Patti Smith

Patti Smith

Yazar
8.3/10
138 Kişi
·
345
Okunma
·
66
Beğeni
·
4.148
Gösterim
Adı:
Patti Smith
Unvan:
Müzisyen ve şair
Doğum:
Chicago, 1946
ÇOLUK ÇOCUK ile 2010 yılında National Book Award'a layık görülen PATTI SMITH bir yazar, müzisyen ve görsel sanatçı. 1970’lerde şiir ile rock’ı devrimsel bir yöntemle aynı potada eritmesiyle tanındı. Kapağında Robert Mapplethorpe’un ünlü fotoğrafını taşıyan ve sonraki eserlerine temel oluşturan albümü Horses, tüm zamanların en önemli 100 albümünden biri olarak kabul ediliyor. Smith toplam on iki albüm yaptı. Kitapları arasında Çoluk Çocuk (Just Kids), Hayalperestler (Woolgathering), The Coral Sea ve Auguries of Innocence bulunmaktadır. 2005 yılında Fransız Kültür Bakanlığı Smith’i Commandeur des Arts et des Lettres nişanı ile ödüllendirdi. 2007 yılında Rock and Roll Hall of Fame’e girdi.
"Çocukken ne mutluyuzdur. Işık, mantığın sesiyle nasıl da körelir. Bu hayatta taşı düşmüş yüzükler gibi dolanıyoruz."
Yazıyor musunuz? diye sordum.
Hayır, artık yazmıyordu.
Şimdi nasıl hissediyorsunuz? diye sordum.
Boş, diye yanıtladı.
Geceleri yalnız başıma oturup öylece bekledim. Kendimi bir kez daha nasil ise yarar birşeyler yaparim diye düşünürken buldum
Karısı 1947 yılında ölmüş. Mezarı evlerinin bahçesindeydi. Özgürlüğün en üst noktası gibi gelmişti bu bana; sevdiğiniz birini istediğiniz yere gömebilmek...
"İlerleyebildiğim kadar ilerliyor, sonra hayallerimde yarattığım duvara tosluyordum. Daha sonra tanıştığım biri bana sırrını verdi; oldukça basitti. Bir duvara tosladığında, tekmeyi bas."
Sanat,dostluk,rock n roll,özgürlük. Roberti tanimak isterdim. Pattiyle aralarındaki dostluk aşk bağ artik herneyse az biraz kıskanmış olabilirim. 1 yıldır elimde beklettigim için pişman olduğum bir kitap.
“Bizim hakkımızda yazabileceğim daha pek çok hikâye var. Ancak anlattığım hikâye bu. Anlatmamı istediği hikâye bu. Sözümü tuttum. Dünyanın kara ormanına dalan Hansel ve Gratel gibiydik. Asla hayal bile edemeyeceğimiz cazibelerin, cadıların ve iblislerin yanı sıra ancak bir kısmını hayal ettiğimiz ihtişamlarla karşılaştık. Bu iki genç adına hiç kimse ne konuşabilir ne de birlikte geçirdikleri günler ve geceler hakkında doğruyu söyleyebilir. Bunu sadece Robert ile ben anlatabiliriz. Onun deyişiyle, bu bizim hikâyemiz ve o gittiği için, bunu size anlatma görevini bana bıraktı.”

22 Mayıs 2010

Vay be... Yani vay be. Hayatına sadece ucundan tanık olduklarımın bile mi ölümü içimde boşluk bırakır? Bu satırları yazarken yine Robert’ın artık hayatta olmadığını hatırlayıp boşluğa düştüm. Neyse el yazması müsveddemi geçirmeye devam ediyorum. Son 6 satır planda yoktu.

Bu paragraf için şimdiden özür dilerim. İçeriği özetlemede iyi değilim ama yazmam lazım. Kitap neyle ilgili, onu bi belirtelim de sonra bende uyandırdıklarına geçelim. Önceki incelemelerimde de hep söyledim bu özetleme işinden nefret ederim. Kitap ünlü sanatçı Patti Smith’in 1970’lerde başlayan rock hikâyesini ve hikâyesine dahil olan başta Robert Mapplethorpe olmak üzere belki ismini önceden de bildiğimiz ünlü sanatçıları, sayısız ve tarifsiz maceralarını, yaşadıklarını anlatıyor.

