José Ortega y Gasset

José Ortega y Gasset

Yazar
8.3/10
45 Kişi
·
124
Okunma
·
47
Beğeni
·
3.149
Gösterim
Adı:
José Ortega y Gasset
Unvan:
İspanyol filozof
Doğum:
Madrid, İspanya, 9 Mayıs 1883
Ölüm:
Madrid, İspanya, 18 Ekim 1955
José Ortega y Gasset (9 Mayıs 1883 - 18 Ekim 1955), Madrid doğumlu İspanyol filozof.

Hakkında

Madrid ve Alman üniversitelerinde okudu. 1910'da doğduğu kente (Madrid) dönerek metafizik profesörü oldu. Çeşitli dergiler çıkararakİspanya'da kültür ve edebiyatı yeniden canlandırma hareketinde önemli bir isim oldu. La Revista de Occidente bu dergilerin en tanınmışıdır.

İç savaşın çıkmasıyla İspanya'dan ayrılan Gasset, önce Fransa'da, sonra Arjantin'de yaşadı.

Yaşamının son yıllarında tekrar İspanya'ya döndü ve 1955'te Madrit'te öldü.

Ne söylediği kadar nasıl söylediğine de önem veren bu İspanyol filozof, Camus'ye göre "Nietzsche'den sonra belki de en büyük Avrupalı yazar"dır. Varoluşçu düşünce içerisinde anılması gereken önemli düşünürdür.

Kültürel ve siyasi açıdan muhafazakâr biri olan Gasset, tıpkı diğer varoluşçu düşünürler gibi, insan söz konusu olduğunda, varoluşun özden önce geldiğini söyler. Ona göre, taşa bir varoluş verilmiştir, onun olduğu şey olması için çarpışması, mücadele etmesi gerekmez. Oysa, insan, içinde bulunduğu her anda, varoluşunu yeniden yaratmak, özünü belirlemek durumundadır.
...herkes aklını yitirmiş durumda olduğundan, sonuçta herkes akıllıymış gibi görünüyor.
José Ortega y Gasset
Sayfa 47 - Metis Yayınları - 6. Basım - 2017 - Çeviri: Neyire Gül Işık
Biricik olmanın yalnızlıkla hiçbir ilgisi yoktur.
José Ortega y Gasset
Sayfa 60 - Metis Yayınları - 6. Basım - 2017 - Çeviri: Neyire Gül Işık
...yaşam sürekli bir yol kavşağı, sürekli kararsızlıktır.
José Ortega y Gasset
Sayfa 57 - Metis Yayınları - 6. Basım - 2017 - Çeviri: Neyire Gül Işık
İki kere ikinin sahiden dört etmesi için benim bir an yalnız kalıp üzerinde kafa yormam gereklidir.
José Ortega y Gasset
Sayfa 68 - Metis Yayınları - 6. Basım - 2017 - Çeviri: Neyire Gül Işık
Aşık birey kendisi için aşık olur...
José Ortega y Gasset
Sayfa 165 - Metis Yayınları - 6. Basım - 2017 - Çeviri: Neyire Gül Işık
Her ikisi de kılla uğraşır ama berberin yaptığı saç kesmektir, filozofunki kılı kırk yarmak.
José Ortega y Gasset
Sayfa 112 - Metis Yayınları - 6. Basım - 2017 - Çeviri: Neyire Gül Işık
Cennetsi dünyanın yumuşacık ufkunda bir tehlike belirmekte: öteki insan.
José Ortega y Gasset
Sayfa 94 - Metis Yayınları - 6. Basım - 2017 - Çeviri: Neyire Gül Işık
240 syf.
·10 günde·Beğendi·8/10
İspanyol filozof José Ortega y Gasset 1883 – 1955 tarihlerinde yaşamış, dönemin sorunlu yapısı, etnik çatışmalar, kültürel ve siyasal etkenlerin yanında ezilmiş, daha sonrasında ise Arjantin’e gitmek zorunda kalmıştır. Etkilendiği kişilere baktığımız zaman Kant’ı görüyoruz genellikle, lakin kitap içeriğine baktığımız zaman, sıkı bir Aristoteles takipçisi, iyi bir Descartes okuyucusu, karşıt ya da hemfikir olarak bazı bazı Husserl taraftarı ve insan antropolojisi düşünceleriyle Darwin savunucusu diyebiliriz.

