Pertev Naili Boratav

Pertev Naili Boratav

YazarÇevirmen
8.7/10
96 Kişi
·
294
Okunma
·
48
Beğeni
·
2.212
Gösterim
Adı:
Pertev Naili Boratav
Unvan:
Türk Halkbilimcisi, Halk Edebiyatı ve Folklor Araştırmacısı
Doğum:
Darıdere [bugün Zlatograd, Bulgaristan], 2 Eylül 1907
Ölüm:
Paris, Fransa, 16 Mart 1998
Pertev Naili Boratav (asıl adı Mustafa Pertev, d. 2 Eylül 1907, Darıdere [bugün Zlatograd, Bulgaristan] - ö. 16 Mart 1998, Paris, Fransa), Türk halkbilimcisi, halk edebiyatı ve folklor araştırmacısı.

Darıdere'de 1907'de doğdu. 1927'de İstanbul Erkek Lisesi'ni, 1930'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. 1931-1932'de Fuad Köprülü'nün asistanlığını yaptı.

1941'de Halk Hikayeleri ve Halk Hikayeciliği teziyle doçent oldu, 1948'de profesörlüğe yükseldi. 1948'de başkanı olduğu Halk Edebiyatı Kürsüsü CHP iktidarınca komünizmi yaydığı gerekçesiyle kapatıldıktan sonra yurtdışına gitti.

ABD, Almanya ve Fransa'da çalıştı. 1940'lı yıllarda Behice Boran'ın Yurt ve Dünya dergisini yönetti. Stanford Üniversitesi Türkiye bölümünü kurdu. Paris'te ölümüne kadar CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique)'de çalıştı. 1998'de Paris'te öldü.

Türk halk edebiyatı araştırmaları öncüsü Pertev Naili Boratav 2000 masal, 40 halk hikâyesi, çocuk oyunları, türküler, tiyatrolar, şarkılar, fıkralar, şiirlerden meydana gelen zengin bir arşiv kurdu. CNRS, Sedat Simavi, TC Kültür Bakanlığı ödülleri almıştır.

Pertev Naili Boratav, Türk kültürünün kaynakları arasında en başta halk edebiyatının geldiğine inanıyordu. Anadolu halk kültürü araştırmalarına, aşık geleneğine yöneldi.
Şu kanlı zâlimin ettiği işler
Garip bülbül gibi zâreler beni
Yağmur gibi yağar başıma taşlar
Dostun bir fiskesi paralar beni

Dar günümde dost düşmanım bell'oldu
On derdim var ise şimdi ell'oldu
Ecel fermanı boynuma takıldı
Gerek asa gerek vuralar beni

