Sezer Duru

Sezer Duru

YazarÇevirmen
8.2/10
422 Kişi
·
1.143
Okunma
·
4
Beğeni
·
693
Gösterim
Adı:
Sezer Duru
Unvan:
Türk yazar ve çevirmen
Doğum:
1942
Sezer Duru (d. 1942), Türk yazar ve çevirmen. Demir Özlü ile Tezer Özlü'nün kardeşi, Orhan Duru'nun eşidir.

1962'de Avusturya Lisesi'ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji bölümünden mezun oldu. Yazar Orhan Duru'yla evlendi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirmesinin ardından Latince, Yunan ve Roma Edebiyatı bölümlerinde okudu. İstanbul'da Goethe Enstitüsü'nde çalıştı. Türk yazar ve ozanların eserlerini Akzente ve Orte gibi dergilerde yayımlanmak üzere Almanca'ya çevirdi. ZDF ve ARD gibi Alman TV kanallarında 25 yıl boyunca muhabirlik yaptı.Max Frisch, Heinrich Böll, Siegfried Lenz, Jerzy Stefan Stawinkley, Hans Magnus Enzensberger, Bertolt Brecht, Thomas Bernhard, Gustav Meyrink eserlerini Almanca'dan Türkçeye; Ferit Edgü, Demir Özlü ve Başar Sabuncu ise eserlerini Türkçeden Almanca'ya çevirdiği yazarlar arasındadır. Ayrıca Orhan Duru'yla birlikte yazar Oğuz Halûk Alplaçin'in (Hayalet Oğuz) hayatı üzerine O Pera’daki Hayalet kitabını hazırladı.

İkinci Frankfurt Edebiyat Bienali'nde dördüncü kez verilen Deka-Bank Alman Edebiyatı ve Bilimini Teşvik Ödülü'nün sahibi oldu. Ödüle gerekçe olarak, Duru'nun çevirileriyle Almanya - Türkiye arasındaki edebiyat alışverişine ve iki ülke toplumu arasında oluşması amaçlanan anlayış ve paylaşıma katkıda bulunması gösterildi. Yazar bu ödül dolayısıyla ertesi yıl ödül jürisinde yer aldı. Sezer Duru, ayrıca PEN üyesidir.
" Her anı ölüdür. Şimdi sen de bir anısın. Her zaman benimle birlikte olan, birlikte taşıdığım, yaşadığım sözcüklerime dönmem gerek. Sözcüklerim olmadan o gökyüzüne nasıl dayanabilirdim. "
' Acılar olmadan yazılabilir mi? Edebiyat, yaşam ve ölümün sınırlarının artık acıları tutamadığı, tutmaya yeterli olmadığı yerde başlamıyor mu? '
Tezer çok küçük yaşlarda edebiyatla ilgilenmeye başladı, gerçek dünyasının edebiyat dünyası olduğunu kavradı.
İnsan ne denli derin düşünebiliyorsa, sevgisi o denli derindir. O denli doyumsuzdur. Ve acısı da o denli büyük. Yaşam acısı.
“elektroşok sırasında şöyle bağırır:

"ölüyorum devrimci mücadeleyi bensiz sürdürün!”
Sezer Duru
Sayfa 53 - Yapı Kredi Yayınları, pdf
Dünyasına egemen olan insan, acıları coşkuya, bunalımı yaratmaya, sevgisizliği sürekli aşka dönüştürebilir. Ben dünyama egemen olmayı edebiyatla öğrendim.
Bir şey, tek bir şey, tüm yıkıma karşın ayakta kalır : İnsanın insanla karşılaşması... gün oldu, bir yabancının bakışlarıyla, bize göz kırpışıyla uçurumun kenarından döndük. ..
Kimse başkasını sevmekle, başkasını ne boynuzlar, ne de başkasına kazık atmış olur.
Bunlar insana özgü duygular.
119 syf.
·4 günde·9/10
Thomas Bernhard’ın okuduğum üçüncü kitabı oldu. Gerçekten de çok ilginç bir adam bu Thomas Bernhard. Okunacak binlerce kitap olmasa düşeceğim peşine ve bütün kitaplarını tek tek okuyup o karmakarışık beyninin içerisine gireceğim; ama ne yazık ki buna şimdilik vaktim yok. Bir gün kafayı kırarsam, ilk peşine düşeceğim yazarlardan birisisin Bernhard!

Öncelikle yazar ile ilgili yaptığım araştırmalarda ve şimdiye kadar okuduğum üç kitabında da kahramanlar sakatlar, yaşlılar, yalnızlar, kaybedenler ve zihinsel rahatsızlıkları olan kişiler arasından seçilmiş. Bernhard ile yapılan bir röportajda ise bütün kahramanlarının kendisinden birer parça olduğu bizzat Bernhard tarafından ifade edilmiş. Kitabın konusunu açıklarken bu konuya örnekler vererek gerekçelendirme yapmak istiyorum.

Kitap upuzun bir monologdan oluşuyor. Bu monolog içerisinde anlatıcımız, Mozarteum isimli üniversitede(Mozarteum Üniversitesi Thomas Bernhard’ın gittiği üniversitenin adıdır.) ve ardından Horowitz kursunda öğrenim gören üç piyano virtüözü(Thomas Bernhard birkaç yıl müzik eğitimi almıştır.) ekseninde, hırs, kıskançlık, ölüm gibi konuları ele alıyor. Bu üç arkadaştan en zeki ve başarılı olanı Glenn Gould’dur. (Gerçek bir kişidir ve piyano virtüözüdür aslında; ama Bernhard ile hiç tanışmamış.) Gloud’u ilk kez piyano çalarken gördüklerinde yine piyano virtüözü olma heveslisi olan Wertheimer o anda umutsuzluğa kapılır ve hevesi kırılır. Çünkü Mozarteum’un Gloud’dan sonra en yeteneklisidir ve dünya çapında bir piyano virtüözü olabilir aslında; ama asla onun dehasına erişemeyecektir. Wertheimer yıkılır ve anlatıcımız olan yazar da soğukkanlı bir şekilde yenilgiyi kabul eder. İlerleyen zamanlarda anlatıcımızın arkadaşları olan Glenn eceliyle ölür, Wertheimer ise intihar ederek yaşamına son verir. İşte anlatıcımız bir lokantada otururken bunları düşünüyor ve bizlere anlatıyor. Bizler de düşünmekten zevk aldığını ifade eden Thomas Bernhard’ın beyin dalgalarından bu arkadaşların başlarından geçenleri okuyoruz.

Thomas Bernhard'ın yazdıkları, hipnotize edici ve bir insanın beyninden geçen düşüncelerin kendisi kadar hızlı. Bernhard, tam olarak "dilinin kemiği olmayan bir deli." Çekinmiyorum kendisine deli demekten. Çünkü kesinlikle deli olduğuna kalpten inanıyorum. Bence o cümleler ve o gözler asla normal bir insanın cümleleri ve gözleri olamaz. Mutlaka Bernhard'ın beyninde bizimkinden farklı bir şeyler var. İnanılmaz gürültülü bir zihne ve tehlikeli birçok düşünceye sahip olduğu belli. Açıkçası çok etkilendim kendisinden ve röportajlarında kullandığı her bir kelimeden...

İnsan beyninin yapamayacağı tek bir şey vardır, o da düşünmeden durabilmek. Bir insan düşünmeden duramaz. Bu mümkün değildir. Peki saniyede kaç tane düşünce birden kafamızdan geçebilmektedir? Eminim bu sorunun cevabına birçoğumuz benzer bir şekilde, saniyede birden çok düşüncenin beynimizden geçebileceği şeklinde cevaplayacaktır... Peki o zaman soruyu değiştirelim. Düşünce hızını ölçmek mümkün müdür? Bir kimsenin bir şeyin hızını belirleyebilmesi için, öncelikle başlangıç ve bitiş noktalarını tanımlaması gerekmektedir. Düşünce ise, bilimsel olarak duyumsal bilginin alındığı andan bir eylemin başlatıldığı ana kadarki zihinsel etkinlikler olarak tanımlanmaktadır. Yani bir düşünce hızını ölçebilmek için duyumsal bilginin alındığı an ile eylemin başlatıldığı an arasındaki zihinsel etkinlikleri ölçmek gerekir. Maalesef bu durum şimdilik bilimsel olarak mümkün değil. İşte Thomas Bernhard'ın yazdıkları da tıpkı burada anlattığım gibi, adeta birer düşünce dalgalarıdır. Bu sebeple;

1- Bernhard'ın cümleleri nerede başlar ve nerede bitecek asla anlaşılamamaktadır.

