Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy

Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy

8.9/10
85 Kişi
·
238
Okunma
·
30
Beğeni
·
1.832
Gösterim
Adı:
Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy
Unvan:
Rus Devrimci, Demokrat, Materyalist Filozof, Eleştirmen ve Sosyalist
Doğum:
Saratov, 12 Temmuz 1828
Ölüm:
17 Ekim 1889
1828 yılında Saratov'da doğdu. Bir rahip ailesinden olan Çernişevski, ilk eğitimini Saratov papaz okulunda gördü. 1846 yılında St. Petersburg Üniversitesi'ne girdi. Üniversite yıllarında, Avrupa'daki 1848 devrimlerinden sonra güçlenen Rus muhalif hareketi Çernişevski'yi kendisine çekti. Üniversite yılları (1846-1850) Çernişevski'nin kişisel gelişiminde önemli bir dönemi oluşturdu. Özellikle devrimci-materyalist dünya görüşünü bu dönemde kazanmış, toplumsal politik düşüncelerini bu yıllarda şekillendirmiştir. Üniversiteyi bitirdikten sonra kısa bir süre, doğup büyüdüğü kentte, bir okulda, öğretmenlik yaptı. 1854 yılında “Çağdaş” dergisiyle ilişkiye girdi. Bu dergide önce yazarlık, sonra da yönetmenlik yaptı. Çernişevski ve Nekrasev'in yönlendirdiği Çağdaş dergisi yazılarıyla devrimci-demokrat düşüncenin etkin olduğu dönemin toplumsal-politik mücadelesinin merkezinde yerini aldı. Dergi devrimci güçlerin büyük bölümünü çevresinde toplamıştı. Çernişevski 1855 yılında yayınladığı “Sanat ve Gerçeklik Arasındaki Estetik Bağıntıları” adlı yapıtında, idealist estetik anlayışını derin bir şekilde eleştirdi ve gerçekçi sanatın temel ilkelerini ortaya koydu. Çağdaş dergisi süreciyle düşüncelerini geliştiren ve sağlamlaştıran Çernişevski, artık diğer devrimci pratiklere daha çok eğilmeye başlamıştı. 1861 'de yazdığı “Köylülerin Efendiliği” adlı bir bildiriyle köylüleri Çarlığa karşı ayaklanmaya çağırdı. Bu yıllarda birçok makalesi Çarlık tarafından yasaklandı. 1859'da Herzen ile birlikte Rusya'daki devrimci güçlere bir eylem planı hazırlamak amacıyla Londra'ya gitti. Toprak sahiplerinin ve liberallerin, kendilerine uzlaşmaz eleştiriler yönelten Çernişevski'ye karşı nefretleri günden güne büyüyordu. Çarlık hükümetinin Çernişevski'nin çalışmalarını durdurmak için kesin karar vermesi üzerine, 1862'de yakalanarak Petropavlovsk Kalesi'ne kapatıldı. “Nasıl Yapmalı?” romanını da bu zindanda dört ay gibi kısa bir sürede yazdı. 1864'te, Çernişevski'nin halkın önünde pişmanlık belirtmesi için, Mitninskiy Alanı'nda Çar tarafından büyük bir tören düzenlendi. Çernişevski, otokrasinin beklediğinin aksine düşüncelerini savundu, pişmanlık belirtmeyi reddetti. Bunun üzerine Çarlık onu vatandaşlıktan çıkartıp, Sibirya'da 20 yıl kürek cezasına mahkum etti. Burada zorlu yaşam koşullarına karşın çalışmalarını sürdürdü. Tutsakken, devrimci mücadeleyi yeniden canlandırmak amacıyla “Başlangıç” (Prolog) adlı romanını yazdı. Bu romandan sonra 'yazması yasaklandı'. Bu yasağa rağmen takma adlarla yazı yazıp bunları devrimci çevrelere ulaştırmaya çalıştı. Zindandan çıktıktan sonra 1889'da doğduğu kent Saratov'a yerleşti. Çok geçmeden orada beyin kanamasından yaşamını yitirdi.
... insan büyük bir yangından korkuya kapılmışsa doğruca yangın yerine koşup çalışmalı, içinde ne korku kalıyor ne bir şey!
"Ben sevinç ve mutluluk duyuyorum" demek, insanca düşünen herkes için "bütün insanların sevinç içinde, mutluluk içinde olmalarını istiyorum" demektir, bu iki düşünce özünde tektir.
Vera Pavlovna'ya göre kadının mutluluğu, duygularını dile getirebilmesinde, aşkta eşit olmasında değildir. Erkekle toplumsal eşitliğini her bakımdan sağlamadıkça mutlu olamaz kadın. Eşitliğin olmadığı yerde gerçek aşk ve mutluluk da yoktur. Kadına saygının olmadığı yerde, aşkın sevinci de yoktur.
İdealizm ile düalizmin aleyhinde bulunan Çernişevski, Marx'tan önceki materyalizmin en son sözünü ifade etmişti. Lenin'e göre, onun, Marx ve Engels'in diyalektik materyalizmine kadar çıkamamasına yalnız ve yalnız, Rusya'daki hayatın o çağda gelişmemiş kalması sebep olmuştu.
Kitabı okumam kadar kitap ile tanışmam ve farkına varmak da ilginçti. Kısaca anlatmam gerekirse Antalya ' da iş seyehatinde kaldığım otelde kitap okudugumu gören bir Rus turist ile sohbet ederken devamlı daha önce ki sohbetlerimde bana hep biraz ağızdan Puşkin demelerinden sıklıdığım için. ( yaklaşik 10 kişi ile sohbet etmişligim var bu konu ile ilgili daha hiç Dostoyevski ve Tolstoy diyeni duymadım ) Rus edebiyatında en çok sevdiğim yazarların isimlerini sayarken hep Ukraynalı yazarların isimlerini sayarken ( Mihail Bulgakov, Yavgeni Yeseni , Yevgeni Zamyatin) bir anda bu duruma sinirlenen Rus turist' in sinirden ağzından Çernişevski adının çıktığını duyunca ben bir an şaşırdım. İlk defa bir Rus turist daha önce adını hiç duymadigım bir Rus yazarın ismini söyledi. Hemen kitaplarını ve yazarı arastırinca " Nasıl Yapmalı? " kitabını okumaya karar verirdim.