Pir Sultan Abdal'ım can göğe ağmaz
Hak'tan emr olmazsa irahmet yağmaz
Şu illerin taşı hiç bana değmez
İlle dostun gülü yaralar beni.
Bir Anadolu halk ozanı ve 16. yüz­yıldaki Celali Ayaklanmasının başıdır. Onun efsanesi, Ana­dolu'dan başlayarak doğudaki Türkçe konuşan ülkelere ya­yıldı: Kafkas ve İran Azerbaycan'ına, Türkmenistan'a, Özbekistan'a, Kırgızlara ve Tobollu Tatarlara kadar. Efsane, Gürcüler, Ermeniler, Kürtler ve Tacikler gibi Türkçe ko­nuşmayan halklar tarafından da üstlenilir.
1680'li yılların birkaç Osmanlı belgesinde de Köroğlu'nun ("Körün oğlu") ismine rastlanır; ancak bir belgede Ruşen ön adıyla anılır. Bu ön ad, onu anlatan destanların birçok sözlü yorumunda geçer, hatta Bolu Beyine gönderilen fermanlar­ dan çok daha önce. Köroğlu, Anadolu'nun bu vilayetinde herhalde ilk kez Celali ayaklanmacısı olarak ortaya çıkar. Bu bölgedeki bir dağ silsilesi Köroğlu Dağları adını almıştır.
Zirvesi 2499 metredir ve burada kahramana (—»İmar Efsa­ neleri) ait bir ikametgâhın kalıntıları gösterilir. Ancak, Osmanii şeref payesini taşıyan "Bolu Beyi" unvanı telaffuz farklılığına uğrayarak doğudaki Türk halklarının sözlü yo­rumlarında yeniden adlandırılarak belirtilse de, efsanesinin Anadolu'dan doğudaki Türkçe konuşan ülkelere yansıdı­ğından şüphe duyulmamaktadır.
98 Kahramanın "körün oğlu" ad takısına sahip olması, efsane­nin yıllar içinde, babasının gözleri dağlanan ve baskıcılara karşı ayaklanan değişik etnik ve kültürel kökenli efsanevi öykülerle zenginleştirilmiştir.
Destanının özellikle ilk ve sonsözünü oluşturan bölümlerde mitolojik konulara rastlanır. Prologda, sırasıyla şu konular ele alınır: kahramanın babasının gözlerinin nasıl ve neden dağlandığı; Kır-At'ın bir kısrak ile bir "deniz beygirinin" çiftleşmesinden doğan (->deniz/göl; hayvanlar) muhteşem bir savaş atı olması; Kır-At'ın kanatlara kavuşabilmesi için, gün ışığının sızmaması için en küçük deliği bile kapatılan bir ahırda bakılması; Köroğlu ve Kır-At'ının —»hayat çeşme­ sinden nasıl su içtikleri. Epilog, Köroğlu'nun ordusunun yok oluşunu işler; geleneksel silahlarla donatılmış (kılıç, yay, kalkan) savaşçılar, tüfeğin icat edilmesiyle kahramanca ve mertçe savaşm bozulduğunu anlarlar. Bazı yorumlarda Köroğlu'nun modern bir silahtan çıkan bir kurşunla öldü­ rüldüğü yer alır; diğer yorumlarda ise, kahramanlık döne­ minin artık sona erdiğini anlayan Köroğlu'nun bir dağda veya bir kaya mağarasında "Kırklara" ("Ölümsüzlere") ka­rıştığı söylenir.
128 syf.
·8/10
Pertev Naili Boratav, Türk mitolojisi, aşık geleneği ve Türk masalları konusunda önde gelen isimlerden. Türk Mitolojisi adlı kitabında, ana hatlarıyla ve tarihi gelişim/değişim sürecini çok fazla derinleştirip gereksiz ayrıntılarla boğmadan (bu noktada Bayram Erdoğan'ın Sorularla Türk Mitolojisi adlı kitabıyla ister istemez kıyaslama yapıyorum, çok fazla gereksiz ayrıntı olduğunu söyleyebilirim) okuyucuyu bilgilendirme konusunda çok hassas davrandığını görebilirsiniz. Günümüze kadar uzanmış mitolojik varlıklar, inanışlar, ritüeller hala nasıl ver nerelerde kullanılıyor, örneklerle gösterildiği için, araştırma, öğrenme amaçlı okumalarda, akılda kalmasını sağlıyor. Kitap, Türk mitolojisine ilgi duyan herkese, sonuna kadar ilgiyi diri tutarak bilgi aktaracak ve eğlendirecek bir yapıya sahip okumak isteyenlere tavsiye ederim iyi okumalar dilerim #okudumbitti.
367 syf.
67 tane aklı,hayali zorlayan keyifli masallardan oluşan bir eser.Masalların kimisi içerisinde argo kelimeler ( kancık,kıç,ağzına s.çayım...) barındırıyor. Küçükken hatırladığım dedemin anlattığı masalda vay eşekoğlu eşek , vay ağzına s.çayım gibi cümleler geçiyordu.Biz büyüdük ama kullanmak aklımıza gelmiyor.Yeni nesil çocuklar her şeyi belleğine ekleyip kullanma adetleri olduğundan çocuklara filtreden geçirelek okunulabilir :)

Eserin son bölümünde altmış yedi masalın kaynakçaları belirtilmiş tek tek ,ayrıntılı.Ayrıca Türk masalının tarihçesi anlatılmış.