Al işte, bu cümleden sonra kimin okuyası geldi kitabı? Ne kadar soğuk, resmi, sığ ve klişe bir özet. Umarım incelemenin devamında fikrinizi değiştiririm. Gerçekten bu kitaba aç kurtlar gibi saldırmanızı isterim.

“İsa birilerinin günahları için öldü ama benimkiler için değil.”

Bazen bir kitap okursun ve o denli etkilenirsin ki bir süre normal hayatına devam edemezsin. Ruhuna, kalbine dokunur. Seni içinde olduğun dünyadan çekip alır, hiç gitmediğin bambaşka diyarlara, hiç girmediğin denizlere sokar. Sonra kitabı bitirirsin pat diye kendi hayatına tekrar düşersin. Bi süre afallarsın, sonra bu yavan hayatına tekrar adapte olmaya çalışırken başka bir kitaba başlarsın falan filan. Bu kısır döngü böyle tekrar ediyor bende. Kitabı okurken öyle yoğun duygular yaşadım ki içimden taşacaklar gibi hissettim. Bu hislere bir şekilde can vermek, kelimelere döküp somutlaştırmak istedim. Etkilerinin azalacağını biliyorum. Bir gün unutacağımı biliyorum ama yaşarken yazmak, kendi tarihime not düşmek istiyorum.

Ben bu kitapta yaşadıklarını anlatan kızı tanıyorum. Zaman zaman ne kadar garip, ne kadar yabancı, ne kadar güçlü, ne kadar yıkık ve bozguna uğramış hissettiğini biliyorum. O asi ruhunun doyumsuzluğunu, hırçınlığını, merakını ve içini ısıran başarma isteğini biliyorum. Sayfalar ilerledikçe ne kadar çok benzediğimizi daha çok anladım. Benimkine benzer bir ruhun hissettiklerinden eserler oluşturup dünyada iz bırakmasını görmek o kadar güzel ki. Patti bir sanatçı... Gerçek bir sanatçı. İzleyin, bu yoğunluk sizi de sarsacak mı merak ediyorum: https://youtu.be/qEMPztSY-Ns Bu sadece bir şiiriydi. Kitabı okuduktan sonra onun müziğine de ilgi duyup şarkılarını dinleyeceğinizi düşünüyorum. Birkaç şarkısının hikâyesi de var kitapta. Bir şarkıyı, hikâyesini bilip dinlemek de güzel bir histir bazılarınız bilir. Canlı performanslarına da göz atmanızı öneririm. Bu kadar güçlü, hisli bir sesi ömrümde çok az duydum. Yaşadıklarının şiddeti sesine, kalbine vurmuş. 17 yaşında doğurup başkasına evlatlık vermek zorunda kaldığı, hiç tanımadığı kızına yazdığı ağıtları, hayal kırıklıkları, acıları...

Kitap, aşk romanı izlenimi uyandırıyor biraz görüntüsüyle, ve gerçekte de Robert’la da öyle bir geçmişleri oldu ama öyle ölümsüz ve tüm hikâyeyi kaplayan bir aşk değildi. Zira Robert sonunda AIDS’ten öldü düşünün ve Patti’nin başka bir adamla evliliği ve iki çocuğu oldu ama dostlukları sonuna kadar devam etti. Aralarındaki şey güçlü bir şeydi, inanıyorum ki Patti için o şey bugün de bitmedi. Bana göre çok yetersiz kalıyor ama hadi o şeyin adına da aşk diyelim.

Her gün sabah 8 akşam 5 dersim vardı ve kitabı okumak için zaman kovaladım. Ders aralarında bile kitabı sıranın altından çıkarıp okumaya devam ettim. O anlarda sınıftaki uğultunun dikkatimi dağıtmaması için kitap okurken yapmayacağım bir şey yapıp kulaklıklarımı taktım ve müzik dinledim. Sonra şaşırarak fark ettim ki bu müzikler, kitabın bana hissettirdiklerinin gücünü kat kat katladı. O yüzden kitabı okuyacaksanız eğer, ara sıra size de eşlik etsin diye o sözsüz bestelerin ismini buraya bırakacağım. Gerçekten okuyup dinleseniz ne mutlu olurum:

1- https://open.spotify.com/...75KkS6TEaMnxjZXJTtPg

2- https://open.spotify.com/...lykVTcQGePvRr_gTpggg

3- https://open.spotify.com/...gFTlfASOqhg-OzsZVOXA (bu beni en yerle bir edeniydi)

İzlemeniz için yalvaracağım bir canlı performans ve bu kitap sayesinde kazanıp, gece gündüz dinlediğim harika bir şarkı daha var. Kitap zaten müzik ve sanatla tıka basa dolu. Umarım benim yaptığımı yapar ve isimlerini not edip dinlemeye çalışırsınız. Spotify’da kitapta ismi geçen albüm ve şarkılardan bir playlist oluşturdum. İsteyen olursa her zaman paylaşabilir ama liste biraz kabarık. Daha eklemediklerimle birlikte 80’i aşacak gibi duruyor bakalım.

O müthiş canlı performans ve Patti Smith’in sondaki eşsiz gülüşü: https://youtu.be/uoGdx3I3dPE

Ve o muhteşem şarkı: https://youtu.be/A9pNnKxewss

Gerçekten okuduğum en eşsiz kitaplardan biriydi. Kafadan ilk 3’ümden biri kesinlikle. Benim kadar etkilenip etkilenmeyeceğinizin garantisini veremem ama okursanız pişman olmayacağınıza sizi temin ederim. Patti Smith’i tanıdığıma çok memnunum ona sarılmak ve mutluluktan ağlamak istiyorum. Kendisi hâlâ yaşıyor. Böyle insanlar hayatı anlamlı kılıyor. Kitapla kalın. İyi okumalar
Classic Rock ve Kahve eşliğinde, kahve olmadığında çay eşliğinde okudum. Çünkü onlarsız okuyamazsınız bu kitabı.. (Belkide okursunuz ama tadını nasıl alırsınız bilmiyorum.) Patti'nin Çoluk Çocuk kitabını bitirdikten hemen sonra, M Treni ile çıktığım yolculuk yine çok güzeldi. Patti'nin yaşadığı hayat, yaptıkları, sevdikleri, istedikleri.. Bir çok şey çok yakındı. Kitabı yaşayarak okudum.

"Oğlan büyüdü, kız benden uzun, kötü bir rüyadan dolayı ağlıyor. Lütfen sonsuza dek kalın diyorum tanıdığım şeylere. Gitmeyin. Büyümeyin." -Patti Smith

Patti alışkanlık yapıyor.. Onunla gezip, onunla yaşıyorsunuz. Onunla trene binip, uzun seyahatlere çıkıyorsunuz.. Hep yazsın istiyorsunuz..

Diğer kitapların gibi, bu güzel kitap içinde teşekkürler Patti.

İyi okumalar..
Hayatta başarmak kelimesinin karşılığı olan bir kitap.Her koşulda ne olursa olsun pes ettirmemeyi öğreten hayatıma anlam kazandıran her zaman bıkmadan okuduğum ve okuyacağım kitaplar arasında.Ayrıca bir sürü yeni şarkı keşfetmemi sağlayan beğendiğim kitaplardan.
Öncelikle Rock n roll'u çok iyi anlatan bir kitap. Okudukça orda geçen isimleri gördükçe kitabin içinde olmak istedim. O dönemin şartlarında sanatı, sanat yapmayı güzel bir açıyla ele almış. Kadın-erkek ilişkisini, tercihleri, tercihlerin bizi nasıl sonuçlara sürükleyeceğini güzel bir şekilde göstermiş. Kitabın beğenmediğim tarafı ise bir süre sonra tekrara düşüp okuyucuyu boğması.
Çok dağınık bir şekilde kaleme alınmış kısa otobiyografi kitabı demek yerinde bir tanım olur. Belki Patti Smith'in hayat hikayesine hakim olan okuyucular için satır araları bir şeyler ifade edebilir. Bende ise derin duygular yaratmayan bir kitap oldu.
Patti Smith müziğiyle, yazımıyla beni derinden etkileyen bir kişidir. Hayalperestler bana umut veren şiirimsi anlatımıyla beni büyüleyen bir kitap.
Büyülü bir dönem, özgür çocukların, Rock'n'Roll'un zirve yaptığı bir zaman dilimi... Andy Warhol'un, Jimi Hendrix'in, Jim Morrison'un ve daha bir çoklaırnın içinde olduğu, hepsinin gerçekten bir zamanlar varolduğunu birinci ağızdan anlatan bir kitap.. Eğlenceli, asi ve çok duygusal masalsı bir otobiyografik roman...
Patti Smith’i “sanatçı” kavramı ile ile bütün olarak ele alırsak saygıyı hak eden bir karakterle karşılaşırız. Yazarlığı özelinde ise biraz çelişkiye düşmek mümkün.