ÇERNİŞEVSKİ Rusya ' da bir din adamının oğlu olarak o dönemde yaşadığı ülkenin sorunlarını ve problemlerini görerek kendi düşüncesi ile materyalist bir yaklaşımla ülkesinin sorunlarını yüksek sesle dile getirdiği için Çar tarafından tutuklanarak gönderildiği 4 Aralık 1862 ile 4 Nisan 1863 arasını kapsayan dört aylık sürede, Petropavlosk zindanında yazar.

Rusya 'nin o dönem yaşadığı sorunları , emeğinin karşılığını alamayan insanların problemlerini , çürümüş aile yapısında ki ebeveynlerin çocukları üzerinde ki etkilerini , toplumda bulunan kadınların görmezden gelinerek ikinci plana alınmasından dolayi toplum üzerinde ki etkilerini , Burjuvazim' in sosyal hayata etkisini, ülkesinin bu kaos ortamından kurtulmak için nasıl bir eylemde bulunmasını gerektiğini ülkede oluşan tüm aksaklıkları kitabın kadın kahramanlarından Vera Pavlovna ve onun etrafında gelişen Aşk, evlilik, aile yapısı ve o dönem gerçekçi bir anlatım üzerinden kendi düşüncesini anlatarak roman Ülkesinin ve ülkesinde yaşayan insanların yaşantisini etkileyen olaylar karşısında Nasıl Yapmalı ? Sorusuna cevaplar vererek anlatıyor.