Keyif alarak okudum bu yaşımda ,hayalperestlik konusunda Avrupalı masal yazarlarına taş çıkaracak atalarımızın masallarını okumak isteyenlere tavsiye ederim.( Benli bahri favorimdi )
Keyifli okumalar.
367 syf.
Kim ne derse desin masal okumayı her zaman sevmişimdir. Bu kitabı da sevdim. İçinde birbirinden farklı masallar bulunuyor. Hepsini değil ama bir çoğunu çocuğunuza okuyabilirsiniz.
128 syf.
Pertev Naili Boratav, Halkbilimi alanında Türk Edebiyatının duayen isimlerinin en başta gelenlerinden birisidir. 1950’li yılarda yaşadığı talihsiz olaylar yüzünden yurt dışına çıkmış olması Türk Halkbilimi sahası için büyük bir kayıptır. Böyle büyük bir bilim insanın geride bıraktığı eserlerin hazine niteliğinde olduğunu savunmak bizce gereğinden fazla bir övgü olarak görülmemektedir.
Pertev Naili Boratav’ın Türk mitolojisi üzerine yazdığı “Türk Mitolojisi” kitabı Oğuzların - Anadolu, Azerbaycan Ve Türkmenistan Türklerinin Mitolojisi kapsamaktadır.
Boratav, Türk Mitolojisi Kitabında Oğuzların Anadolu, Azerbaycan Ve Türkmenistan Türklerinin Mitolojilerini maddeler halinde tasnif ederek açıklamıştır. Bu maddeler dâhilinde Oğuzların Mitolojik unsurları, Anadolu, Azerbaycan Ve Türkmenistan sahaları göz önünde bulundurularak geçmişten günümüze kadar gelen süreçte birçok örnekle açıklanmıştır.
Boratav’ın amacı Türk Mitolojisinin Oğuz sahasında çok köklü bir geçmişe sahip olduğunu ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda ilk olarak Oğuzların kronolojik varoluş silsilesini tablo halinde kitabın Kaynaklar ve Bibliyografya bölümünden sonra vererek okurlara Oğuzlar hakkında teferruatlı bir bilgi sunar. Bu bilgiler ışığında Oğuz Türklerinin geçmişten günümüze kadar yaşadığı coğrafyaları ve etkileşim halinde olduğu komşularıyla hem kültürel hem sosyal alışveriş içinde olduğunu aktarır. Bu bilgiler ışığında Oğuz Türklerinin mitolojik unsurlarını örnekler ile maddeler halinde açıklar.
Kapsam olarak Oğuz Türklerinin en bilinen mitolojik unsurlarını maddeler halinde verdiğini görebiliriz. Bu bağlamda kitabın sayfa sayısını az olmasının nedenini buraya bağlayabiliriz. Kitabın hacminin küçük görünmesi içindeki bilgilerin değersiz olduğu anlamını katiyen yansıtmaz. Boratav’ın Türk Mitolojisi eseri Mitoloji alanıyla ilgilenen herkesçe okunması gereken başlıca kitaplardan birisidir. Anadolu-Azerbaycan ve Türkmenistan sahalarında kocakarı inanışları, hurafeler olarak bilinen birçok âdetin arka planında var olan mitolojik gizleri merak eden her okura tavsiye edilir.
128 syf.
·2 günde
Ağırlıklı olarak Türklerin İslamiyet öncesi ve sonrası dönemini kapsayan mitolojileri hakkında açıklayıcı bilgiler veren kitap. Eskilerden beri bize anlatılan, gelenek bildiğimiz, batıl inanç sandığımız şeylerin nereden türediği aktarılıyor. Dede Korkut’tan çok fazla yararlanılmış. Kısa kısa her konudan bilgiler veriliyor. Mitolojiye ilgi duyanlar için başlangıç kitabı olabilir.
599 syf.
·4 günde·10/10
Kitap küçük masallardan oluşuyor. Sansürsüz olduğu için çocuklarınıza okutmayı tercih etmeyebilirsiniz. Ama güzelliği ve doğallığı bu ya ! Eğlenceli , asla sıkmıyor ve kesinlikle başucunuzda bulunmalı, uyumadan bir masal seçmeli, okuyup öyle uyumalısınız.
345 syf.
·8/10
Yine makale yazdığım donem başvurduğum kaynak kitap. Akademik kariyer için kullanilabilir. Köroğlu destanının tarihine, kaynaklarına ve varyantlarına dair bilgiler içeriyor.
392 syf.
·8/10
Bir makale yazmak için başvurduğum kitap. Akademik kariyer için yararlanılabilecek kaynak niteliğinde. Içerisinde Türk edebiyatı ile ilgili cesitli kinulara değinilmiş ve çoğu konu da örneklendirilmiş.
128 syf.
·5 günde·Puan vermedi
Bu sefer bir inceleme-araştırma kitabı ile geldim. "Herkes okumalı, herkese tavsiye ederim." gibi cümleler kurmayacağım. Çünkü kitabın konusu itibariyle geniş bir kitleye hitap ettiğini düşünmüyorum. Bu kitabı okumak için sadece masalları veya efsaneleri sevmek de yetmiyor bence. Mitolojik unsurları ve bunların anlamlarını da merak etmek gerekiyor.
Yapı olarak ince bir kitap ama içerisinde barındırdığı bilgiler yeterli seviyede. Bunun yanından kullanılan dil de gayet sade. O yüzden kısa bir süre içerisinde hem kitabı bitirip hem de güzel bilgilere sahip olabilirsiniz.
Konu olarak Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan Türklerinin mitolojisini incelemiştir. Pertev Naili Boratav, kendi alanında tanınan en yetkin hocalardan biridir. O yüzden bu kitabı okurken büyük zevk aldım. Bunun yanında kitabın başında; Türklerin tarihini kronolojik olarak ele alan bir tablo, Türk mitolojisinin ne olduğu - tarihsel sürecini anlattığı kısa bir ön söz ve arka sayfalarda Türkiye'nin bazı yerlerindeki tarihi ve doğal yapılar, bu yapılara işlenmiş motifler fotoğraflar şeklinde sunulmaktadır.
Benim için gerçekten bilgilendirici bir kitap oldu. Birçok yeni bilgi edindim. Bunun yanında bildiğim ama geçmişte kalan birçok hatıramı ve bilgimi canlandırmış oldum. Okumak arzusunda olanlara şimdiden keyifli okumalar dilerim.
Her daim kitaplarla kalmanız dileğiyle...
367 syf.
·Beğendi·Puan vermedi
Pertev Naili Boratav detayli bir derleme calismasi yapmis zannimca. Kitaptaki pekcok masal daha once duymadigim masallardi. Bazilari da benim bildiklerimin farkli bir versiyonuydu. Kitapta en hosuma giden kisimlardan biri de kitabin sonunda hangi masali hangi kosulda, nerede ve kimden derledigi ve bu masallarin farkli versiyonlari gibi bilgileri ayrintili olarak vermesiydi. Hosuma gitmeyen kisim ise bu masallardan bazilarini sansursuz ya da kelimeleri degistirmeden cocuklara okuyamiyor olmam oldu:)