2- Tıpkı düşünce dalgalarında olduğu gibi farklı ihtimaller sürekli Bernhard tarafından düşünülerek aynen olduğu gibi değiştirilmeden uzun uzun, fazla fazla, tekrar tekrar yazıya geçirilir. Bu da doğal olarak sık tekrarlı ve uzun cümleleri ortaya çıkarır.

3- Düşüncenin başlangıç ve bitiş noktaları belirlenemediğinden Bernhard'ın paragrafları da tıpkı düşünce gibi bir şekilde başlar ve asla bitmek bilmez.

İnanın daha çok fazla şey söylemek istiyorum Bernhard araştırmam ile ilgili; ama uzun uzadıya yazıp sizleri sıkmak istemiyorum. Sadece bu kitabın kapağına lütfen dikkatli bir şekilde yakından bakın. Bu adam normal bir adam değil. Ve eminim siz de fark edeceksiniz. O andan sonra neden Bernhard'ı, cümlelerini, gözlerini ve beynini bu kadar derinden incelediğimi anlayacaksınız...

Thomas Bernhard’ın bir diğer ilginç yönü ise, şiirleri tiksindirici bulması. Adam açık açık şiirlerden tiksiniyorum diyor. Ayrıca uzun uzun betimleme yapan yazarlardan ve kitaplardan da nefret ediyor. Çünkü bunu gereksiz buluyor. Hepimizin doğayı ve etrafımızı gördüğünü, bir başkasının gelip bize çevremizdeki şeyleri anlatmasına gerek olmadığını ifade ediyor. Önemli olanın düşünceler ve düşüncelerin aktarılması olduğunu söylüyor.

Bu arada bu kitap Bernhard’ın site içerisinde en çok okunan kitabı. Fakat ben bu kitabın daha çok okunmasına sebep olarak, diğer kitaplarına nazaran daha az virgüllü cümlelerin, dolayısıyla daha kısa cümlelerin bulunmasını görüyorum. Çünkü diğer okuduğum iki kitabında da nokta işaretine rastlamak pek mümkün değildi. Bu eserinde ise cümleler o kadar uzun değil ve nokta işareti kullanmaktan kaçınmamış. Aslında bunun ana nedeni, diğer iki kitabın çevirmeninin Esen Tezel; bu kitabın çevirmeninin ise Sezer Duru olması olabilir. Çünkü iki farklı çevirmen tarafından yapılan çeviri, Thomas Bernhard’ın karmakarışık dilini de hesaba katarsak, müthiş farklı sonuçlar ortaya çıkarabilir. Açıkçası bu konuda çok yetkin olmadığımdan kesin kanıya varamıyorum; ama çevirmenlerin farklı olduğu bu kitabı okurken hemen fark ediliyor. Benim tercihimi soracak olursanız, ben önceki kitaplarındaki uzun cümleli Bernhard’ı, dolayısıyla Esen Tezel’i tercih ederim. Çünkü Bernhard’ı Bernhard yapan upuzun ve beyin yakan cümleleri…

Her okuduğumda farklı ufuklara yelken açıyorum Bernhard’la. Böyle, nerede ne diyeceği asla belli olmayan “deli” bir yazarı tanıyor olmak da beni mutlu ediyor. Bir sonraki okuyacağım Bernhard kitabı olan Eski Ustalar’ın siyasi konulara da değinen bir kitap olduğunu bildiğimden bu yazımın içerisinde siyasi görüşlerine ve yasaklanan tiyatro piyeslerine değinmeyeceğim. Onu da bir sonraki yazımda anlatırım. Ne de olsa anlatacak çok şey var Bernhard ile ilgili…
150 syf.
·10 günde·Beğendi·9/10
“Yemin ederim size baylar, fazla bilinçli olmak bir hastalıktır. Gerçek, tam bir hastalıktır. “

Yukarıdaki sözü Yeraltından Notlar'ı okuyan okumayan herkes hatırlayacaktır. Thomas Bernhard'ı okuduktan sonra ise kendisinin gerçekten bu hastalıktan muzdarip olduğunu (belki bizim gibi) fark edeceksiniz hemen.

Önce neden Odun Kesmek'le başladığıma değineyim isterseniz, yazarla ilgili olarak. Yani daha önce, "Hayatının bu döneminde Odun Kesmek adında bir kitap okuyacaksın" deselerdi önemsemezdim kesinlikle bu lafı edeni, selam sabahı keserdim hatta - hem neye dayanarak bunu söyleyebiliyor ki ukala . Neyse, anladınız zaten ne demek istediğimi. Zaten ilk olarak da Metin T.'nin yazar ile ilgili övgü dolu yazıları nedeniyle Bitik Adam kitabını okumaya başlamıştım normalde. Ama yazarı okumaya karar veren herkesin anlayabileceği sebeplerden dolayı ara verdim ne yazık ki. Sonra başlayan etkinlikle Bitik Adam'a dönmeye hazırlanırken Osman Yüksel'den indirimli kitap aldım biraz. Thomas Bernhard da okumaya niyetlendiğimden, kendisinde mevcut olan iki kitabını aldım ve bunlardan da adı kafama daha fazla yatan Odun Kesmek'i okumaya başladım birkaç gün önce – diğeri Kireç Ocağı'ydı.

Adıyla hiç ilgisi olmayan bir kitap Odun Kesmek. Ama önce Thomas Bernhard'dan söz edeyim, yazım stilinden. Zaten bir video var sitede dolaşan, onu izlerseniz ne kadar ilginç bir insan olduğunu anlayacaksınız kendisinin. 1931-1989 yılları arasında yaşayan Avusturyalı yazar hakkında şöyle bir şey yazıyor Vikipedi'de “Genel olarak eserlerinde ülkesi Avusturya'ya karşı büyük bir öfke görülür. Taşranın dar kafalı tutuculuğu, düşünsel gelişime sekte vuran bencilliği ve dışlayıcılığı yazarın üzerinde en çok durduğu temalardır.” Bir iki arkadaş hangi kitabından başlayalım diye sormuştu yazara, bu kitabında yukarıda yazanları direkt hissedebiliyorsunuz. Yani yazarın normali zaten bu kitap.

Başka ne var Thomas Bernhard'in normallerinde; bir kere Leman'dan kahramanımız – daha sonra Enpara reklamlarıyla kapitalizmin uşağı haline gelse de- Kıllanan Adam'ın edebiyat dünyası versiyonu kendisi. Başta dediğim gibi fazla bilinçli, yeraltı insanı gibi, belki de bizim gibi. Kafamızdan geçen şeyleri aynen döküyor kağıda. Aynen döküyor derken kelimenin tam anlamıyla aynen. Noktası az, virgül ve noktalı virgüllerle dolu bir metin içinde buluyoruz kitabın kapağını açtıktan sonra kendimizi birdenbire. Sonuna kadar bakıyoruz farklı bir bölüm, not, konuşma, herhangi bir şey var mı diye - Hayır, paragraf bile kullanmamış adam, rahatsız ya ille rahatsız edecek bizi de. Tipik bir Thomas Bernhard cümlesi şöyle: #29233160

Okumaya başlıyoruz, bilinç akışı son zamanlarda aşina olduğumuz gibi, ama normal-sürekli bir bilinçakışı değil karşılaştığımız. Çoğu yerde yazıyor, sarmal bir bilinç akışı diye. Bir 30 yıl önceye dönüyor, bir iki gün önceye, bir şimdiye, sürekli yer ve zaman değiştiriyor bilincinde. Çok batmıyor, anlıyorsunuz. Ama başka bir şey daha var; bir şeyi kafamıza sokmak için mi bilmiyorum, tekrar ediyor sürekli, normal hayatta olsa küfredeceksiniz bu adama, garip bir şekilde bağlıyor kendini. Evet farklı bir bilinç akışı, farklı bir bilinci var. Bilinç içinde nasılsa öyle, düzgün kurmak için uğraşmıyor cümleleri. Ses ve Öfke'nin ilk bölümü gibi anlatım biraz, hani şu zekası fazla gelişmemiş Benjy'nin anlatımı gibi. Ama kesinlikle zekice bir anlatım. Anlatılmaz, yaşanır diyorlar ya öyle işte.