Ancak, diğer eserlerinin aksine ilk geçliğini ve bir görsel sanat dahisi olan Robert Mapplethorpe ile yaşadığı anılarını merkezine alan bu eser, 60lı yıllardan başlayarak daha yakın geçmişimize ulaşan bu “gerçek” serüveni, Amerikan gençliğinin sanat düşkünlüğünü, dönemin özgürlüğünü, cazı, rock and rollu, o döneme ait Hendrix gibi, Ginsberg veya Springsteen gibi efsane sanatçılara dair birinci ağızdan hikayeler dinleme fırsatını sunuyor okuruna.

Patti’nin zorluklara rağmen umut ve tutkuyla dolu anıları, usta bir romancı tarafından düzenlenmişcesine sizi tüm kurgulardan daha gerçek bir zaman ve uzama ortak ediyor.

Diğer eserleri için net bir şey söyleyemesem de, Çoluk Çocuk ilk kelimesinden son kelimesine kadar zevkle, ilgi ve hüzünle okunabilir. Patti’nin babası ile arasında soğuk bir ilişki vardı her zaman, müzisyenliği ile bile babasından bir onay alamamış, onu gururlandırdığını hissedememiştir. Babasından duyduğu en olumlu cümlenin, “Sen iyi bir yazarsın.” Olduğunu Hayalperestler eserinde vurgulamış. Bahsi geçen döneme ilgisi olan herkes bu eserden zevk alacaktır.

Bir sanatçının herkese ve her şeye rağmen nasıl var olma mücadelesi verdiğine tanık olacaksınız:

“yaşlıca bir çift önümüzde durup alenen bizi incelemeye başladı. Robert ilgi çekmekten hoşlanıyordu, heyecanla elimi sıktı.
'Hadi, fotoğraflarını çek,' dedi kadın, hayretler içindeki kocasına. 'Sanatçılar galiba.'
'Hadi canım,' dedi adam, omuz silkerek. 'Çoluk çocuk bunlar.'"
Patti Smith gibi meşhur biri değilde sıradan daha hiç bir kitabı olmayan biri yazmış olsa bu kitapçığı, basacak yayın evi bulmakta zorlanabilirdi diye düşünüyorum.
Anlatılanlar kendisi için bir şey ifade edebilen şeyler olabilir tabi ki ama okuyucu için - benim için- bir ifade etmeyen ara ara aldığı küçük notlardan öte geçemeyen bir kitaptı ne yazık ki.
Çoluk Çocuk Patti Smith'in asıl merak ettiğim ve iyi olduğunu duyduğum kitabı.
Umarım o da hayal kırıklığı olmaz.

Yazarın biyografisi

Adı:
Patti Smith
Unvan:
Müzisyen ve şair
Doğum:
Chicago, 1946
ÇOLUK ÇOCUK ile 2010 yılında National Book Award'a layık görülen PATTI SMITH bir yazar, müzisyen ve görsel sanatçı. 1970’lerde şiir ile rock’ı devrimsel bir yöntemle aynı potada eritmesiyle tanındı. Kapağında Robert Mapplethorpe’un ünlü fotoğrafını taşıyan ve sonraki eserlerine temel oluşturan albümü Horses, tüm zamanların en önemli 100 albümünden biri olarak kabul ediliyor. Smith toplam on iki albüm yaptı. Kitapları arasında Çoluk Çocuk (Just Kids), Hayalperestler (Woolgathering), The Coral Sea ve Auguries of Innocence bulunmaktadır. 2005 yılında Fransız Kültür Bakanlığı Smith’i Commandeur des Arts et des Lettres nişanı ile ödüllendirdi. 2007 yılında Rock and Roll Hall of Fame’e girdi.

Yazar istatistikleri

  • 66 okur beğendi.
  • 345 okur okudu.
  • 12 okur okuyor.
  • 256 okur okuyacak.
  • 19 okur yarım bıraktı.

Yazarın sıralamaları