Yazarın biyografisi

Adı:
Pertev Naili Boratav
Unvan:
Türk Halkbilimcisi, Halk Edebiyatı ve Folklor Araştırmacısı
Doğum:
Darıdere [bugün Zlatograd, Bulgaristan], 2 Eylül 1907
Ölüm:
Paris, Fransa, 16 Mart 1998
Pertev Naili Boratav (asıl adı Mustafa Pertev, d. 2 Eylül 1907, Darıdere [bugün Zlatograd, Bulgaristan] - ö. 16 Mart 1998, Paris, Fransa), Türk halkbilimcisi, halk edebiyatı ve folklor araştırmacısı.

Darıdere'de 1907'de doğdu. 1927'de İstanbul Erkek Lisesi'ni, 1930'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi. 1931-1932'de Fuad Köprülü'nün asistanlığını yaptı.

1941'de Halk Hikayeleri ve Halk Hikayeciliği teziyle doçent oldu, 1948'de profesörlüğe yükseldi. 1948'de başkanı olduğu Halk Edebiyatı Kürsüsü CHP iktidarınca komünizmi yaydığı gerekçesiyle kapatıldıktan sonra yurtdışına gitti.

ABD, Almanya ve Fransa'da çalıştı. 1940'lı yıllarda Behice Boran'ın Yurt ve Dünya dergisini yönetti. Stanford Üniversitesi Türkiye bölümünü kurdu. Paris'te ölümüne kadar CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique)'de çalıştı. 1998'de Paris'te öldü.

Türk halk edebiyatı araştırmaları öncüsü Pertev Naili Boratav 2000 masal, 40 halk hikâyesi, çocuk oyunları, türküler, tiyatrolar, şarkılar, fıkralar, şiirlerden meydana gelen zengin bir arşiv kurdu. CNRS, Sedat Simavi, TC Kültür Bakanlığı ödülleri almıştır.

Pertev Naili Boratav, Türk kültürünün kaynakları arasında en başta halk edebiyatının geldiğine inanıyordu. Anadolu halk kültürü araştırmalarına, aşık geleneğine yöneldi.

Yazar istatistikleri

  • 48 okur beğendi.
  • 294 okur okudu.
  • 3 okur okuyor.
  • 250 okur okuyacak.
  • 8 okur yarım bıraktı.