Kitabın benim en çok hoşuma giden yerlerinden bir tanesi yazarın kitap ilerlerken müdahale edip okuyucu ile kurmuş olduğu monolog şeklinde kitap ile anlatmak istediği durumlarda atıf da bulunarak o dönemde edebiyat ve yazarlar üzerinden özellikle de yazmış olduklarından dolayi insanları etkiledi lerini düşündüğü yazarlara eleştiri anlamında atıfta bulunması ( Charles Dickens, Goethe, Gogol ) oldu.

Bir okuyucu olarak bizi Zaman zaman kendimizi en çok kaptırdığımız kitaplar, okuyucu olarak bizi karşı koymaya en azından okuduğumuzu tamamlamaya iten kitaplardır. Nasıl Yapmalı? Kitabını okurken okuyucu olarak kendi dallarimiz üzerinde, ama bir başkasının toprağında çiçek açarız gibi hissetmenize neden olacak ve hayata biraz daha farklı bir şekilde, derinlemesine bakmamizi sağlayacak bir kitap yazmış Nikolay Gavrolaviç Çernişevski...
Lenin’in, Dostoyevski’ nin ve daha birçok dönemin rus lider ve yazarın kitaptan çok etkilendiğini öğrenince hemen alıp okudum. İyiki de okumuşum. ‘Büyük insanlığı’ yaratmanın yolunun dayanışma, sevgi, dürüstlük ve çalışkanlıktan geçtiğini çok güzel bir şekilde anlatmış.
Okudum ama hiçbir şey anlamadım .Çok zor bir kitap ! Anlamak için çabalamak lazım ! İş kuracak bir kişinin nasıl büyümesi gerektiğine dair bir bölüm vardı .
Rivayet odur ki kitaba karşı bir eleştiri yazmaktansa, toplumsal meselelere bu kadar naif çözümler sunmaya kalktığı için 'Yer Altından Notlar'ı yazarak yanıt verir Dostoyevski. Kimileri ise Çernişevski'nin kitabı Turgenyev'in Babalar ve Oğulları'na yanıt olarak yazdığını söylüyor. Kitabın yazıldığı dönem serflerin bağımsızlığını kazandığı, Rusya'da çarlık rejiminin kazanının kaynadığı ve devrim lafının iyiden iyiye telaffuz edildiği bir dönemlerde geçer. Kitapta Vera Pavlovna adında genç bir kız, şirret, paragöz annesi tarafından çok da varlıklı olmada hatırı sayılır düzeyde gayrimenkul sahibi biriyle evlendirilmek istemektedir. Vera şirret annesi ve suya sabuna çok da dokunmayan kâhya babası ile yaşadığı evi zindanvari bir 'bodrum' olarak görmektedir. Kardeşine özel ders veren Lopuhov bir tıp öğrencisidir ve Vera'nın bu durumdan kurtulması için her şeyi yapar ama sonunda çareyi evlenmekte bulurlar. Aşktan çok minnettar bir duyguyla kocasına bağlı olan Vera ile Lopuhov arasındaki evlilik sıradışı bir şeydir. Ayrı odalarda yatarlar, çalışma zamanları ayrıdır filan. Derken duygularını kontrol edip dürüst bir eş olmaya çalışmasına karşın Vera, Lopuhov'un yakın arkadaşlarından Kirsanov'a aşık olur. Lopuhov'a sadece bir minnet duygusuyla bağlı olduğunu rüyasında da görmesine karşın durumu kendine kabul ettiremez lakin kocasına anlattığında rüyasını Lopuhov onun ve arkadaşının yolunu açmaya karar verir. Olayları net olarak göremeyen ikiliye Rahmetov adında ikonik bir karakter yardım edecektir.
Bir aşk hikâyesinden yola çıkarak son derece iyimser ama hayli didaktik bir havayla Çernişevski'nin toplumsal yaşam, ortak yaşam üzerine düşüncelerini Vera'nın açtığı ve genişlettiği bir terzihane yoluyla okuyucuyla yer yer senli benli olarak aktarır. Yazarın yer yer manzum eserlerden alıntılar yapması, mitolojik karakterlerden yararlanması da hikayeyi daha güzel kılıyor. Lenin'in Nasıl Yapmalı adlı eseri çıkınca Ne Yapmalı olarak da değiştirilmiştir.
İnsanlar dostları arkadaşları ve yaşadığı toplumun özgürlükleri için her türlü bedeli öderken,sevgilileri ve aşklarının özgürlüklerini kaldıramazlar.Dönemin Rusyasını anlatan güzel bir kitap.
Lenin'i devrime giden yolda en çok etkileyen eser Çernişevski 'nin ''Ne Yapmalı?'' kitabıdır.Hatta Lenin devrim stratejilerini yazdığı esere de '' Ne Yapmalı?'' adını vermişti.Karışmaması için Çernişevski'nin yapıtı ''Nasıl yapmalı?'' olarak söylenmeye başlanmıştır.Ütopik sosyalistlerden olan Çernişevski bu eserinde bizlere sosyalizm ve dünya görüşünü aktarmakta.
Önderim Sn.Osman PAMUKOĞLU'nun "mutlaka okunmalı" önerisi ile kitaplığıma dahil ettiğim ve okumaya başladığım kitap.