“Doğayla baş başayken kendimizi öylesine rahat ve keyifli duymamızın nedeni, doğanın bizim hakkımızda bir görüşü olmayışıdır. #Nietzsche”

İnsan ve Herkes isminden de anlaşılacağı gibi; bir tekil ve diğerleri olan herkes – öteki - arasındaki kültürel, sosyolojik ve psikolojik durumların, bunların yanında insan evrimine, insan hayvan etolojisine ve insan etimolojisine kökten bir dalış ile kafasındaki düşünceleri bizlere kanıtlayarak, aktarmak istediği ve sürgün zamanında verdiği birkaç konferans ile İspanya’ya döndükten sonra siyasete, politikaya alet olmadan düzenlediği konferans konuşma metinlerinin ölümünden sonra düzenlenip, kitaplaşmış halidir.

Asıl konunun “kökten gerçeklik” olduğunu kitap içeriğinden de anlamaktayız. Toplamda on iki bölümden oluşmaktadır. Başlangıçta yazara ve hemen arkasında çevirmene ait bir sunuş bulunmaktadır. Akabinde kitabın yazılmasının amacı giriş başlığı altında okuyucuyla buluşup, asıl konunun yani “İnsan,” “ben” ve benliğin oluşturduğu ilkelerin tanımlamaları ile başlamaktadır.

“Cennetsi dünyanın yumuşacık ufkunda bir tehlike belirmekte: öteki insan.”

İnsanın kendi benliği, toplum, insan toplum içindeki varlığı ve toplumsal olay dediğimiz süreçlerin tanımları kitap içerisinde derinlemesine verilmektedir. İnsanın madde ile karşılaştırılması, hayvan ile karşılaştırılması ve etkileşimleri ise gerçekten okunmaya değer öğretilerdi.

Kültür dayatmaları, göreneklerin aslında insanların benliklerine etki ettikleri ve insana baskı uyguladıklarını, kanıtlarıyla bize sunmaktadır.

“Gerçek aşk iki yalnızlığı değiş tokuş etme çabasından başka bir şey değildir.”

Yalnızlığa da değinen filozofumuz “öteki” insanla yakınlığı kurduğumuzda, sahiplenmek istediğimizde artık onun öteki değil de “sen” olduğunu da güzel bir biçimde açıklamıştır.

“Sen öyle nedensizce bir insan değildir, eşsiz, başkalarıyla karıştırılamayan bir insandır… Sen'ler dünyasında, sen'ler sayesinde, benim olduğum şey, kendi ben’im gözümde biçimlenir.”

Son bölümlere yaklaştığımızda dilbilimi ve sesbilimi kuramlarını da açıklayarak “kamuoyu” ne olduğuna ve nasıl oluşturulduğuna dahi eleştirilerde bulunuyor. Günümüzün elâlem jürisini güzel bir dille, insana olan yaptırımlarını bilgi ve gözlem ile açıklıyor.

Kitap kapağı hakkında da konuşmak gerekirse; gerçekten muazzam düşünülmüş bir resimdir. Çünkü biz insanların ağzından çıkanın önce kulağından girdiğini bilmek yerine sanki doğuştan konuşma yetisine sahibiz ve dilbilimi görüp öğrendiğimiz vurgulanmaktadır. Yazarında dediği gibi “Düşünmek için yaşamayız, tersine: hayatta kalabilmek için düşünürüz.” Aynı şekilde konuşma da böyledir. Göreneklerimiz ve doğduğumuz çevreden edindiğimiz, bizim olmayan, bize ait olmayan sesler duyar ve kendimizi ifade edebilmek için bunları sarf ederiz.

Sözün özü; benim için akademik kalitede bir kitaptı. Gerek sosyoloji, gerek felsefe hatta ekoloji, evrim, fizyoloji, zooloji ve psikoloji bilimleri olarak ele alınacak bir kitaptır. İnsan ile bilimin arasındaki bağları ustaca ve kanıtlarla yorumlamaya çalışan filozofumuz okunulası ve tavsiye edilesidir.

