Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

9.1/10
52 Kişi
·
93
Okunma
·
24
Beğeni
·
1.080
Gösterim
Adı:
Çağrı Mert Bakırcı
Unvan:
Mühendis, Yazar
Doğum:
Ankara, Türkiye, 4 Temmuz 1990
Eğer ki iddia “tüm kediler beyazdır” gibi bir argümansa, sürekli olarak beyaz kediler aramak ve bulduğumuzda argümanın doğru olduğunu görmek ve kendimizi tatmin etmek bilimsel açıdan anlamsızdır.
Bilime, teknolojiye, özgür düşünceye, tarafsızlığa yeterli önemi veremeyen toplumlar, tarih sahnesinden silinmeye mahkûmdurlar.
İnsanı bilimsel olarak tanımlamamı isterseniz size şöyle bir tanım yapabilirim: Modern insanlar (Homo sapiens türü), ökaryotlar içerisinde yer alan, Hayvanlar Alemi içerisinde bulunan, Gerçek Dokulular alt aleminin, çift yanlı simetrikler kladının, ikincil ağızlılar üst şubesinin, kordalılar şubesinin, omurgalılar alt şubesinin, gerçek çeneliler infra şubesinin, dört üyeliler üst sınıfının, memeliler sınıfının, doğuran memeliler alt sınıfının, primatlar takımının, kuru burunlu primatlar alt takımının, maymunlar infratakımının kuyruksuz maymunlar üst ailesinin, büyük kuyruksuz maymunlar ailesinin, insanların içerisinde yer alan canlılardır.
Böyle öncü bir kitap hakkında nasıl bu kadar az yazılıp çizilir şaşıyorum yahu!
Toy olduğum zamanlarda birkaç kez Darwin'in Türlerin Kökeni adlı eserini okumaya yeltensem de sıkılıp ilerleyememiştim. Bana ilaç gibi çıkmıştı bu kitap, okuma alışkanlığı olmayan beni hiç sıkmadı, kulaktan dolma bilgilerimi düzeltti.
Öncelikle bu kitabı toplu yerlerde okur-taşırsanız neler olacağından bahsedelim; insanlar size dik dik bakar, başka bir gezegenden gelmiş bu genç adam neden böyle 'cıs, ayıp, günah' kitaplar okur diye. Bazen yaratılışçılık inancına kendini kaptırmış orta yaşlarında bir adam bazen de yaşlı bir dede ayıplar sizi.
Sadece bunlara bakarak Türkiye'deki bilim, din, evrim, yaşamın kökeni vb. birçok konuda hangi noktada olduğumuz, neden batının 50 yıl(iyimser bir rakam oldu) gerisinden geldiğimiz gibi soruları kolayca cevaplayabilirsiniz.
Bazı günlerde ise 'madem maymundan geliyorsak şimdiki maymunlar neden insan olmuyor' diyip nobel ödülü beklercesine bir gurura sahip olan varlıklar atlar önünüze. Bitti mi? Tabi ki hayır ama daha uzatmanın gereği yok. Gözümüzün önündeki düzeltilmesi gereken eksikliği gördük ama kim düzeltecek?
İşte Çağrı Mert Bakırcı ve ekibi bu amaçla başlamamışlardı yollarına. En başta ODTÜ'de biyoloji ve genetik topluluğu olarak kurulup sonra bu konuda yayınlar yapmaya başladılar. Evrim ağacı adı altında en başta sayılı bilim dergilerinden çevirilerle başlayıp sonra bu ülkedeki diğer değerli bilim insanlarını da yanlarına katarak şuanda bile büyümeye devam eden bir topluluk yarattılar sıfırdan. Bir de komünist manifesto gibi amaca yönelik yada semavi din yayarcasına bir kutsal kitap gerekiyordu. İşte böyle ortaya çıktı 'Evrim Kuramı Ve Mekanizmaları'
