Giriş Yap

Adalet Ağaoğlu

Yazar
Çevirmen
8.2
3.243 Kişi
Unvan
Yazar
Doğum
Nallıhan, Ankara, 23 Ekim 1929
Ölüm
İstanbul, Türkiye, 14 Temmuz 2020
Yaşamı
Adalet Ağaoğlu (d. Nallıhan, Ankara 1929) romanlarıyla ünlü Türk yazar. 20. yüzyıl Türk edebiyatının en önemli romancılarından biridir. Türkiye'nin değişik dönemlerini ve bu dönemlerin insan hayatlarına etkisini inceleyen eserler vermiştir. Romanları dışında hikaye, oyun, deneme, anı türünde eserler verir. 13 Ekim 1929'da Nallıhan'da dünyaya geldi. Babası, kumaş tüccarı Hafız Mustafa Sümer'dir. Dört çocuklu bir ailenin ikinci çocuğu ve tek kızıdır. Kardeşleri Dr. Cazip Sümer (1925-1975), oyun yazarı, oyuncu Güner Sümer (1936-1977) ve işadamı Ayhan Sümer (1930)'dir. İlköğrenimini Nallıhan'da tamamladıktan sonra 1938'de ailesi ile birlikte Ankara'ya yerleşti[2] . Ortaöğrenimini Ankara Kız Lisesi'nde tamamladıktan sonra 1950 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Edebiyata ilgisi lise yaşamında şiirlerle başladı, kısa bir süre sonra oyun yazarlığına yöneldi. İlk defa 1946'da Ulus gazetesinde tiyatro eleştirileri yayımlayarak yazarlığa başladı. 1948-50 arasında Kaynak Dergisi'nde şiirleri yayımlandı. 1951-1970 yılları arasında TRT’de çeşitli görevlerde bulundu. Ankara Radyosu'nda göreve başladığı yıl ilk radyo oyunu olan "Aşk Şarkısı'nı" yazdı. Raddyo'da görev yaparken tiyatro oyuncusu ve yönetmen dört arkadaşı (Kartal Tibet, Üner İlsever, Çetin Köroğlu, Nur Sabuncu) ile birlikte Ankara'nın ilk özel tiyatrosu olan "Meydan Sahnesi"'ni kurdu[1]. Meydan Sahne Dergisi'ni çıkardı. 1953 yılında tiyatro konusunda görgü ve bilgisin arttırmak üzere Paris'e gitti[1]. 1953'te Sevim Uzungören'le birlikte yazdığı "Bir Piyes Yazalım" tiyatro oyunu aynı yıl Ankara'da sahnelendi. 1954 yılında mühendis Halim Ağaoğlu ile evlenen sanatçı, ilk romanını yazana kadar oyun yazarlığını sürdürdü. Üst üste yazdığı oyunlarla altmışlı ve yetmişli yılların önde gelen oyun yazarlarından oldu. TRT'nin özerkliğine el konulması gerekçesiyle TRT Radyo Dairesi Başkanlığı'ndan 1970 'te istifa eden sanatçı o tarihten bu yana yazarlıktan başka bir işle uğraşmadı. Edebiyat yaşamının bazı dönemlerinde "Remüs Tealada" ve "Parker Quinck" gibi takma adlar kullanmıştır. İlk romanı Ölmeye Yatmak, 1973'te yayımlandı. Bu ilk romanından itibaren tüm eserleri yoğun tartışmalara konu oldu. Ölmeye Yatmak, daha sonra yazdığı Bir Düğün Gecesi(1979) ve Hayır (1989) adlı romanlarla bir üçleme oluşturdu ve birçok ödül kazandı. Bir Düğün Gecesi ve Hayır romanları yayınlanır yayınlanmaz, ikinci romanı olan Fikrimin İnce Gülü, dördüncü basımında toplatıldı[3]. "Fikrimin İnce Gülü" romanı hakkında, "askeri kuvvetleri tahkir ve tezyif (küçük düşürmek)" suçlamasıyla hakkında 1981 yılında dava açılan Ağaoğlu, iki yıl süren davanın ardından aklandı. "Düğün Gecesi" ise soruşturma aşamasında kaldı[4]. Dönemin üç önemli roman ödülüne layık görülmüş olan Bir Düğün Gecesi adlı roman için ayrıca Aldous Huxley'den aşırma olduğu suçlaması ortaya atıldı ve uzun tartışmalara sebep oldu. Öykü kitapları, denemeler, anı-roman türünde eserler de yayımlayan Ağaoğlu 1991 yılında Çok Uzak Fazla Yakın'la oyun yazarlığına döndü. 