Sevgi ile kalın.
240 syf.
·2 günde·8/10
José Ortega y Gasset eserinde, "ben" ve "öteki" kavramlarını oldukça derinlemesine inceleyerek okuyucuya sunmuş. İdealist ve realist bakış açısının da ötesine geçerek "ben" dediğimiz varlığımızın ve "öteki" denilen toplumun karşılıklı ilişkilerini yazarın kendine has felsefi ve düşünsel bakış açısından ele alıyor. Kitap içerisindeki görüşlerinden Darwinist olduğu anlaşılan yazar, kavramları açıklarken insanın düşünsel boyutunu ele alarak, insanı "eylem" olarak tanımlarken, insanın biyolojik-antropolojik yönünü ele almadan tamamen sosyolojik-psikolojik-felsefi bir eser oluşturmuş. Oldukça kapsamlı oluşu nedeniyle akademik bir kitap olarak dahi tanımlayabileceğimiz eser, verdiği bilgiler ve yazarın felsefi üslubu sebebiyle konuyla ilgilenenlerin beğeniyle okuyabileceği, oldukça tatmin edici bir yapıt.
296 syf.
Ortega, kitapta insanların kitle olarak isyanlarını biraz karışık olarak yazmış olsa da, Camus'ya göre "Nietzsche'den sonra belki de en büyük Avrupalı yazar" dır. Sanırım bunun sebebi; bilimsel olarak ispatı uzun zaman alacak ama önemli tespitlerinin çokluğu ve değerine olan inancı. "artık sonraki bilim adamları tespitlerinin doğruluk oranını tespit eder" diye mi düşündü, her ne düşündü bilemiyorum tabi ama bana böyle gibi geldi. bu da bir yol seçiştir hayatta; yani politikadır. bireysel bir siyaset. ve dedikleri şimdi ve sonraları eleştirecek olsa da, dinlemeye, anlamaya ve değerlendirmeye değer.
93 syf.
·3 günde·Puan vermedi
İspanyol filozof Gasset Birinci Dünya Savaşı, Rusya Bolşevik Devrimi , Mussolini ve Hitler'in totalitarizm dönemlerinin Avrupa tarihindeki bunalımlarının üzerine 1935 yılında felsefi projesinin izlerini taşıyan eseri Sistem Olarak Tarih'i yazmış. Toplamda 9 ayrı bölüm üzerine kurulmuş. Kısaca;
Yaşam inanışlar üzerine temellenmiştir.
Akla imanın son buluşu
Fikirler ve İnanışlar
Fizikçiliğe ve Doğacılığa eleştiri
İnsan ve Doğa
Eleacılık, Avrupa insanının zihinselleşmesi
Dram olarak insan
İnsanın doğası yoktur
Akıl ve Tarihsel akıl
üzerinde yoğunlaşmış.

Özellikle insanı doğası değil kendi yaşanmışlıkları, tecrübeleri yönlendirir, yani TARİHİ diyor
ve son olarak etkieyici cümlesiyle bitirmek istiyorum; Hayal etmek, olayların önünde gitmektir...
296 syf.
·7/10
Mazi ve istikbal mefhumları üzerinden Avrupa devletlerinin nizamı hakkında tahlillere yer veren yazar tabii olarak Avrupalı halka seslensede batıni olarak bize fısıldar bir terennüm içinde. Liberal demokrasi ve Aristokrasiyi ideal olarak benimseyip Avrupalı devletlerin tek vücut olması fikrinde olan yazar, kütle adamının etkisi ve ehemmiyeti üzerinde durmuş. Insanları aşağı ırk gibi tasniflere sokması ve teknisizm hakkındaki görüşleri makul ve hoş değil. Lakin kütlelerin tarihteki etkisinin bilinmesi ve medeniyetlerin esasının idraki için okunması gereken bir kitap olduğu kanaatindeyim.
240 syf.
·Beğendi·10/10
Ortega gasset insan ve herkes kitabında Özellikle insanın birey olarak kendi benliğinin inşasını gerçekleştirmek için neler yapması gerektiği nelerden korunması gerektiği ve en önemlisi toplum veya topluluklarla ilişkisi nin nasıl olması gerektiği konularında etkileyici Derin ve Özgün yorumlar getirmiştir Ayrıca kitabın başında Aydın'ın ne olması gerektiği ve Aydın'ın karşılaşacağı olmazsa olmaz olan ızdıraplar Acılar dışlanma onularını da belki de İspanya'da kendi yaşadığı deneyimlerden faydalanarak çok etkileyici bir dille sunmuştur Ayrıca kitap öteki ötekileştirme ve ötekileşme konularında da Ufuk açıcı tespitler bulundurmakta
237 syf.
·10 günde·9/10
Uzunca bir süredir okumayı düşündüğüm ve nihayet okuduğum bir kitap.

Yazarımız Ortega, İspanya’nın Franco’yla faşizmi yaşadığı dönemde yaşamış ve bunun acısını derinden yaşamış. Ülkesinde aksiyon içinde olamadığı için Avrupa’nın farklı ülkelerine ve Arjantin’e gitmiş ancak hiçbirinde rahat edemeyip tekrar ülkesine dönüp felsefi çalışmalarına devam etmiş.

