümlenin neredeyse bir sayfayı kapladığı Bin Hüzünlü Haz kitabı bana göre. Orada Toptaş cümleleriyle Alâeddin’i mi arıyordu yoksa cümlelerin içinde bilinçli mi kayboluyordu kişiye göre değişir tabii.

Sanırım uzun bir yazı oldu. Ama söz konusu Toptaş olunca akan sular buz tutuyor benim için. Kütüphaneme tekrar tekrar okuyacağım bir kitap ekledim. Bir insanı dışardan ne kadar tanıyabilirseniz Harfler ve Notalar ile Toptaş’ı dışardan o kadar tanımış oldum. Kitap gerçekten bana gerek Toptaş gerek de farklı eserler, yazarlar hakkında çok şey kattı. Öyle ki gidip Konuşan Katır, Köyünü Unutan Adam, Sahipsizler, Kaçakçı Şahan, Reşo Ağa, Don Kişot, Ulysses gibi kitapları aldım. Ve ilerde çokça işime yarayacak uzun bir liste çıkardım kitaptan. Çok çok uzun onun için buraya yazmadım. İsteyen olursa atarım kendisine. Elimde diğer kitapları mevcut ama sırada hangisine başlayacağım bilmiyorum. Öneri kısmına gelirsek bu kitabı hemen okumayın, şöyle belli başlı eserlerini okuduktan sonra okuyun ki ne büyük yazarmış yahu şu Hasan Ali Toptaş deyin. Bana gelince üstüme örtecek yorgan bulamasam Toptaş’ın kitaplarını üstüme örter uyurum, öyle bir Hasan Ali Toptaş işte. Bir inceleme de böylece bitti. Kitapla kalın…

Murat Sezgin, Heba'yı inceledi.
 29 Kas 2017 · Kitabı okudu · 5 günde · Beğendi · 9/10 puan

Pazar günü sahafta otururken elime Richard Burgin’in Borges ile Söyleşi kitabı geldi. Karıştırmaya başladım haliyle.(Borges’e ilgisi olanların edinmesi gereken bir kitap kesinlikle.) Bazılarınız kızabilir ama Borges şunları diyordu bir sayfada: “Size şunu söylemek istiyorum; insanlarda edebiyat duygusu hiç yok. Bu yüzden, bir edebiyat parçası hoşlarına gitse, hemen karmaşık nedenler aramaya koyuluyorlar. “İyi bir şiir olduğu için veya ilgimi çeken bir hikâye olduğu için, okurken kendimi unutup içindeki kişileri düşündüğüm için seviyorum,” diyeceklerine içinde gerçek kırıntıları, semboller, olmayan neden-sonuç ilişkileri aramaya başlıyorlar. “Hikâyenizi beğendik, ama ne demek istediniz bu hikâyeyle?” diye soruyorlar. Cevap şu: “Hiçbir şey demek istemedim. Anlatmak istediğim, sadece hikâyenin kendisiydi…” Hikâyenin kendisi zaten kendi gerçeğidir, değil mi? Ama insanlar bunu kabul etmiyor. Yazarların gizli amaçları olduğuna inanıyorlar.” İncelemeye böyle başlamamın sebebi Heba’nın derinliğinin yüzeyde saklı olması. Hasan Ali Toptaş söyleşilerinde özellikle Bin Hüzünlü Haz’dan itibaren bu çabayla yazdığını belirtiyor. Derinliğin yüzeyde saklı olmasından kasıt içine girilmesi zor gibi görünen bir romanın çok kolay okunması ya da anlatılması. Borges de bunu sözüyle doğruluyor. Yani Heba’yı okurken çok çok derinlerde bir şey aramayın.(Bazı arkadaşlar kitabın çok katmanlı olduğunu söylemişler. Ama bir rüya ya da hayallere dalıp gitmeyle bir roman çok katmanlı olmuyor. Umarım bu sözlerim bunu söyleyen kişiye ukalalık gibi algılanmaz.) Sizi ilk vuran düşünce kitabın da kendisini oluşturuyor.