Kitaba döneyim tekrar. Konu şöyle; yazarın bir arkadaşı kendini asmış ve yazarımız cenazesine katılmış 25-30 yıldır görmediği Viyana sanat camiasının önde gelen isimleriyle. Sonra bunlardan yakın olduğu bir aile kendisini bir akşam yemeğine davet ediyorlar; hem anma için, hem de önemli bir tiyatro oyuncusu şerefine yapılacak bu yemek (Gece yemeği demek daha doğru). Yazarımız da es kaza kabul ediyor bu daveti. (Sürekli pişmanlık duyuyor kitap içinde bu karara) Kitap davetin başında başlıyor, sonuna kadar sürüyor. Kitabın ilk yarısın da bu tiyatro oyuncusu bekleniyor, yazarımız Berjer koltukta düşünüyor bu arada. Berjer koltuk sürekli vurgulanıyor hemen her cümlenin sonunda (Bendeki versiyonunda kitabın kapağında da o koltukta oturuyor Thomas Bernhard) Ben saymadım ama kesinlikle vardır üşenmeyip sayan kaç defa Berjer geçtiğini kitapta.

Bu ilk kısımda (kısım filan yok, sadece kitabın ilk yarısı) hiç tanımadığım bir topluluk olmasına rağmen 1950-1980 arası Avusturya Sanat camiasına tiksintiyle bakmayı başartıyor Bernhard. Kendisinin baktığı gibi, kimseyi sevmiyor zaten, kendisini de. Belki de o yüzden bir sıcaklık oluştu içimde adama karşı.

Daha sonra bu Burg oyuncusu geliyor (Viyana'nın Devlet tiyatrosu gibi bir şey) ve biz de yemeğe geçiyoruz herkes gibi. Bu süre zarfında fazla girdi yapmıyor yazar, en sevdiğimiz şey olan dedikodu dinliyoruz felsefi bir şekilde. Oyuncu sürekli kendini övüyor, etrafı pohpohluyor.

Yemekten sonra müzik odasına geçiliyor ve konuşmalar, yazarımızın bilinci akışı karışık bir şekilde devam ediyor. Sonra da bitiyor yemek ve kitap. Odun kesmek sonlarda bir yerlerde çıkıyor karşımıza, Burg Oyuncusunun hayali olarak. Yazarımız da o kadar beyin fırtınasına, öfkeye ve okuduğumuz herşeye rağmen ev sahibesinin alnını eskisi gibi öperek ayrılıyor davetten- ama içinde ukte kaldığı için yazıyor bu kitabı.

Şimdi ben kitabı baştan sona niye anlattım, neden spoiler verdim deli gibi? Diyebilirsiniz doğal olarak, en tabi hakkınız. Ama bu kitap zaten konusu için okunacak bir kitap değil, Thomas Bermhard'ı görmek, tanımak o sinirli dağınık adamı fark etmek için okunacak bir kitap. (Kitabın orijinal adı- Odun Kesmek: Bir Öfke zaten)

Her cümlesinden ayrı bir aforizma çıkarabilecek kitaplardan değil aynı zamanda Odun Kesmek. Başlı başına bir aforizma kitabın kendisi. Instagram okuyucusu sevmez, sıkılır, ki ben de zorladım kendimi özellikle bu bahar aylarında okumak için. Ama bıraktığım zamanlarda bile beynimde bir yerde çağırdı beni Bernhard yanına. Biliyor çünkü ben de rahatsız birisiyim kendisi gibi.

Bundan sonra Bitik Adam'ı bitirip Kireç Ocaklarına geçeceğim, normal bir şey değil yaptığım ama yapacak bir şey yok. Huzursuzluk sardı her yanımı. Bari kitaptaki geç akşam yemeği gibi bu incelemeyi de Bolero'yla bitirerek bir parça rahatlatayım sizi. İyi geceler.

https://www.youtube.com/watch?v=r30D3SW4OVw
119 syf.
·2 günde·Beğendi·9/10
Bernhard. İlk defa mı duydunuz, ayıp size. Gerçi bende yaklaşık bir ay önce adını ilk defa duymuştum. Bizim Metin abi var, bilirsiniz Metin T./Duvar/ . .Yahu tutturmuş bir Bernhard, Bernhard gidiyor. Bir gün site de okumayı düşündüğüm kitaplara göz gezdiriyorum. Beni bilirsiniz nerde ruh hastası, dünyanın pisliğini, kokuşmuşluğunu anlatan adam var seçiyorum yine. Ruhumuzda var ya bir boşluk onu dolduracağız. Mutsuzluğumuzda mutluluk, huzursuzluğumuzda huzur bulacağız. O ara https://1000kitap.com/esengull/Duvar/ geldi, bak dedi Sadık Hidayet var bu adam tam sana göre. Hele dedi bir Kör Baykuş’u var ki hiç sorma. Metin abi de katıldı sohbete. Bu Sadık Hidayet diyor sağlam adam. Kör Baykuş’ta ölümü bir anlatmış ki, bu kadar mı gerçek anlatılır. Bir de diyor Bernhard var, bu eleman da iyi, ben seviyorum uslübunu tadı damağımda kaldı. Hemen bir öğrenci edasıyla notlar alınıyor, Bernhard’ ın bitik adamı okuma listelerine ekleniyor. Ben genelde tavsiyelere önem veririm de bu Metin abininkine bir ayrı önem veririm. Nasıl vermeyeceksin, adam hem okur hem yazar. Bir o kadar da kıymetli hem. Zaten kıymet verdiklerimizin sözlerine kulak veririz ya.

Aradan birkaç gün geçiyor, bakıyorum Esengül okumaya başlamış kitabı. Bende diyorum en kısa zamanda okuyacağım bir değerlendirme yapalım, kolektif olsun. Hemen kitap aldığım siteye göz atıyorum en kısa zamanda temin edeceğim. Tükenmiş! Üzüntümü iletmemle, kabul edersen armağan etmek isterim cevabını almam bir oluyor. Elbette ki kabul ederiz, maksat gönüller bir olsun. Kargom 29 Mayıs’ta elime geçiyor. İçinde bir not ve tarih, 25 Mayıs. Böylece doğum günümde en anlamlı armağanı alıyorum, aynı zamanda tek armağanı. Hemen hüzünlenmeyin, ben pek sevmem doğum günlerini. Çevremdekiler bilirler meseleyi, önceden 24 Mayıs’ta kutlarlardı artık hiç kutlamıyorlar. En son sosyal medya hesaplarımı da kapattım da dünyaya hiçbir etkisi olmayan adamın doğumu anlamlandırılmıyor. Bu mevzuular derin mevzuular anlatsak sabaha kadar sürer. Velhasıl kelam kitap kitaplığımın en anlamlı üyesi. Uğraşsak bu kadar anlamı yükleyemezdik her halde. Kitaplar kendi kendilerini anlamlandırıyor. Elbette değerli insanlara dokununca.

Kargomu aldığım gün eserin serüvenini belirliyorum. Cumartesi günü sakin kafayla okunacak sonra değerlendirme.. Anlayacağınız tadını çıkartacağım, biraz Cumartesi keyfi.. Hem Elimde başka kitaplarda var, karışsın istemiyorum. Her şeyiyle özel olacak. Pessoa’yı Çarşamba akşamı bitiriyorum. Yahu ne melem adam, üstüme çöktü. Perşembe akşamı okuyamıyorum, Cuma akşamı arayışlardayım elime ne alsam geriye bırakıyorum. Kısa bir şeyler olsun, yarın Bitik Adam’ı okuyacağım. O ara elime beklenen kitabı alıyorum. Bir şunun ilk cümlesine bakalım. Elime almamla bırakamamam bir oluyor. Uyku bastırana kadar. Bir direniş var okumak istiyorum ama zihnime girmiyor.