1983 yılından beri İstanbul'da yaşayan Ağaoğlu, halen yazmayı sürdürüyor. Adalet Ağaoğlu'ile ilgili yazıları bir araya getiren arşiv eşi Halim Ağaoğlu tarafından hazırlanmış ve 2003'te Adalet Ağaoğlu'nun yazarlığının 55. yılı anısına Herkes Kendi Kitabının İçini Tanır adı ile basıldı. 1996'da ciddi bir trafik kazası geçiren ve iki yıl hastande yatan Adalet Ağaoğlu[6] için Can Yücel'insöylediği "Sen Türkiye'nin en güzel kazasısın" sözü [kaynak belirtilmeli], Feridun Andaç'ın Adalet Ağaoğlu ile yaptığı nehir söyleşi tarzında bir kitabın adı oldu. Kitap, 2006'da basıldı. Ağaoğlu, 1986'da kurulan İnsan Hakları Derneği'nin kurucuları arasında yer almış ancak Temmuz 2005'de İHD'nin tek yanlı ırkçı-milliyetçi bir tutum takındığını belirterek ve "PKK yanlısı politika izliyorlar" diyerek istifa etti. Son olarak Ermenilerden özür dileme kampanyasına katılmıştır. Eserleri Tiyatro ve Radyo Oyunları Yaşamak - 1955 Evcilik Oyunu - 1964 Sınırlarda Aşk - 1965 Çatıdaki Çatlak - 1965 Tombala - 1967 Çatıdaki Çatlak 1967 Sınırlarda Aşk-Kış-Barış 1970 Üç Oyun: Bir Kahramanın Ölümü, Çıkış, Kozalar 1973 Kendini Yazan Şarkı 1976 Çok Uzak - Fazla Yakın 1991 Duvar Öyküsü - Çocuklar ve Büyükler için Müzikli Danslı Oyun 1992 Çağımızın Tellalı 2011 Roman Ölmeye Yatmak 1973 Fikrimin İnce Gülü 1976 Bir Düğün Gecesi 1979 Yazsonu 1980 Üç Beş Kişi 1984 Hayır... 1987 Ruh Üşümesi 1991 Romantik Bir Viyana Yazı 1993 Öykü Yüksek Gerilim (1974) Sessizliğin İlk Sesi 1978 Hadi Gidelim 1982 Hayatı Savunma Biçimleri 1997 Deneme Geçerken 1986 Karşılaşmalar 1993 Başka Karşılaşmalar 1996 Öyle Kargaşada Böyle Karşılaşmalar 2002 Yeni Karşılaşmalar 2011 Mektup [değiştir] Mektuplaşmalar (Mehmet Baydur ile birlikte) 2005 Anı Göç Temizliği 1985 Gece Hayatım 1991 Günlük - Günce [değiştir] Damla Damla Günler 2004 Damla Damla Günler I-II-III 2007 Ödülleri 1974- TDK Tiyatro Ödülü 1975- Sait Faik Hikaye Armağanı, Yüksek Gerilim ile 1979- Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile 1980- Orhan Kemal Roman Armağanı Bir Düğün Gecesi ile 1980- Madaralı Roman Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile 1991- Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü, Çok Uzak Çok Yakın ile 1997- Aydın Doğan Roman Ödülü, Romantik Bir Viyana Yazı ile
Hayır...
8.1/10 · 207 beğeni
Ruh Üşümesi
6.6/10 · 102 beğeni
Dar Zamanlar
9.3/10 · 65 beğeni
Üç Beş Kişi
8.4/10 · 60 beğeni
2
4
47 öğeden 1 ile 15 arasındakiler gösteriliyor.
©2022 · 1000Kitap Web Uygulaması · 2.26.42