Çernişevki'nin 1862 yılında hapishanede dört ayda yazdığı "Nasıl Yapmalı" kitabı Lenin'de dahil olmak üzere pek çok radikal düşünürü etkilemiştir. Hatta kitabın Rus Devriminin dinamik altyapısını Marx'ın Kapital'inden daha fazla etkilediği söylenir.

Çernişevski kitabında, emekçiden, yoksuldan yana ütopik bir dünya çizmiş, baskıdan, yoksulluktan cehaletten kurtulmanın yollarının elbirliğiyle dürüst olmak, çalışmak ve sevmek olduğunu anlatmıştır.
" Nasılsa değişeceğim diye neden şimdiden değişeyim ? "
Aslında çok basit ama bir okadar zekice yazılmış bir kitap. Neden mi ? Yazar okadar akıllı ki kitaptaki karakterlerin analizlerini yapıp onlara tavsiyelerde bulunurken asıl amacı sizin o karakterlerden biri olduğunuzu benimsetmek ve sizinle birebir iletişime geçmek. Pes !!!
Nasıl yapmalı: nikolay gavriloviç çernişevski'nin eseridir. kendisi bu eseri zindandayken, sosyalist kuruluş sürecini tanımlamak için yazmıştır.iki cilt ama tek cilt olarak bulup almıştım.575 sayfa tek cilt KORyayınları .Yar yayınlarından 2 cilt halinde de basımı var o da fena degildir .oda yayınlarındaki basımını tavsiye etmem .oda yayın evini zaten hiçbir şartda tavsiye etmem .öteki yayınları da basmış galiba ama ilk tavsiyem yar yayınları ve kor yayınlarıdır.çeviri Mazlum Beyhan.
kitapçılarda yar yayınları evrensel yayınevi ve kor yayınları raflarda. sahaflarda diger yayınevleri bulunabilir belki . inceledim 2 cilt yerıne tek cilt almayı dogru buldum .evrensel yayınevinide de kitabı Mazlum Beyhan cevirmiş. yar yayınlarında Güneş Bozkaya çevirisi de fena degildir.
1800'lerin Rus kadınlarını anlattığını zannediyorsanız çok yanılıyorsunuz. Çernişevski'nin hapishaneden yazdığı bu 2 ciltlik kitap her dönem kadınlarının mücadelesini anlatır. Yalnız benim okuduğum Roman Oda Yayınlarının idi ve çevirmesi çok yetersizdi. Dil bilgisi yönünden gelebilecek bir çok kelime varken çevirmen Celal Öner "değin" kelimesini neredeyse her cümleye yapıştırmış. Aklınızda bulunsun başka yayın evlerinden almayı tercih edin.