Yahu nasıl bırakacaksın adam öyle bir giriş yapmış ki ilk cümleden sana kitabın özetini veriyor. Bir o kadar da esrarengiz, çekici. Saygı değer anlatıcı lokanta da oturmuş eski arkadaşlarını anlatıyor. Biz diyor üç arkadaştık müzik okulundayken. Glenn Gould eceliyle öldü Wertheimer gibi intihar etmedi. Sonra bu adamları anlatıyor. Glenn Gould dediği adam bildiğiniz efsane. Müzik yapmak için doğmuş adam. Piyanonun başına geçince dünyayla bağını keserdi. Çalardı çalardı, günlerce gecelerce. Çaldı çaldı ölünceye kadar. En son piyano çalarken beyin kanamasından öldü. Adam varoluşunu müzikle tamamlamış, kendisini ait olduğu yerde müzikte bulmuş. Ev bile yaptırmış ormanın içine sadece piyano çalmak için. Wertheimer, esas karakter bu. Adam mutsuz doğmuş. Hayatı boyunca hep bir anlam bir mana aramış, aradığı her şeyde mutsuzluğu bulmuş. Hiçbir yerde hiçbir şekilde tutunamamış. Müzikte diyor çok iyiydi, hatta en iyimiz oydu ama Glenn Gould’u dinlediği an olmayacağını anladı, benim gibi. Bizimki öğrenilen kavranılan yetenekti, bizim gibilerin dehalara takılıp kendilerini felç etmemeleri gerekir. Bir o kadar da hasta adam bildiğiniz ruh hastası. Bir sürü takıntılar, arayışlar.. En sonda büyük başarı, intihar.. Anlatıcının kendisi mi? O kayıtsız daha çok her şeye. Çok büyük bir anlam arayışı yok ama yine de kendini anlamlandırıyor, yazarak. Sırf yazmak için yazıyor. Yazıyor, yazıyor.

Her ne kadar karakterler çok etkileyici olsa da asıl önemli olan eserin uslübu. Anlatıcı bir iki günde anlatıyor size bu olayları. Hatta kitabın yarısını oturduğu lokantada. Bilinç akışı mı? Değil. Daha çok anlatı. Diyorduk ya anlatı zordur. O aslında zor değilmiş, onu asıl zorlaştıran felsefeymiş. Bu kadar derin karakterleri anlatı içerisinde vermek, işte yazmak bu. Asıl deha bu. Bir de zaman olgusu var. Kitabın kapağında diyor ya, zamana ilişkin gerçekliklerin ötesinde bir saydamlık, aynı öyle. Şimdinin içerisinde geçmişi veriyor. Siz geçmişteki olayları birebir hissederken aynı zamanda yazarın şimdi ki zamanda olduğunu ve bunların düşüncede gerçekleştiğini hissediyorsunuz. Klasik geçmişe gidip uzun uzadıya anılarını anlatan yazarlar gibi değil, zamanlar arası geçiş daha sık ve daha yumuşak. Zamanlar arası geçişlerdeki keskin çizgiyi adeta ortadan kaldırmış yazar.

Ne çok anlattım yine. Kitapla ilgili iki kelam edeceğim, hayatımın yarısını anlatıyorum. Bu kitabı tavsiye eden Metin abiye ve hediye eden Esengül’e çok içten teşekkürlerimi sunarım. Gerçekten çok anlamlı ve keyifli oldu. Sonrasında benimle bu değerli anları paylaşan ve değerlendirmemi okuyan site sakinlerine de teşekkür ederim. İyi ki varsınız. Hepiniz seviliyorsunuz.

Herkese keyifli okumalar dilerim…
79 syf.
·1 günde·Beğendi·Puan vermedi
BENIM ACİL Bernhard okumam lazım! "
BENIM "yine"Bernhard okuma zamanım gelmiş ....
BENIM Bernhard la bir görüşmem gerek "
__bu sözleri zaman zaman yorumlara yazarım
Çünkü onun kitaplarına kaçma isteğim dizginlenemez..

Insan bir yazara "aş_erir"mi ?
Gecenin üçünde uyanıp , çatala taktığın sucuk parcası misalidir Bernhard ya da bir tatlı kaşığı nutella ..ocak batmış kimin umurunda ve o tatlı kaşıģının tüm gece dişlerine vereceği zarar :)

Kimi okuyucu "zor yazar" diye düşünür..
benim için O _Bernhard _ "dinlendiren" dir ..

Bernhard okumak kuyruğundan kendini yiyen yılan figürü gibidir beynimde ,kendinle bütünleşmek ve sonsuz bir çember. .
Tekrarlanan sözcüklerindeki
devinim içinde kaybederim kendimi "kendi kendimi yerim"

Kasım da yedi ince kitabını okumuşken bir diğerine başlamak için "zapt ediyorum "kendimi

Uzun lafin kısası Thomas Bernhard.. severim :))

#Spoiler

Otobiyografik beşlemesi nin bir parçası olan "Soğuk " en sevdiğim bölüm olduğu için bu kitaba yazmayı tercih ettim imkan bulursam hepsine yazmak isterim "kısmet "

Neden
Kiler
Nefes
Soğuk - Bir Soyutlama
Çocuk
İşte bu beşleme Bernhard -ın oluşumunu yazdığı nefis bir otobiyografik seri
Ben onu okumaya Sarsıntı ile başlamıştım ve cümlelerindeki delilik.. Tam da yapı taşlarım yerinden oynadığı bir döneme denk gelmişti ..
Kendimi tanıyamadığım ,kendime ters düştüğüm ve reddettigim o günlerde Sarsıldım Sarsıldım yıkılmadım tıpkı Bernhard gibi. .
Onun hayatını okuduğunuz zaman bütün "Neden" leri aydınlatacak size ..
Kelimelerindeki"intihar" sebepleri yerini bulacak
Yaşamı boyunca bu kadar ölüme direnen bir o kadar ölümden bahseden bir adam nasıl var olmuş öğreneceksiniz ..

Savaş dönemine denk gelen bir çocukluk
Bombalar yağarken disiplinli bir okul
Elindeki kamçısından çok dilindeki zehir ile acıtan bir anne
Kayıp bir baba
ANARŞİST bir dede :) "dedeyi çok sevdim ki Bernhard da öyle "
Bir başka ANARŞİST dayı
Mezarlık gezgini annane
Keman dersleri .
Hitler gençliği ..
Bakkal çıraklıģı _ters yöne koşma _
Tonlarca patates ve bu uğurda ele geçen sonsuz bir ciğer hastalığı
Nefret edilesi deneyler , hiç bir şeyi umursamaz doktorlar
Ölüm yatakları
Direniş
Vazgeçış
Yok
oluş..
Nefes
Nefes
Nefes al !

"Ama bunu reddettim ve oraya asla geri dönmedim" kitabın son sözü bu

Şimdi az da olsa Bernhard hakkında kafanızda bir soru işareti oluşturduğumu biliyorum .
Cevapları bulmak için Bernhard okuyun ..
Onun cevapları sizin cevaplarınız olmaya başladığında tekrar konuşalım :)

Dip not -
Ona "kibirli" diyorlar
"Kibrine hayran olduğum :)"
https://youtu.be/bRn5eK8ak7I :)

Hepinize gün _aydın :))

.
151 syf.
·10 günde·10/10
Thomas Bernhard'ın okuduğum 4. kitabı oldu. Eski Ustalar isimli bu kitabını okurken bir kez daha Bernhard'ın zihnindeydim ve bu sefer hiç acele etmedim, kendimi tamamen onun çılgın düşüncelerine teslim ettim. Açıkçası şu ana kadar okuduğum en nefret dolu, en öfke dolu, en siyasi ve dolayısıyla en rahatsız edici kitabıydı. Çünkü Bernhard'ın düşünceleri ve fikirleri başlı başına rahatsız edici.