Kitabı yanlış anlaşılmaları düzeltmek üzerine kurduğu ve sadece bilimden mahrum halk kitlelerini hedef aldığı için bazıları tarafından eleştirildi tabi. Ama daha evrimin bilimsel bir gerçek değil de inanç olduğunu ısrarla sürdürenlere başka türlü nasıl öğretebilirdi yanılgılarını? Anlaşılırlık burada önem kazandığından bilimsel terimlere yer vermek yerine hikayeleştirme yöntemini kullandı bu amaçla. Başucu kitabı denilir tarzda, bilmediği konu hakkında atıp tutanlara tokat niteliğindeki bu kitabı herkes (evet sen de) okumalı. Artık 'maymundan mı geldik' sorusunu duymaktan sıkıldığımdan söylüyorum bunu. Evrim bu kadar basite indirgenebilir bir konu değil. Şu anda evrimsel robotik, evrimsel tıp vb. birsürü multidisipliner alan ülkemizde dahi yerleşmeye başladı bile. Çünkü evrim hayatın her yerinde olan bir kavram ve modern biyolojinin en güçlü dalıdır.
İçeriğe fazla değinmeden kitaptaki kontrol noktalarının size yol göstereceğini umarak iyi okumalar diliyorum.
Halbuki bildiğime emin olduğum şeyleri ne kadar da az biliyormuşum.
Kitap, ‘Türkiye’den popüler bilim kitabı mı çıkarmış ya, hem de evrim üzerine! Olacak iş değil.’ önyargıma tokat gibi bir cevap oldu.
Kitap, evrimin aslında bir teori değil, kanıtlanmış bir gerçek olduğunu belirtiyor ve evrim kuramının bazı belli başlı mekanizmalarını detaylı bir şekilde açıklıyor. Aslında doğal seçilim, mutasyon, ‘kullanılmayan organın körelir’ gibi okulda Fen ve Biyoloji kitaplarında üstünkörü gördüğümüz çeşitli kavram ve kalıpların detaylı açıklamasını yapıyor. Bu açıklamaları da yakın tarihten bilimsel çalışmaların sonuçları ile de destekliyor.
Kitap kesinlikle çok basit bir dille yazılmış, yani hedef kitlesi bu konuda örgün eğitimden aldığı dışında çok fazla bilgisi olmayan insanlar ve kesinlikle çok basit şekilde anlatılmış, tamamen hayatın içinden örneklerle zenginleştirilmiş olması, kitabı herkes için anlaşılabilir kılmış.
Tek negatif eleştirim ise yazarın sık sık ‘bunu anlatırsam çok detaya girerim, o yüzen burada kesiyorum’ şeklinde çok sık yaptığı yorumlara… Bu yorumlar her ne kadar akışı çoğu yerde sekteye uğratmış olsa da, yazarın aslında bir edebiyatçı olmadığı, bir bilim adamı olduğu gerçeğini göz önünde bulundurarak çok da umursamamamız gerektiğini düşünüyorum.
Kitap 7 bölümden oluşuyor. Yazar Evrim mekanizmalarının herkes tarafından anlaşılabilecek 7 mekanizmasını seçmiş. Her bölüm yaşanmış/ gözlemlenmiş olaylarla başlayıp bu hikaye üzerinden anlatarak farklı bir bakış açısı sunmuş. Kitabın dili oldukça akıcı. Yazar bilimsel ifadeleri olabildiğince az kullanarak herkesin anlayabileceği hale getirmiş.