Yazarın biyografisi

Adı:
Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy
Unvan:
Rus Devrimci, Demokrat, Materyalist Filozof, Eleştirmen ve Sosyalist
Doğum:
Saratov, 12 Temmuz 1828
Ölüm:
17 Ekim 1889
1828 yılında Saratov'da doğdu. Bir rahip ailesinden olan Çernişevski, ilk eğitimini Saratov papaz okulunda gördü. 1846 yılında St. Petersburg Üniversitesi'ne girdi. Üniversite yıllarında, Avrupa'daki 1848 devrimlerinden sonra güçlenen Rus muhalif hareketi Çernişevski'yi kendisine çekti. Üniversite yılları (1846-1850) Çernişevski'nin kişisel gelişiminde önemli bir dönemi oluşturdu. Özellikle devrimci-materyalist dünya görüşünü bu dönemde kazanmış, toplumsal politik düşüncelerini bu yıllarda şekillendirmiştir. Üniversiteyi bitirdikten sonra kısa bir süre, doğup büyüdüğü kentte, bir okulda, öğretmenlik yaptı. 1854 yılında “Çağdaş” dergisiyle ilişkiye girdi. Bu dergide önce yazarlık, sonra da yönetmenlik yaptı. Çernişevski ve Nekrasev'in yönlendirdiği Çağdaş dergisi yazılarıyla devrimci-demokrat düşüncenin etkin olduğu dönemin toplumsal-politik mücadelesinin merkezinde yerini aldı. Dergi devrimci güçlerin büyük bölümünü çevresinde toplamıştı. Çernişevski 1855 yılında yayınladığı “Sanat ve Gerçeklik Arasındaki Estetik Bağıntıları” adlı yapıtında, idealist estetik anlayışını derin bir şekilde eleştirdi ve gerçekçi sanatın temel ilkelerini ortaya koydu. Çağdaş dergisi süreciyle düşüncelerini geliştiren ve sağlamlaştıran Çernişevski, artık diğer devrimci pratiklere daha çok eğilmeye başlamıştı. 1861 'de yazdığı “Köylülerin Efendiliği” adlı bir bildiriyle köylüleri Çarlığa karşı ayaklanmaya çağırdı. Bu yıllarda birçok makalesi Çarlık tarafından yasaklandı. 1859'da Herzen ile birlikte Rusya'daki devrimci güçlere bir eylem planı hazırlamak amacıyla Londra'ya gitti. Toprak sahiplerinin ve liberallerin, kendilerine uzlaşmaz eleştiriler yönelten Çernişevski'ye karşı nefretleri günden güne büyüyordu. Çarlık hükümetinin Çernişevski'nin çalışmalarını durdurmak için kesin karar vermesi üzerine, 1862'de yakalanarak Petropavlovsk Kalesi'ne kapatıldı. “Nasıl Yapmalı?” romanını da bu zindanda dört ay gibi kısa bir sürede yazdı. 1864'te, Çernişevski'nin halkın önünde pişmanlık belirtmesi için, Mitninskiy Alanı'nda Çar tarafından büyük bir tören düzenlendi. Çernişevski, otokrasinin beklediğinin aksine düşüncelerini savundu, pişmanlık belirtmeyi reddetti. Bunun üzerine Çarlık onu vatandaşlıktan çıkartıp, Sibirya'da 20 yıl kürek cezasına mahkum etti. Burada zorlu yaşam koşullarına karşın çalışmalarını sürdürdü. Tutsakken, devrimci mücadeleyi yeniden canlandırmak amacıyla “Başlangıç” (Prolog) adlı romanını yazdı. Bu romandan sonra 'yazması yasaklandı'. Bu yasağa rağmen takma adlarla yazı yazıp bunları devrimci çevrelere ulaştırmaya çalıştı. Zindandan çıktıktan sonra 1889'da doğduğu kent Saratov'a yerleşti. Çok geçmeden orada beyin kanamasından yaşamını yitirdi.

Yazar istatistikleri

  • 30 okur beğendi.
  • 238 okur okudu.
  • 5 okur okuyor.
  • 246 okur okuyacak.
  • 5 okur yarım bıraktı.