Mehmet Emin Erişirgil

Mehmet Emin Erişirgil

Yazar
7.3/10
3 Kişi
·
8
Okunma
·
0
Beğeni
·
642
Gösterim
Adı:
Mehmet Emin Erişirgil
Unvan:
Türk Eğitimci, Felsefeci, Yazar ve Siyasetçi
Doğum:
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu, 1891
Ölüm:
Ankara, Türkiye, 1965
Emin Erişirgil (d. 1891, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu) - (ö. 1965, Ankara, Türkiye), Türk eğitimci, felsefeci, yazar ve siyasetçi.

1911 yılında Mülkiye'yi bitirdi. İstanbul liselerinde öğretmenlik yaptı. 1915 yılında İstanbul Darülfünunun sosyoloji vefelsefe doçentliğine atandı, bir süre sonra profesör oldu. Milli Eğitim Bakanlığı Tâlim Terbiye Dairesi Başkanlığı ve Müsteşarlığı, Yüksek Muallim Mektebi Müdürlüğü, Siyasal Bilgiler Okulu Müdürlüğü ve Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Dekan Vekilliği ile VI. (Ara Seçim), VII. ve VIII. Dönem Zonguldak Milletvekilliği ile Gümrük ve Tekel, İçişleri Bakanlıkları yaptı. Evliydi.

Atatürk’ün meclislerinde bulunmuştur. Yeni Türk harflerinin tanzimi ile görevlendirilen beş kişiden biridir. Atatürk, Erişirgil’in kültürü ve bilgisi konusunda müsbet bir kanaate sahipti. Bir konuşmasında “Yeryüzünden felsefe kaybolsa onu Emin Bey yeniden icat ederdi” diyerek takdirlerini ifade etmiştir.
Bir okum ki yoktur yayım
Ben yerdeyim, gökte ayım,
Kanat ver ki fırlayayım
Kanat sensin Yüce Tanrı.

Kalbim gece, sen bir güneş
Kışın senden alır ateş
Yalnızlıkta sen ona eş
Neşad sensin Yüce Tanrı.

Âşık ağlar “Canan!” diye
Asker ölür “Vatan!” diye
Ders okunur “İrfan!” diye
Murat sensin Yüce Tanrı.

Yoksulların hazinesisin
Öksüzlerin annesisin
Sen bir şefkat sinesisin
İmdat sensin Yüce Tanrı.

Her yanımda bir uçurum
Sırtındadır benim yolum
Tut elimden düşüyorum
Sırat sensin Yüce Tanrı.

Aşkımdandır eza bana
Sen etmedin ceza bana
Ruhum açtı gaza bana
Pusat sensin Yüce Tanrı.

Hem gönlüme göz vermişsin
Hem dîdare söz vermişsin
Hayat da ver, öz vermişsin
Hayat sensin Yüce Tanrı.

Kaç gel dedin karakulu
Geçemedim gözcü dolu
Aramızdan kaldır yolu
Necat sensin Yüce Tanrı.
Ziya vakit buldukça, sonradan Küçük Mecmua'da çıkan masalları yazıyordu, her masal bitince kızına okurdu. Arada sırada kızının çocukluğuna ait hikayeleri söylerdi. Bir gün kızına vaktiyle yazdığı şu masalı okudu:

Peri kızı, gül hırsızı,
Bu gülleri nereden çaldın,
Bülbülleri aşka saldın!
Utandırdın çiçekleri,
Kıskandırdın melekleri.
Divan edebiyatı ve aruz vezni zevkinden kendini kurtaramadığı için bir gün Yahya Kemal'e:

Harabisin, Harabati değilsin,
Gözün mazidedir, âti değilsin.

dedi, gülüştüler. Yahya Kemal durmadı, derhal:

Ne harabî, ne harabatayim,
Kökü mazide olan âtiyim.

deyivermişti. Şairi yenememişti.
Arabî'ye gelince, o tasavvufun bu umumi yolunda daha geniş bir görüşü ortaya koymuştur, denebilir ki Muhiddin-i Arabî tasavvuf filozoflarının en büyüğüdür; öyle ki, A. Fouillêe'den çok zaman önce ideallerin gelişimde yaratıcı etken olduğunu tespit etmişti; onun felsefesi hakkında insanlara şunu söyler durur:

Zati halkın halifesisin sen,
Bütün ekvan sana musahhardır.
Levhi mahfuz olan zamirinde
Mutasavver olan mukadderdir.

"Mutasavvar olan mukadderdir" sözüyle anlatmak istenildiği şekilde ideallerin gerçekleşeceğine bir gün inancım kalmasa, ben yaşayamam, ben yaşayamam diyorum ama, gerçekte millet de yaşayamaz. Böyle bir inanç olmadıkça hiçbir "Terakki" (yani gelişme) olamaz.
Yazara henüz inceleme eklenmedi.

Yazarın biyografisi

Adı:
Mehmet Emin Erişirgil
Unvan:
Türk Eğitimci, Felsefeci, Yazar ve Siyasetçi
Doğum:
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu, 1891
Ölüm:
Ankara, Türkiye, 1965
Emin Erişirgil (d. 1891, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu) - (ö. 1965, Ankara, Türkiye), Türk eğitimci, felsefeci, yazar ve siyasetçi.

1911 yılında Mülkiye'yi bitirdi. İstanbul liselerinde öğretmenlik yaptı. 1915 yılında İstanbul Darülfünunun sosyoloji vefelsefe doçentliğine atandı, bir süre sonra profesör oldu. Milli Eğitim Bakanlığı Tâlim Terbiye Dairesi Başkanlığı ve Müsteşarlığı, Yüksek Muallim Mektebi Müdürlüğü, Siyasal Bilgiler Okulu Müdürlüğü ve Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Dekan Vekilliği ile VI. (Ara Seçim), VII. ve VIII. Dönem Zonguldak Milletvekilliği ile Gümrük ve Tekel, İçişleri Bakanlıkları yaptı. Evliydi.

Atatürk’ün meclislerinde bulunmuştur. Yeni Türk harflerinin tanzimi ile görevlendirilen beş kişiden biridir. Atatürk, Erişirgil’in kültürü ve bilgisi konusunda müsbet bir kanaate sahipti. Bir konuşmasında “Yeryüzünden felsefe kaybolsa onu Emin Bey yeniden icat ederdi” diyerek takdirlerini ifade etmiştir.

Yazar istatistikleri

  • 8 okur okudu.
  • 10 okur okuyacak.