Bu aralar yazacaklarımı içime yazmayı daha çok tercih ediyorum. Düşünceler anlaşılınca heba oluyorlar çünkü. Onun için kitap hakkında fazla şey söylemeyeceğim. İçerik ve kitap hakkında güzel incelemeler var. Heba en kolay okuduğum Toptaş kitaplarından biri oldu. Bunda dilin yumuşak olması tabii bir neden ama en önemlisi kitapta acının insana ilik ilik işlenmesiydi. Bugün dizi izlerken şu söze denk geldim: “İnsanların aslında yaptığı sadece iki meslek vardır: Öğrenmek ve çare bulmak.” Madem öğrenmek yaptığımız mesleklerden ilki, insan da bir şeyleri en iyi acıyla öğreniyor. Bize güzel gelen bazı şeyler gözümüzü gönlümüzü kapıyor, duyarsızlaştırıyor ama bunun farkında bile değiliz. İş işten geçtikten sonra farkına varıyoruz. Hangi insan yaşadığı güzel şeyleri tekrar yaşamak istemez, kendini kandırdığı halde? Ama acı öyle mi? Gözünüzü kapatın ve düşünün, kim yaşadığı bir acıyı tekrar yaşamak ister? Düşünün. Heba da bir daha yaşamak istenmeyecek acıların ama sürekli yaşanan acıların içine sürüklüyor bizi. Özellikle kitabın Sınır adlı bölümünde içiniz nefret, acıma, dile getirilemeyecek düşüncelerle doluyor. Ziya ve Kenan’ın askerlikte yaşadığı olaylar(en ufak hatada tekme tokat dalmalar, ana avrat küfür etmeler, ağır cezalar vermeler, ki bunlar gerçekte de var) ne yalan söyleyeyim insanı askerlikten değil ama insan olmaktan soğutuyor. Kitabın ana temasını bu yüzden çekilen sıkıntılar ve acı oluşturuyor. İkinci bir mevzu ise Ziya’nın insandan ve şehirden taşraya kaçmasıyla ilgili. Kitap Ziya’nın eski ev sahibesi Binnaz Hanım’a anahtar teslim etmek istemesiyle başlıyor. Burada Binnaz Hanım sözü ağzına bir alıyor ve bölümün sonuna kadar neredeyse bırakmıyor. Benim dikkatimi çeken şey burada Toptaş’ın ‘Tristram Shandy’vari(bizden Mahur Beste’yi örnek verebiliriz) bir şekilde lafı sürekli farklı boyutlara taşıması oldu. Binnaz Hanım konudan konuya zıpladı durdu. Ziya’nın kaçışına geri dönersek, Ziya aslında şehir hayatından mı kaçıyordu yoksa kendinden mi hala şüphelerim var. Ama şu da bir gerçek ki insanın olduğu bir yerde kaçıştan söz edemiyoruz. Fazla uzatmayacağım dedim ama en kısa bu şekilde ifade edebilirdim Heba’yı. Ya da kendimizi.

Ben Hasan Ali Toptaş’ın romanlarını iki farklı döneme ayırmanın doğru olduğuna inanıyorum. İlk dönem romanlarını Sonsuzluğa Nokta, Gölgesizler, Bin Hüzünlü Haz, Kayıp Hayaller Kitabı, Uykuların Doğusu olarak sıralarsak son dönem romanlarını da Heba ve Kuşlar Yasına Gider olarak sıralayabiliriz. Bunu da 2005’te yayınlanan Uykuların Doğusu ve yedi yıl yedi ay sonra yayınlanan Heba’nın arasındaki süreye göre sıralıyorum. İlk dönem romanlarında Toptaş’ın daha çok dilin peşine takılarak bizi farklı evrenlere sürüklediğine şahit oluyoruz. Ya da inci gibi dizilmiş cümlelerin arkasına tutunup sürekli bir arayış içinde kesinliğinden şüphe edilecek karakterlerle tamamlanmayan mekânlar içinde romanlarını yaşamaya çalışıyoruz. Mekân demişken, okuyanlar da hak verecektir şüphesiz, mekânın varlığından söz edebiliyoruz ama net bir tasvir yok. Köy ama nasıl bir köy ya da şehir ama nasıl bir şehir? Bunlar ilk dönem romanlarında gördüğüm(üz) en belirgin özellikler. Son dönem romanlarında, daha çok Heba’yı dikkate alarak söyleyeceğim bunları, dilin yumuşadığı, daha günlük bir dile indirgendiğini görüyoruz. Özellikle küfür nasıl günlük hayatımıza işlemişse romanın diline de öyle işlemiş. (Bu durumun abes gelmeyeceğini düşünüyorum. Kendiniz küfür etmeseniz bile şahit olmuşsunuzdur biri ederken.) Ve dilin yerini daha çok konu almaya başlıyor. Toptaş bir söyleşisinde bir yazarın üslubunun değişmeyeceğini ama dilinin farklı yerlere evrilebileceğini söylüyordu. Bunu da Heba’yla görüyoruz. Mekân konusu da ilk dönem romanlarına göre daha net ama yine tam bir tasvir yok.