Kitap boyunca 20 adet ‘’Değişim Noktaları’’ eşlik ediyor bizlere. Bu noktalar Evrim nedir?, Ne değildir? sorularının cevabı niteliğinde. Yazar anlattığı hikayelerin Evrim’le bağlantısını, hikayeden çıkarılacak sonuçları okuyucuya bırakmadan kendisi açıklıyor. Bir bilim kitabı daha ne kadar kolaylaştırılabilir ki… :) Değişim noktaları kitabın sonuna liste olarak da eklenmiş.

Kitapta bazı bölümlerde bölüm içi kopukluklar var. Bu da yazarın konuyu uzatmak istemediğinden kaynaklanıyor. Bu kez de bazı cümlelerin havada kalmasına yol açmış. Sıkça konuyu uzatmak istemiyorum bu başka alanın konusu demek yerine bunu okuyucuya hissettirmeden geçse daha hoş olabilirdi bence. :)

Kitap genel olarak evrim nedir? sorusuna cevap veriyor. Benim gibi Evrim dersi aldıysanız kitap pek fazla bir şey katmayacak sadece bilgilerinizi tazeleyecektir. :) Evrime ilgi duyup nerden başlayacağınızı bilmiyorsanız bu kitap ilk adım olabilir.

Keyifle okuyun, mutlu kalın... :)
Evrimagaci.org'dan tanıdığımız Çağrı Bakırcı'nın popüler bilim adına yaptığı güzel bir katkı olmuş. Kitap olabildiğince anlaşılır bir dilde, terminolojiye gömülmekten kaçınılmış ve olayın özü net olarak ortaya konulmuş. Konu başlangıçlarında uygun bir hikaye anlatıp olaya girmesi hoşuma gitmese de ilerleyen kısımlardaki örnekler harikaydı, git gide güzelleştirmiş hikayeleri. İlişkilendirmeler gayet yerinde. Onun dışında kitaptaki "değişim noktaları" okuyucuya iyi bir yardımcı niteliğinde. Bu noktalar konularım kilit cümlelerini oluşturuyor ve en önemlisi de "bilimsel düşünce" nasıl olur ortaya koyuyor.

Eleştiri yapacak olursam; karşıt kitleyi çok muhatap almış. Buna gerek yok. Bu, onları yüceltiyor ve tartışmayı onların seviyesine çekebiliyor. Olay biraz evrimci-anti evrimci meselesine dönüyor gibi. Bu iyi değil. Ancak çok göze batmıyor yine de, fena değil. 

Kitabın yarısından sonra bayağı bayağı akıcı okunuyor roman gibi. Hayret ettim. Hikayeleri okurken evrimsel odaklı düşünceleriniz hemen bağdaşıyor, ilişkilendirmeleri yapıveriyorsunuz heyecanla.

Tüm bunlara ek olarak; bu kitap mümkün olduğunca basite indirgenmiş bir bilim kaynağıdır. Daha detaylısı için yazarın ikinci kitabı "Evrenin Karanlığında Evrimin Işığı" kitabı faydalı olabilir.
Okuyun. Mutlaka okuyun. Sade ve anlaşılabilir dili evrimi ve mekanizmalarını bir nebze olsun anlamama yardımcı oldu. Yazarın “değişim noktaları” evrimi, kısa cümlelerle sadeleştirerek halkın anlayabileceği şekilde anlatmış. Ayrıca yazarın hayata bakış açısını ve yapmak istediği ve gerçekleştirdiği faaliyetleri anlattığı son bölüm beni çok etkiledi. “Bilimi halka anlatamazsan bilimin bir anlamı olmaz” felsefesiyle yola çıkan ve kendini halka adamış bir bilim adamıyla sohbet ediyormuş gibi hissettim kendimi. Yazara teşekkür ederek bitirdim kitabı. Ve şöyle dedim: Böyle insanlar iyi ki varlar.
Çocukların nasil doğduklarına dair soruları anne ve babaların yüzünü kızartsada küçük yaşlarda başlarız varlığımızı sorgulamaya.

... İyi bir filozof olmak için gereken tek şey, hayret etme yetisidir.(Sofi'nin Dünyası)

Yıllar geçtikçe bu çocuksu merakı neden kaybeder insan .Artık hiç birşeye şaşırmıyor, merak etmiyoruz. Herşeyi kadri mutlak tanrıya bağlamak daha kolayımıza geliyor sanırım.(Ol Dedi Oldu) Evrim tıpkı yer çekimi gibi bilimsel bir gerçektir.Evrim kuramı özünde ateist bir kuram olsada amacı inançları red etmek değildir.

Ülkemizde son durum şöyledir;
Hem müslüman hem darwinci olunmaz.
Eğer evrim kuramı hakkında kitap okuduğunuzu görenler içeriğini değil de inancınızı sorguluyorlarsa o ülkedeki insanlar yobazlaşmış demektir..Evrim kuramı yerçekiminden, milyarlarca yıldız ve gezegenin belli yörüngelerde dönmesinden daha zor anlaşılacak birşey değildir.Hayatın kökenine dair doğmalardan uzak bu yaşam görüşünde gerçekten ihtişam vardır.

Evrim Kuramı ve Mekanizmaları, Facebook üzerinden takip ettiğim Evrim Ağacı sayfasının kurucularından Cağrı Mert Bakırcı tarafından oldukça basit bir şekilde yazılmış.Hikayeleri biraz uzatması ve basit olması okurken beni sıktı. Abiyogenez, yapay şeçilim, Doğal seçilim gibi seçilim ve çeşitlilik mekanizmalarını anlamak için giriş kitabı denebilir.