Kitabın başından sonuna inanılmaz bir öfke ve nefret hakim. Thomas Bernhard öylesine öfkeli ki, çocukluğunu, ebeveynlerini, devleti, hükümeti, hukuku, müziği, felsefeyi, gazeteciliği, politikacıları, öğretmenleri, sanatçıları, sanat tarihçilerini yerden yere vuruyor. En önemlisi de edebiyatı ve edebiyatçıları yerden yere vuruyor. İlerleyen sayfalarda fark ediyorsunuz ki, edebiyatçılarla ilgili nefreti bir türlü dinmek bilmiyor. Böyle olunca, bir kez daha onları yerden kaldırıyor ve bu sefer sert bir şekilde duvara çarpıyor. Aklına kim gelirse, adeta kılıcından geçiriyor ve paramparça ediyor. Bernhard'ın karşısında durmak gerçekten çok zor. Freni patlamış kamyon misali önüne geleni eze eze yoluna devam ediyor. Bu yolculuk esnasında kim ölmüş kim kalmış umursamıyor. Çünkü içinde yaşattığı nefret hiçbir zaman dinmiyor. Zaten Bernhard'ın en büyük serveti de sanırım bu nefreti...

Kitabın adı "Eski Ustalar" olduğu için Thomas Bernhard'ın sevdiği usta yazarları açıklayacağını, onları öveceğini sanmıştım; ama tamamen yanılmışım. Adam hemen hemen hiçbir yazarı veya eseri övmüyor. Sadece küçücük bir yerde Montaigne'i, Pascal'ı ve Voltaire'yi sevdiğini söylüyor. Ama bu yazarları da resmen ağzından cımbızla alıyoruz. Konu sevgi olduğunda, yazarımız maalesef nefret ederken kullandığı gibi rahat rahat açıklamalar yapamıyor. Bu yönüyle, kitabın isminin beni ters köşe yaptığını açık yüreklilikle itiraf etmek zorundayım.

Dikkatimi çeken bir diğer konu da yazarın, kendini bir kitap okuyucusu olarak değil, sayfa çeviricisi olarak nitelemesiydi. Oldukça ilginç bir takım tespitler yapıyor bu bölümde ve şu cümlesi sanırım özet niteliğinde olabilir: "Dört yüz sayfalık bir kitabın topu topu üç sayfasını normal bir okuyucudan bin kez daha dikkatli okumamız, hepsini okuyan, ama bir tek sayfasını bile dikkatli okumayandan daha iyidir."

Ayrıca Bernhard'ın bu kitabında ilk defa bir sevgi kıpırtısı da gördüm. Büyük bir tesadüf değil mi, en nefret dolu kitabının içerisinde sevgi kıpırtısı bulmak? Kitaptaki karakter karısını çok seven ve ölümü dolayısıyla karısını bir türlü unutamayan bir kişi. Karısının ölümünden belediyeyi ve hükümeti sorumlu tutuyor ve hiçbir zaman onları içinden bağışlamıyor. Hep nefret kusuyor belediyeye ve hükümete. Ölen karısının arkasından ise şöyle bir cümle kuruyor: "Biz bir insanı benim karımı sevdiğim gibi durdurulamaz bir aşkla seversek, onun sonsuza kadar ve sonsuzluğa doğru yaşayacağı gerçeğine inanırız."

Thomas Bernhard'ı çok seviyorum. Ben onun kadar nefret dolu olamam hiçbir zaman; ama onun düşüncelerini de saygıyla okumaya devam ederim. Thomas Bernhard'ın elimdeki bu son kitabını da bitirmenin üzüntüsünü yaşarken size onun nefret dolu bazı cümlelerini sunarak yazımı sonlandırıyorum. Yazarımız biraz uzun cümleler kurduğu için 1,2,3,4 olarak sıralandırdığım paragraflardan istediğiniz birisini seçip okumanız da yeterlidir. Ne de olsa, dört alıntının yalnızca bir tanesini normal bir okuyucudan bin kez daha dikkatli okumanız, hepsini okuyan, ama bir tek paragrafını bile dikkatli okumayandan daha iyidir... Lütfen sinirlenmeden, keyifle okuyun ve özellikle dördüncü paragrafı ülkemizdeki yazarlar yazsa şimdi nerede olurlardı bir düşünün...

1- "Öğretmenler tamamen küçük burjuvadır ve içgüdüsel olarak öğrencilerindeki sanat hayranlığına ve coşkusuna karşı, sanatı ve sanatla ilgili her şeyi kendilerine has bunaltıcı, budala acemiliklerine indirgeyerek bir davranış geliştirirler ve okullarda sanatı ve sanatla ilgili her şeyi de, öğrencileri mutlaka iten, iğrenç flüt çalma ve aynı biçimde iğrenç ve duygusuz koro şarkıları haline getirirler. Öğretmenler böylece daha başlangıçta öğrencilerine sanata açılan kapıları kilitlerler. Öğretmenler sanatın ne olduğunu bilmezler, böylece öğrencilerine de anlatamaz ve sanatın ne olduğunu öğretemezler ve onları sanata doğru değil de, sanatın dışına iterler o iğrenç, duygusal, şarkılı ve enstrümanlı, öğrencileri usandırması gereken uygulamalı sanatlarıyla. Öğretmenlerinkinden daha ucuz bir sanat zevki yoktur. Öğretmenler daha ilkokulda öğrencilerin sanat zevkini mahvederler, öğrencilerden sanatı henüz başlangıçta söküp atarlar, onlara sanatı ve özellikle de müziği açıklayıp müziğin yaşam sevincine dönüşmesini sağlayacakları yerde. Zaten öğretmenler yalnızca sanatla ilgili olarak engelleyici ve yok edici değildirler, öğretmenler zaten her anlamda hep yaşam ve varoluş engelleyicileri olmuşlardır, genç insanlara yaşamı öğretecek, onlara yaşamı açacak, yaşamı kendi doğalarının gerçekten de akıl almaz zenginliğine dönüştürecekleri yerde, onların içlerinde öldürürler yaşamlarını, onu içlerinde öldürmek için her şeyi yaparlar. Bizim öğretmenlerimizin çoğunluğu zavallı yaratıklardır, onların yaşamdaki görevleri, öyle görülüyor ki genç insanların yaşamlarını engellemek ve mutlaka bu yaşamı bunalıma dönüştürmektir. Öğretmenlik mesleğine de zaten aşağı orta sınıftan duygusal ve sapkın küçük kafalılar yapışıyor. Öğretmenler devletin yamaklarıdır.''

2- "İnsan gördüğümüzde, yalnızca devlet insanlarını görürüz, devlet hizmetlilerini, ne kadar doğru söylenmiş bir sözdür bu, doğal insanlar görmeyiz, tersine tamamen yapaylaşmış, devlet hizmetlileri olmuş, ömürleri boyunca devlete hizmet eden ve dolayısıyla ömürleri boyunca yapaylığa hizmet eden devlet insanlarını görürüz. İnsan gördüğümüzde, yalnızca devlet ahmaklığının hizmetine girmiş, yapaylaşmış devlet insanları görürüz. İnsan gördüğümüzde, yalnızca devlete teslim olmuş ve devlete hizmet eden, devletin kapanma düşmüş insanlar görürüz. Bizim gördüğümüz insanlar devlet kurbanlarıdır ve gördüğümüz insanlık, devlet yeminden başka bir şey değildir, onunla gittikçe daha oburlaşan devlet beslenir. İnsanlık, artık yalnızca devlet insanlığıdır ve yüzyıllardan beri, yani devletin varoluşundan bu yana kimliğini yitirmiştir, diye düşünüyorum. İnsanlık bugün artık kendisi devlet olmuş insanlıkdışılıktan başka bir şey değildir, diye düşünüyorum. Bugün insan artık yalnızca devlet insanıdır ve bu yüzden de o bugün artık mahvedilmiş insandır ve devlet insanı, düşünülebilecek en insan olabilen insandır, diye düşünüyorum. Doğal insan artık asla olamaz, diye düşünüyorum. Büyük kentlerde yığılmış milyonlarca devlet insanını gördüğümüzde midemiz bulanır, çünkü devleti gördüğümüzde de midemiz bulanmaktadır. Her gün uyandığımızda, şu bizim devletimiz yüzünden midemiz bulanır ve sokağa çıktığımızda, bu devletin nüfusu olan devlet insanlarından midemiz bulanır. İnsanlık devasa bir devlettir, ondan, eğer doğruyu söyleyecek olursak, her uyandığımızda midemiz bulanır. Her insan gibi ben de uyandığımda midemi bulandıran bir devlette yaşıyorum. Bizdeki öğretmenler insanlara devleti öğretirler ve devletin tüm korkunçluğunu ve ürkütücülüğünü ve devletin tüm yalancılığını, bir tek tüm bu korkunçluğun ve ürkütücülüğün ve yalancılığın devletin kendisi olduğunu öğretmezler."