Heba’yı uzun zamandır kütüphanemde bekletiyordum. ***Hasan Ali Toptaş ve Diğer Güzel Kitapları Okuma Etkinliği***( #25037122 ) için nasip oldu. Etkinliğin kendim için yoğun geçtiğini söyleyemem. Dünyalık işler yüzünden her şey aksıyor. Ama etkinlikte çok güzel incelemelere ve yorumlara şahit olduk. Bu bence sitedeki okurlar için büyük kazanım oluyordur. Etkinlik kapsamında kitap okuyup destek veren herkese teşekkür ediyorum. Keyifli okumalar.

KörKalem | Dumbledore, Bin Hüzünlü Haz'ı inceledi.
 30 May 2017 · Kitabı okudu · 5 günde · Beğendi · 9/10 puan

Kelimelerden müteşekkil bir adam: Hasan Ali Toptaş...
Gözleri kelimelerden, elleri kelimelerden, dili kelimelerden...
Binbir Gece Masalları'ndan fırlamış gibiyim şuan. Sanki Kafka'nın Dönüşüm kitabındaki Gragor Samsa'yım, evet, bir böceğim, kendi için verdiği savaşımla var olan. Sanki o mahşeri kalabalıktaki Dante'yim...

Evet görmüştüm, çok iyi yazan Türk yazarlar görmüştüm. Sabahattin Ali'ler, Zülfü Livaneli'ler, Orhan Kemal'ler, İbrahim Tenekeci'ler, Ali Ural'lar... Evet görmüştüm ama kelimelerle bu denli dans eden, kelimeleri bu denli muntazam kullanan bir yazar hiç görmemiştim. Hayran kaldım.

Sayın Toptaş kitabı otoscopi yöntemiyle kaleme almış. Psikolojide "kendi dışında bir kişi gibi kendini görme, izleme" olarak tanımlanıyor bu terim. Kitap da kendi dışındaki bir kişi onu görüyormuşçasına kaleme alınmış. Daha önce bu şekilde bir kaç roman okumuştum, ama hiçbiri bu kadar kaliteli değildi.

Çok keyifli bir kitaptı. Okuması zordu ama anladığınız her kelime size ayrı bir haz veriyordu. Uzun uzun cümleler, müthiş güzel tasvirler... Muazzam diyebilirim.
İlk kez okuyacaklara bu kitapla başlamalarını önermiyorum. Biraz değişik ve baya ağır bir kitap. Okumaya başlarken ilk önce diğer kitaplarını tercih etmenizi öneririm.

Çok güzeldi, resmen kelimelerle edilen dansı izledim kitap boyunca, üstadlardan yaptığı alıntılar da takdire şayandı. Günahın mahzenlerinde cirit attırdı bana sevgili Toptaş. Muazzam bir değer, muazzam bir kalem. Şuan bitirdiğim bu kitabın yazarı bir Dostoyevski'den bir Kafka'dan aşağı değil. Hiç abartısız söylüyorum. Böyle bir yazara sahip olduğumuz için gurur duydum.
Kesinlikle ve kesinlikle öneriyorum, keyifli okumalar...

Nesli, Gölgesizler'i inceledi.
 07 Kas 2017 · Kitabı okudu · 11 günde · Beğendi · 10/10 puan

KAYBOLAN BEN, KAYBOLAN BENİ ARAMAYA ÇIKAN BİR BEN, KAYBOLAN BENİ ARAMAYA ÇIKIP KAYBOLAN YENİ BİR BEN…

NE YAPTIN SEN HASAN ALİ AMCA?