İyi okumalar.
Evrim Kuramı ve Mekanizmaları hakkında bilginiz yoksa Mayr, Gould, Edward Wilson, Dawkins gibi bilim insanları bu konularda neler yazmış demeden önce okumanız gereken bir kitap. Evrimi salt değişim, çevreye uyum sonucu genlerde meydana gelen ve doğal seçilim yoluyla seçilen genlerin varlığını sürdürerek organizmanada meydana gelen değişim sürecinden öte olduğunu anlamamız gerekir. Bu değişim sadece doğal seçilim yoluyla olmaz ve bunun birçok mekanizması olduğu kitapta da bahsedilmiş. Mutasyon, yatay gen transferi, genetik sürüklenme, virüsler, plazmidler gibi birçok mekanizmayı tek tek basit bir dille açıklanmış. Nedense kitabın içindeki evrim ekonomisi kısmına da bayıldım.

Çağrı Mert Bakırcı Evrim Ağacı adlı sitenin kurucusu ve takip ettiğim bir site. Evrimsel Biyoloji anlatımı zor bir iş terminolojik olarak. Fakat kitabı fazla terminolojiye boģmamış yeri geldiğinde kendince anlatmayı bilmiş. Bu esere baktığımda koca bir umut görüyorum ülke açısından. Bilime, bilgiye, gelişime ve değişime aç insanlar görmek beni umutlandırıyor. Evrim Kuramı ve Mekanizmaları hakkında sade, kafa karıştırmayan, basitten karmaşığa bir anlatım isteyenler için tavsiye edilecek cinsten.
Kitap 7 bölümden oluşuyor ve evrim hakkında hiçbir şey bilmeyen bir kişinin bile rahatlıkla anlayacağı düzeyde kaleme alınıyor. Bölüm başlarında verdiği bir hikâye üzerinden anlatıma gidiyor, ve anlatımı örneklendirmiş oluyor, bu da okura büyük kolaylık sağlıyor.

Birinci bölümde, evrimden ziyade fizik anlatılıyor. Ayrıca ''hipotez-teori-kanun'' üçlemesini açıklığa kavuşturmak için aradaki farkları sıralıyor.
İkinci bölümde, canlılığın tanımına istinaden modern bilimin canlı-cansız ayrımı (Eğer öyle bir ayrım varsa) yapılıyor. Ve nasıl yapıldığı izah ediliyor.
Üçüncü bölümde, ilk bölümde olduğu gibi evrimden biraz uzak kalınarak, biyokimya ele alınıyor. Böylece arada olan kimya dahilindeki köprüyü kurmuş oluyor.
Dördüncü bölümde, evrimsel değişimi asıl mümkün kılan mekanizmalara değiniyor ve Darwin'in Evrim Kuramı'nı geliştirirken izlediği adımları hikâye şeklinde sunuyor.
Beşinci bölümde, yapay seçilimi anlattıktan sonra doğaya nasıl uyarlayabileceğimizi gösteriyor.
Altıncı bölümde, canlıların olmazsa olmaz özelliği olan üreme ile doğrudan ilgili olan Evrim mekanizmasına, yani cinsel seçilime değiniyor. (Anlamakta en zorlandığım bölüm)
Yedinci bölümde, gözardı edilen bir evrim mekanizmasına daha değiniyor. Yani akraba seçilimi.

Bu bölümlerle birlikte, 20 maddelik değişim noktası kitap boyunca sıralanıyor. Bu 20 madde, evrimi tam olarak açıklığa kavuşturmak, evrim hakkında temel bilgilere sahip olmak ve basit hatalara düşmemek için veriliyor.

1-) Evrim Teorisi'nin bir kuram olması onun ispatlanmamış, eksik, zayıf, öylesine ileri sürülmüş bir açıklama olduğu anlamına gelmez. Tam tersine Evrim Kuramı, 150 yıllık kuramsal tarihi, 2000 küsür yıllık fikirsel tarihiyle bilimin görddüğü en güçlü, en az hasar görmüş, en çok sayıda bilim insanı tarafından gelişmiş ve geliştirilmekte olan teorilerden biridir.
2-) Evrim ile Evrim Kuramı aynı şey değildir. Evrim (Nesillere bağlı olarak gelen değişim) bir doğa yasasıdır/gerçeğidir. Evrim Kuramı ise bu yasanın nasıl işlediğine yönelik açıklamalar bütünüdür.
3-) Bir kuramı tamamıyla çürütmek/yanlışlamak istiyorsanız, o kuramın dayandığı doğa gerçeklerini teoriye bağlayan, test edilmiş hipotezlerin her birini, tek tek çürütmeniz/yanlışlamanız gerekmektedir; yani gerçekler ile teori arasındaki bağı/köprüleri kırmanız gerekmektedir.
4-) Doğada her şeyin bilimsel bir açıklaması vardır.
5-) Evrim, hiçbir zaman tek bir bireyde meydana gelmez, nesiller içerisinde meydana gelen değişimdir! Evrimden söz edebilmek için mutlaka, en azından 1 neslin geçmesi gerekir.