3-"Ana babama en ufak bir saygı duymak zorunda değilim, onlar en ufak bir saygıyı hak etmiyorlar, dedi. Bana karşı iki suç işlediler, iki ağır suç, dedi, beni yaptılar ve bana baskı yaptılar, beni bana sormadan yaptılar ve beni yapıp dünyaya fırlattıktan sonra bana baskı yaptılar, beni yapma suçunu ve baskı altına alma suçunu işlediler."

4-"Bu ülkeden daha yalancı ve daha sahtekar ve daha kötü bir ülke daha yoktur diyoruz, ama bu ülkenin dışına çıktığımızda ya da dışına baktığımızda, ülkemizin dışında da yalnız kötülük ve sahtekarlık ve yalan ve alçaklığın egemen olduğunu görüyoruz. Biz insanın düşünebileceği en iğrenç hükümete sahibiz, en sahtekarına, en kötüsüne, en hainine ve aynı zamanda en budalasına, diyoruz ve düşündüğümüz doğru da ve bunu her an söylüyoruz da, dedi Reger, ama biz bu alçak, sahtekar ve kötü ve yalancı ve budala ülkeden dışarıya baktığımızda, öteki ülkelerin de aynı biçimde yalancı ve sahtekar ve kısacası aynı biçimde aşağılık olduğunu görüyoruz, dedi Reger. Ama bu diğer ülkeler bizi o kadar ilgilendirmiyor, dedi Reger, yalnız bizim ülkemiz bizi ilgilendiriyor ve bu yüzden her gün kafamıza öylesine vuruyor ki bu, arada çoktan gerçekten baygın olarak, hükümetin hain ve budala ve sahtekar ve yalancı ve üstelik de akıl almaz biçimde aptal olduğu bir ülkede varlığımızı sürdürmek zorunda kalıyoruz. Düşündüğümüz zaman her gün, sahtekar ve yalancı ve hain bir hükümet tarafından, üstelik de düşünülebilecek en aptal hükümet tarafından yönetildiğimizi hissediyoruz, dedi Reger, ve bunu hiçbir biçimde değiştiremeyeceğimizi düşünüyoruz, en korkunç olanı da bu, bunu hiçbir biçimde değiştiremeyeceğimiz, hem de bu hükümetin her geçen gün daha da yalancı ve sahtekar ve hain ve alçak oluşunu baygın durumda seyretmek zorunda oluşumuz, yani bu hükümetin gittikçe daha beter ve gittikçe daha çekilmez oluşunu üç aşağı beş yukarı sürekli bir şaşkınlık durumu içinde seyretmek zorunda oluşumuz. Ama yalnız hükümet değil yalancı ve sahtekar ve hain ve alçak olan, parlamento da öyle, dedi Reger, ve bazen bana öyle geliyor ki parlamento hükümetten daha da sahtekar ve yalancı ve nihayet bu ülkedeki hukuk ve bu ülkedeki basın ve nihayet bu ülkedeki kültür ve nihayet bu ülkedeki her şey ne kadar yalancı ve hain; bu ülkede onlarca yıldır yalnız yalancılık ve sahtekarlık hâkim ve hainlik ve alçaklık, dedi Reger."
456 syf.
Fotoğrafta Kadın da Vardı kitabı, Çağdaş Alman edebiyatının en değerli, önemli yazarlarından olan Heinrich Böll ' e, 1972 yılında Nobel Edebiyat ödülünü getiren kitabıdır. Alman faşizmine karşıt duruşuyla tanınan realist yazar, kitabında bu konuya fazlasıyla değinmiş, eleştirmiş.


1920 yılından 1970 lere kadar uzanan kitabın ana karakteri Leni. Yazar kitabında Leni üzerinden Alman toplumunu alaycı bir üslupla eleştirmiş. 2. Dünya Savaşı ' nın başlamasıyla Leni' nin hayatı ve ailesi altüst olur. Oldukça dikkat çekici bir güzelliğe ve zekaya sahip olan Leni, Rus esiri Boris' e aşık olup, yasak bir ilişki yaşamaya başlar. Sonrasında yaşanan acılarla, trajediler ve gelişmelerle hayatları değişir.


2. Dünya Savaşı öncesinde,savaş sırasında ve sonrasında yaşanan gelişmeleri, değişimleri, halkın durumunu irdeleyen ve bizlere anlatan en iyi eserlerden biri. Alman savaşının soğuk yüzünü, Alman toplumunun çöküşünü ve tutkulu bir aşkı barındıran zengin içerikli, edebi değeri uçlarda olan bu kitap ve yazarın realist anlatımıyla, Almanları iyi ve kötü taraflarıyla tanımak mümkün...
47 syf.
·1 günde·Beğendi·10/10
Ahh! Tezer Özlü, ahh canım KADIN. Ben seni bugün anladım, sevdim hatta bugün tanıdım. Daha önce okuduğum Kalanlar ve Çocukluğun Soğuk Geceleri kitaplarını hiç anlamamış, hissetmemişim meğer...

Zaman Dışı Yaşam, senaryo olarak yazılmış ve Tezer Özlü vefat ettikten sonra, 1998 yılında yayınlanmış bir eserdir.

6 yaşında bir çocuk anılarıyla başlıyor senaryo. Sonra çocuk büyür, bir KADIN olur. Başlar kadının yolculuğu. Ayrılmaktan, yalnızlıktan korkan bir kadın, aşk ve diş ağrısı çeken bir kadın. Kadının varlığıyla ilgilenmeyen bir adamı düşünen, özleyen bir aşık. Oradan oraya süren yolculuklar, diş ağrısı için alınan ilaçlar. Ya aşk acısı için ilaç var mı?

Yolculuklarında her daim yanında sürükler bavulunu. Her sürüklediği bavulda, "İnsan nereye giderse gitsin, yazgısını yanında götürüyor." diye düşünmeden edemedim. Her yolculukta farklı adamlar, insanlar tanıdı KADIN, farklı yerlere gitti, fakat ait değildi hiçbirine, hiçbir yere...
Galiba ait olamamasını şu alıntı ile örneklendirebilirim.

KADIN garsonu çağırır: Hesabı ister.
Garson: Hangi millettensiniz siz?
Kadın: Hiçbirinden.

Yolculuklar sırasında yazma ve ortaya güzel eserler çıkarma çabaları vardı kadının. Kadın, Cesare Pavese hayranı. (Tıpkı Tezer Özlü gibi.) Kadın o derece benimsemiş ki senaryoda dış ses, CESARE PAVESE.
Kadının yolculuğunda bir durağı daha vardı. Pavese'nin intihar ettiği otel odası... İntiharın izlerini, hissettirdiklerini aradı. Gençliğini, kendi intiharını anımsadı...

Belki senaryoda KADIN yaşadı bunları ama bu kadın SENDİN, bu kadın TEZER ÖZLÜ'YDÜ.