İnsan, varlık ve hayat üstüne çeşitli konferanslar verirken, insan varlığını anlatırken Avrupa’da kanlı bir savaş yaşanıyordu. Düşünürü bu savaş da derinden etkilemiş ve varoluşçu felsefeye yaklaşmış.

Ortega bu kitabında basit bir ifadeyle birey ve toplumu irdelemiş. Mutlak varlık nedir, insan varlığı nedir, toplum nedir, hürriyet ve hür irade var mı? Toplumsal olan anlamlı mı ve toplumsal olan nedir, gibi sorulara cevaplar aramış.

Kitabı şiddetle tavsiye ediyorum. Ancak sindire sindire okumak şartıyla.
240 syf.
·7 günde·7/10
Yine bir felsefe kitabı ve yine ben kitabın %100'üne hakim olamadım. Ancak anladığım yerleri okudukça tıpkı içimdeki su kaynağından içer gibi oldum. Toplum nedir? İnsan nedir? Ya peki öteki nedir? İnsanın kökeni itibari ile hayvandan geldiğine inanmasına karşın dilbilimine hakim olması da iyi bir durum. Ancak İspanyol dili üzerinden bir analiz yapıldığından dilbilim analizlerinde çok sıkıldım.
100 syf.
·7/10
Neden deneme türünde kullanılan dil hep bu kadar kasma oluyor, anlamıyorum. Dertleri sanki bir şey anlatmak değil de "Bakın ne kadar entelektüelim," demek sanki. Her neyse... Zihin yakan dili dışında zaman zaman iyi fikirler sunan, zaman zaman da zorlama yorumlar getiren bir kitaptı. Örneğin hikayeden değil de bilindik insanları yermek amacından yola çıkan romanların başarılı olamayacağını savunuyor. O zaman Hayvan Çiftliği'ni yahut Sevimsiz Tanrılar'ı nereye koyacağız? Bence bir derdi olanlar kitaplar, hayali hikayelerden daha hoş.
135 syf.
·Beğendi·8/10
Bu da küçük olmasına rağmen geç bitirdiğim kitaplardan. Ne kadar sürmüştü hatırlamıyorum. Yaz tatilinde okumuştum. Geç bitirdim çünkü gerçekten düşünülmesi, anlaşılması gereken düşünceler var. 2 puanı kadın düşmanlığından dolayı kırmak istedim.

Yazarın biyografisi

Adı:
José Ortega y Gasset
Unvan:
İspanyol filozof
Doğum:
Madrid, İspanya, 9 Mayıs 1883
Ölüm:
Madrid, İspanya, 18 Ekim 1955
José Ortega y Gasset (9 Mayıs 1883 - 18 Ekim 1955), Madrid doğumlu İspanyol filozof.

Hakkında

Madrid ve Alman üniversitelerinde okudu. 1910'da doğduğu kente (Madrid) dönerek metafizik profesörü oldu. Çeşitli dergiler çıkararakİspanya'da kültür ve edebiyatı yeniden canlandırma hareketinde önemli bir isim oldu. La Revista de Occidente bu dergilerin en tanınmışıdır.

İç savaşın çıkmasıyla İspanya'dan ayrılan Gasset, önce Fransa'da, sonra Arjantin'de yaşadı.

Yaşamının son yıllarında tekrar İspanya'ya döndü ve 1955'te Madrit'te öldü.

Ne söylediği kadar nasıl söylediğine de önem veren bu İspanyol filozof, Camus'ye göre "Nietzsche'den sonra belki de en büyük Avrupalı yazar"dır. Varoluşçu düşünce içerisinde anılması gereken önemli düşünürdür.

Kültürel ve siyasi açıdan muhafazakâr biri olan Gasset, tıpkı diğer varoluşçu düşünürler gibi, insan söz konusu olduğunda, varoluşun özden önce geldiğini söyler. Ona göre, taşa bir varoluş verilmiştir, onun olduğu şey olması için çarpışması, mücadele etmesi gerekmez. Oysa, insan, içinde bulunduğu her anda, varoluşunu yeniden yaratmak, özünü belirlemek durumundadır.

Yazar istatistikleri

  • 47 okur beğendi.
  • 124 okur okudu.
  • 8 okur okuyor.
  • 367 okur okuyacak.
  • 10 okur yarım bıraktı.