Bu beş maddede anlatımı nasıl basite indirgediğinin farkına varmışsınızdır zaten. Ayrıca ikinci ve beşinci maddeyi biraz açacak olursak:
İkinci maddeye binaden, Evrim Kuramı, doğa gerçeğini yani evrimi açıklamak üzere geliştirilmiş argümanlar bütünü olmakla birlikte bu argümanların tamamı, konuyla alakalı doğan hipotezler ve bunlar arasındaki bağlantılar üzerine kurulmuştur.
Beşinci maddeye binaen, modern bilimde, canlıların kendi ömürleri içerisindeki değişimlerine gelişim (ontogenik değişim), nesiller içerisinde gerçekleşen değişimlere ise evrim (filogenetik değişim) denir.
Evrim Ağacı kurucusu Çağrı Mert Bakırcı'dan Evrim hususunda güncel bir derleme ve temel bilgilendirme kitabı. Eser hatırladığım kadarıyla 'Evrim Ağacı'nın İlk Kitabı' olarak tanıtılmıştı ve geçtiğimiz aylarda da o ağacın 2. kitabı çıktı.

Kitap aldığı övünç ve desteklerle 4. kopyayı görebildi, devamı da gelecek gibi fakat herkesin fikir sahibi olduğu(!) bir konu üzerine yazılmış -en popülerlerinden- bu denli bir kitabın şuan 33. kopyası dağıtılıyor olmalıydı ama malumdur ki okumaktan çok konuşmayı seviyoruz.

Kitap kendilerininde dediği gibi bir giriş seviyesidir. Dil ve anlatım idrak edilecek düzeydedir. Genç bilim insanı sayın Bakırcı, en az sitesinde yayınladığı anlaşılır makaleler kadar anlaşılır, okuması keyifli bir eser ortaya çıkarmış.

Nasıl Jokey olmak için at olmak gerekmiyorsa, evrimi anlamak için de Evrimsel Biyolog olmaya lüzum yoktur. Okunacak şeyleri -kitap,makale- doğru seçmek lazım...
Evrim Teorsi'ne giriş yapacaklar için mükemmel bir kitap olmuş. Yalın, sade ve anlaşılır olarak Evrim Teorisi'nin geçmişini, temellerini rahatlıkla anlayabilirsiniz. Kitap içerisinde mekanizlar ile ilgili bolca örnek ve deney sonuçlarından bahsedilmektedir. Teori, hipotez ve kanun tanımlamaları ile başlayan ilk bölüm sonrasında, çeşitlilik mekanizmaları ve seçilim mekanizmalarını sırasıyla bahsedilmektedir.Evrimin gerçekleği ile ilgili kafanızda okuduktan sonra soru işareti kalmayacağını söyleyebilirim. Okuyunuz ve okutunuz.

"Dünya'mız sabit gibi görünen fizik yasaları etkisi altında dönmeyi sürdürdükçe ve canlılık, geçmişte olduğu gibi günümüzde de basit doğa yasalarına bağlı olarak varlığını sürdürdüğü müddetçe, Evrimsel Biyoloji'nin hayatımıza kattığı bakış açısında, yani çok basit bir başlangıçtan, bu kadar çeşitli, bu kadar güzel sayısız türün evrimleşmiş ve evrimleşmekte olduğunu gösteren bu yaşam görüşünde ihtişam var!"

Charles Darwin

Yazarın biyografisi

Adı:
Çağrı Mert Bakırcı
Unvan:
Mühendis, Yazar
Doğum:
Ankara, Türkiye, 4 Temmuz 1990

Yazar istatistikleri

  • 24 okur beğendi.
  • 93 okur okudu.
  • 4 okur okuyor.
  • 167 okur okuyacak.
  • 1 okur yarım bıraktı.