Sonsuz teşekkürler sana, hissettirdiklerin, yazdıkların ve yüreğime dokunduğun için... İyi ki geçmişsin bu dünyadan...
151 syf.
·4 günde
Bu kadar etkileyici ve derinlikli bir kitap bu sitede neden incelemesiz kalmış merak ediyorum. Epey zaman önce okuduğum, beni ilk 50 sayfa güldüren, sonlara doğru da omuzlarımdan tutup sarsan bu kitap, kesinlikle bir incelemeyi hak ediyor diyerek başladım yazmaya.

Bernhard; hükümetle alakalı, siyasetle alakalı, sanatla, edebiyatla, müzikle ve felsefeyle alakalı ne kadar canını sıkan konu varsa sosyolojik olarak inceleyip nefretini bu kitapta kusmuştur.

Dünya üzerindeki bütün o Eski Ustalar nasibini alır Thomas Bernhard'dan. Heidegger; gülünç, nasyonal sosyalist, darkafalı, taşralı, şalvarlı bir bağnaz, sağılamayacak derecede yüklü felsefe ineğidir:) Stifker; bayağı ve amaçsız edebiyat yapan düzyazı bozucusudur. El Greco; adında olmasına rağmen el bile çizemeyen bir ressamdır. Bach, ancak gürültü yapan bir müzik bozucudur. Bethowen da Mozart da farksızdır ondan. Hepsi de sanat düşmanı :) Kitapta sık sık kullandığı, saçmalık olarak çevirebileceğimiz 'kitsch' doludur hepsi de... Voltaire, Montaigne, Kant, Goethe, Paskal ve daha kimler var kimler:) Goya’yı, Schopenhauer’i çok seviyor, Nietzsche’yi, Gogol’ü, Dostoyevski’yi ayrı tutuyor. Ama yine de inceden inceden laf etmeden de duramamış. Diğerlerine çuvaldız batırırken, bunlara iğneyle bir cısss yapıvermiş:)

Bernhard'ı bilen bilir. Kendine has uslubuyla hep tekrar ve sarmal ifadeler kullanmayı sevdiği için olsa gerek karakterlerine de hep tekrar içerikli olaylar yaşatır. Burdaki ana karakterimiz de kesintisiz her gün-sadece pazartesileri hariç çünkü o gün müzeler kapalıdır- Viyana Sanat Tarihi müzesine giderek Jacopo Tintoretto’nun Beyaz Sakallı Adam portresinin önündeki banka oturur, portreye bakar, bakar, düşünür, sorgular ve yazar. Mütemadiyyen her gün... Orası onun için belki de kaçış noktası, Bernhard'ın hemen hemen her karakterinde olduğu gibi varolma nedenini sorguladığı, kendisinden yola çıkarak hayat üzerinde var olan tüm olguları eleştirebildiği yani belki de nefes alabildiği tek yer...

Karakter, sürekli takıntı haline getirdiği fikirleriyle tam bir sorgulayan kafadır aslında. Ona göre bu kadar düşünen ve eleştiren bir insan mutsuzdur ama insanın düşünmeden de yapamayacağını, sanatsal olarak eleştirel bir yönü olduğu için kendini tam olarak bir filozof olarak gördüğünü belirterek çok mutlu olduğunu da söyler. İnsanı tam anlamıyla filozof yapan şey 'tamam ben oldum, ben piştim' dememesidir ona göre. Mükemmel olan ve tamamlanmış hiçbir şeyi felsefe kabul etmez çünkü. Bu yüzden de kendisini ömür boyu kararsız bir kafa olarak görmüştür. Bilir ki, kesin karar verdiği ve tamamlandığı ölçüde o kendisine haz veren sorgulayan yanını da yitirmiş olacaktır. Bu da yaşayan cesetten farksız kılacaktır bedenini.

Bu sebeple, kitap boyunca sürekli o Eski Ustalar'a hayranlık duymaz, hep eleştirir. Heykeltraşları, ressamları, öğretmenleri, filozof ve yazarları topa tutar. O en karizmatik insanları, günlük ihtiyaçlarını karşılarken düşünür bir nevi:)

Karakter, aslında tam bir nefret abidesidir. Her şeyden nefret eder, en önemlisi de insanlardan nefret eder. Nefret eder ama onlarsız da hayatın olamayacağının farkındadır. Müzelerden nefret eder, ömrünü her gün müzeye giderek harcar. Kadınlardan nefret eder, ona ilk elini uzatan yine o müzedeki bankta tanıştığı kadınla ömür boyu evli kalır. Tablolardan nefret eder, gün boyu onlara bakarak düşünce gücünü geliştir ve yazar. Hayat da böyledir aslında. Gitmek istemeyiz, gideriz. Sevmek istemeyiz, severiz. Yapmak istemeyiz, yaparız. Varoluşumuzun bu çelişkiden ibaret olduğunu fark edemediğimiz anda da başlar sancılar. Kendimizi, varlığımızı sorgulamaya,  tamamlaya çalışırız. Halbuki tamamlamadığımız ölçüde, eksiklerimizle var olmanın mutluluk getirdiğini çözemeyiz. Ya da geç çözeriz, iş işten geçmiş olur; ömür biter.

Bernhard, bu kitabında sonlara doğru yaptığı tespitlerle beni allak bullak etti aslında. Hayatımda aldığım, uygulamak için hala zamanını beklediğim o önemli kararlarımı sorgulattı. Resmen tokat attı ama değişecek mi kararlarım? Tabii ki hayır... Hayatın beni uslandırmasını bekleyeceğim :)
119 syf.
·3 günde
Aslında okumayı çok da düşündüğüm bir kitap değildi bu. Okumayı hep ötelerdim ya da sittin sene bile geçse okumazdım muhakkak. :) Sevgili Metin T. Bey ve arkadaşım İbrahim Püskül sayesinde öncelikli okunacaklarıma aldım. İyi ki de yazarla tanışmış ve Bitik Adam'ı okumuşum diyorum. Zaten kitabın anlatı olması, araya felsefeyi sıkıştırması benim açımdan bir sıfır önde başlamasına neden oldu.

Daha ilk cümlesinden insanı etkileyen ve içine alan kitapları çok seviyorum. Hangi birimiz sevmez ki? Kitap okurlar olarak böylelerine nadiren denk geliyoruz. Bu kitap da etkileyici giriş cümlesiyle beni kendisine çekti ve uzun bir süre kendimi okumaktan geri alamadım. Bir yandan da hemen bitmesin diyerek sindire sindire okumaya çaba gösterdim.

Thomas Bernhard' ın uslubunu zor ve kitabı tek paragraftan oluştuğu için ağır olarak ifade eden insanlar olsa da ben gerçek anlamda yazarın uslubundan çok keyif aldım. Sürekli kendini yineleyen ifadeleri ve sarmal anlatımı seçen Bernhard, "...diye düşündüm" diyerek cümle sonlarını bitirirken beni de çokça düşünmeye sevk etti. Kendi varoluş sancılarımı sorguladım mesela. Zaten ancak ölünce son bulacak olan bu sancıları hangimiz çekmiyoruz?
Her ne kadar Maslow'un üçgeninin en tepesine kadar çıkabilmiş olsam da, ben de kitaptaki karakterler gibi tutunamama sorununu, kimlik arayışını ya da her şeyi bir kenara bırakıp başka bir yerde başka bir hayata başlama çabasını hala yaşıyorum içimde. Eğer ailem engellemeseydi ve müzik hocalarımı dinleselerdi belki ben de şu an bir virtüöz olabilirdim. İçime oturup kalan bu uhdeyi, yıllarca bir enstrüman çalarak yontmaya çalışsam da pek bir faydası olmadı sanırım. Belki kitapta da geçtiği gibi, asıl varoluşumun getirdiği ve içimde yarattığım bu mutsuzlukla mutlu olabiliyorumdur. Neyse, bunlar biraz şahsi konular...