Beyin devrelerinizi yakma seansına hoş geldiniz. Kitabın kendisi başlı başına alıntı hazinesi. Alıntılarımdan rahatsız olanlar vardır mutlaka, kendimi tutamadığımdan tüm bunlar çünkü büyülendim.
Yok böyle kayboluş. Aslında her geçirdiğimiz gün yeni bir güne başlama sebebimiz ise, geçmiş gün gölgesiz bıraktığımız bir kayboluş oluyor. Toptaş gerçekten betimleme, düşündürme, düşündürürken dağarcığınıza yeni bir cümle kazandırma konusunda mükemmel bir yazar. Gölgesizler kitabını okurken olmayan köy meydanının var olup birer birer yok olan kahramanları oldum,havası, suyu, kokusu, taşı, toprağı oldum.
Genelde kitabın sayfalarını çevirirken okuduğum satırlara hükmettiğimi, sayfayı çevirip çevirmeyeceğime karar veren ben olduğum için üstünlük kurduğumu hissederim. Ama bu sefer gölgesizler karar verdi sayfaları çevirip çevirmeyeceğime, resmen beynime hükmetti. Her yeni başlangıcın aslında olmayışı mı desem, olmayan toplumun var olan kayboluşumu desem, her gün kaybedip yeniden bulmaya çalıştığım bir ben mi desem ne desem bilemedim.

Cümlelerin dilinin ağır olmasından bu denli zevk alır mı insan?

İçimden spoiler patlaması yapmak geçiyor ama bu haksızlık olur biliyorum. En iyisi hemen okuyun ve kaybolun, arayın kendinizi bulabildiğiniz kadar, tabi bulduğunuzda yeniden kaybetmeye hazır olun.

''Kaaarrr neden yağar kaarrr''

Bir yazarın kelimelere hakim değil de, kelimelerin bir yazara hakim olabileceğini hiç düşünmezdim, ta ki bu kitabı okuyana kadar.

Kitap yazmak için, kelimelerin sizi ele geçirdiğini ve gidişata herhangi bir müdahalede bulunamadığınızı düşünün. Kaleminiz sadece bu kelimelere hizmet ediyor ve hikayeniz kendiliğinden oluşuyor. Ortada bir kahraman var ama bu kahramanın herhangi bir boyu, şekli ve yaşı yok, sadece var. Siz hikayeyi bulmuyorsunuz, hikaye sizi buluyor. Bu durumda kitabın sahibi siz misiniz, yoksa kelimelerin kendisi mi? Biraz değişik bir kitap olurdu böyle bir kitap değil mi? Durun, Toptaş bunu yapmış. Hikayeye başlamış ve gerisini kelimelere bırakmış. Sanki yazmak bir bahane olmuş onun için. Kelimelerle, zihninin en ücra köşelerini süpürmüş ve okurun karşısına sunmuş. Her bir olaya onlarca tasvir belirlemiş, en küçük nesneye onlarca anlam yüklemiş ve bunu yaparken de okuru ele geçirmeyi başarmış. Okunması keyifli ama bir o kadar da zor ve okurun zihnini çalıştıran bir kitap çıkarmış ortaya.

Toptaş bu eserinde, yazdıkça amacına ulaşmış gibi gözüküyor. Yazılanların bir amaca ulaşıp ulaşmayacağını da kelimelere bırakmış. Kitabın sonunda ne olacağını kendisi dahi bilmemiş. Böylesi bir yazım karşısında zihnim zorlandı ve Toptaş'ın kaleminin gücü karşısında saygıyla eğildim.

Gregor Samsa'nın bir sabah uyandığındaki çaresizliği, yine Kafka'nın Şato'şunun ulaşılamazlığı ve karanlığı, Faruk Duman'ın ormanının belirsizliği, belki de en çok Pamuk'un Kara Kitap'ındaki, Galip'in Rüya'yı ararken hayatı anlamlandırma çabasını bulmak, bu eser için geçerlidir. La Fontaine ve Binbir Gece Masalları'ndan bölümlere rastlamak da bu eserin güzelliklerinden birkaçı.

Rüya ile gerçek arasındaki o ince çizgi ve zihnin gerçek diye düşünülen dünyayı tahayyül edişi hakim kitapta. Toptaş'ı ifade eden bir cümle oldu sanırım bu. Gerçek ile gerçek olmayan arasındaki gelgitler yazarı diyebiliriz onun için. Kafka benzetmesinin yanına Marquez benzetmesini de ekleyebiliriz, hatta en çok Marquez'e benzetebiliriz onu.

Toptaş bu kitabıyla, kendisini aşmış, umarım bundan sonra okuyacağım kitapları da en az bunun kadar iyidir. Toptaş ile tanışmak için doğru bir kitap değildir belki ama onu anlamak için en doğru kitabıdır diyebilirim.

Bütün İncelemeleri Göster