Romana dönecek olursak, anlatıcı da dahil olmak üzere 3 piyano sanatçısının meşhur bir müzik okulunda yollarının kesişmesini ve birbirlerinin hayatlarını nasıl etkilediklerini anlatır. Özellikle bir piyano dehası olan Glenn Gould'un “Goldberg Varyasyonları”nı çalmasından ve zekasından etkilenen diğer iki piyano sanatçısının varoluş sancılarını okuyoruz. Başta Bitik Adam'ın ve dolayısıyla baş kahramanın Glenn Gould olduğunu sanıyoruz ama kitap ilerledikçe Glenn'in Bitik Adam değil de Bitiren Adam olduğunu anlıyoruz. Sonrası, içerisinde bol bol bilinç akışlarından, felsefi çıkarımlardan ve insan ilişkilerinden oluşan keyif verici bir serüven.

Bu piyano dehası Glenn Gould'un bende merak duygularımı kabartmasından kaynaklı epey bir araştırma da yaptım. Ve Thomas Bernhard'ın Glenn Gould ile aslında hiçbir zaman tanışmamış olduğunu, kitabına gizli bir özne olarak aldığını ve piyano sanatçısına da tamamen kurgusal bir ölüm biçtigini öğrendim. Gerçekten de ilginç değil mi?

Yazımı bitirirken, araştırma sırasında bulduğum Glenn Gould'un kitapta bahsi geçen o meşhur Bach eseri “Goldberg Varyasyonları"nı da şuraya ekleyeyim. Ruhunuz huzur bulsun....

https://youtu.be/Ah392lnFHxM
114 syf.
·9 günde·Beğendi·Puan vermedi
Thomas Bernhard'ı nasıl, nereden, kimin rüzgârıyla tanıdım bilmiyorum. Eminlikle göz kapadığım şey bu tanımanın sık sık bi' "iyi ki" duygusu yarattığıdır içimde.
Modern hayatın bireysel tutumu içerisinde her kişi kendi farklılığıyla yaşarken hayatını, aslında kollektif bi' farklılık toplumunu oluşturuyor; yabancılaşma. Sevgili Bernhard bunu ne güzel eleştiriyor konuşmalarında. Kuşkusuz o her şeye yabancı ama çok da yakın. Bu yabancılığı nefretinden, yakınlığını da eleştirel fikirlerindeki mantıklı ele alışlarından seziyorum.

Kitap, Avusturyalı gazeteci Kurt Hofmann'ın 1981- 1988 yılları arasında ara ara yaptığı röportajvari konuşmalardan oluşuyor. Kitapta Bernhard'ın anlatım bütünlüğünün korunması adına sorular yazılı değil, sadece Bernhard'ın cevapları var. Konuşmalar Bernhard'ın anlatılarına, verdiği cevaplara, konuşmayı yüzdürdüğü akıntıya göre şekillenmiş ve o cevapları temsil edecek şekilde başlıklandırılarak 16 bölüme ayrılmış. Hofmann, Bernhard'ın ölmeden önceki düşün halini daha iyi yansıtabilmek adına sadece son bölümü soru cevap olarak kitaba eklemiş.

Bernhard konuşmalarında sık sık anılarından bahsetmiş; geçirdiği hastalıklar, çocukluk ve gençlik çağının geçtiği yerler, insanlarla ilişkileri, ilk işi, yazın hayatına girişi... Tüm bunlar yazarın karakterini, doğasını oluşturan temel ögelerden biri olan eleştirel tutum ve öfkenin onun yaşamında nasıl geliştiğine dair bi' referans oluşturabilir diye düşünuyorum. Çünkü öyle şeyler yaşamış ve görmüş ki Bernhard.. diyebilirim ki kızgınlıkla katıştırmış onu bu durum ama aydın bakış açısı onu kendi gölgesinde yürüyen, karanlık bi' öfke duvarına toslatmamış, o bunu yazdıkça dönüştürmüş kaleminde ve öfkenin eleştirel tonunu kırmızı bi' aydınlıkla birleştirmiş.

Bernhard çok ilginç biri! Çok farklı buluyorum onu. Bunu bi' okur, öğrenci, aynılıklara baygın bakan biri olarak, hissettiğim için söylüyorum. 114 sayfalık şu cevaplar zırhını okurken ne çok güldüm, öfkelendim, kitabı kapatıp tavana baktım. "Yok artık!" oldum, "Bu adam deli!" dedim. Çünkü fikirsel vurgunluklarla dolu kitap. Bernhard acımasız bi'eleştirici, keskin bi' gözlemci ve sakınmasız bi' konuşmacı. Eleştirisi sanat dünyasından toplumların yaşam anlayışına, gözlemleri insanlarin iki yüzlülüğünden arkadaşlığın basit-saf-buruk doğasına, konuşmaları ise sonsuzluğa uzanıyor. Noktası az olan bu adamın virgülleri birer fikir ayracı, o sıralıyor ve ben de anlamaya çalıştıkça idrak ettikçe duvara kitlenip dalıyorum, dalıyorum...

Bernhard gibi birini tanımadım ben hayatımda.. ama Bernhard'a olan hayranlığım hayatıma bi' kavram kattı; aydın öfke sezdiğim, eleştirilerini mantıklıca yaptığını düşündüğüm, gözlerinden oklar çıktığını hissettiğim insanları "Bernhardyen" olarak nitelemeye başladım.. ve günlük hayatımda kullanmaya başladım. Bunu yadırgayan, soran insanlara ise, meraklarını kazandığım takdirde yazarı tanıttım. Direngen öfkenin, eleştirel bakışın nasılca birinde birleşip yazınıyla ne büyük bi'hazine bıraktığını herkesin öğrenmesini isterim, onu herkesin okumasını isterim çünkü. Çünkü deneyimlenmiş, yaşanmış nice olayın ardında bi' yaşamın özü eleştirel bakışla, zekayla birleşerek kelimelere dolmuş. Nasıl anlatmam!?

Mantıklı öfkeyle belki de sinirin, kızgınlığın en meşru halini kaleminde barındıran adam, iyi ki vardın ve iyi ki yazdın.

Yazarın biyografisi

Adı:
Sezer Duru
Unvan:
Türk yazar ve çevirmen
Doğum:
1942
Sezer Duru (d. 1942), Türk yazar ve çevirmen. Demir Özlü ile Tezer Özlü'nün kardeşi, Orhan Duru'nun eşidir.

1962'de Avusturya Lisesi'ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji bölümünden mezun oldu. Yazar Orhan Duru'yla evlendi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Alman Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirmesinin ardından Latince, Yunan ve Roma Edebiyatı bölümlerinde okudu. İstanbul'da Goethe Enstitüsü'nde çalıştı. Türk yazar ve ozanların eserlerini Akzente ve Orte gibi dergilerde yayımlanmak üzere Almanca'ya çevirdi. ZDF ve ARD gibi Alman TV kanallarında 25 yıl boyunca muhabirlik yaptı.Max Frisch, Heinrich Böll, Siegfried Lenz, Jerzy Stefan Stawinkley, Hans Magnus Enzensberger, Bertolt Brecht, Thomas Bernhard, Gustav Meyrink eserlerini Almanca'dan Türkçeye; Ferit Edgü, Demir Özlü ve Başar Sabuncu ise eserlerini Türkçeden Almanca'ya çevirdiği yazarlar arasındadır. Ayrıca Orhan Duru'yla birlikte yazar Oğuz Halûk Alplaçin'in (Hayalet Oğuz) hayatı üzerine O Pera’daki Hayalet kitabını hazırladı.

İkinci Frankfurt Edebiyat Bienali'nde dördüncü kez verilen Deka-Bank Alman Edebiyatı ve Bilimini Teşvik Ödülü'nün sahibi oldu. Ödüle gerekçe olarak, Duru'nun çevirileriyle Almanya - Türkiye arasındaki edebiyat alışverişine ve iki ülke toplumu arasında oluşması amaçlanan anlayış ve paylaşıma katkıda bulunması gösterildi. Yazar bu ödül dolayısıyla ertesi yıl ödül jürisinde yer aldı. Sezer Duru, ayrıca PEN üyesidir.

Yazar istatistikleri

  • 4 okur beğendi.
  • 1.143 okur okudu.
  • 19 okur okuyor.
  • 1.233 okur okuyacak.
  • 22 okur yarım bıraktı.

Yazarın sıralamaları