Enderunlu Fazıl

Enderunlu Fazıl

Yazar
5.3/10
3 Kişi
·
5
Okunma
·
0
Beğeni
·
747
Gösterim
Adı:
Enderunlu Fazıl
Unvan:
Şair
Doğum:
Akka, 1757
Ölüm:
1810
18. yüzyılda yaşamış olan divan şairlerindendir. Enderûnmektebinde yetiştiği için "Enderûnlu" lâkabını almıştır. Akkâ’da doğdu. Asıl adı Hüseyin'dir. Akkâ muhafızı Zâhir Ömer’in torunudur. Babası öldürülünce Fazıl ve kardeşi Hasan amcaları ile birlikte İstanbul’a getirildi. Hükümdarın fermanı ile kendisi ve kardeşi 1775’te Enderun’a alındı.Sefahate düşkünlüğü ve aşk maceraları dolayısıyla saraydan çıkarıldı İstanbul sokaklarında on iki yıl serseri bir hayat sürdü. Daha sonra devlet büyüklerine yazdığı övgü dolu kasidelerle memurluk talep etti. Anadolu ve Rumeli'de memuriyetlerde bulundu. Hicivlerinden rahatsız olanlarca şikayet edildi ve 1214’te Rodos’a sürüldü. Rodos’ta iken gözlerini kaybetti. Daha sonraki on yılını yatakta geçirdi. Ölmeden bir- iki yıl önce gözlerinin açıldığı belirtilmektedir. 1810'da ölmüştür. Osmanlı döneminde toplatılan ilk kitap olan Zenanname'yi (Kadınlar Kitabı) yazan şairdir.
Kız dinle nush ü pendimi kavline sâdık ol
Gönle rızâ-yı kaynanayı kul halâyık ol
Kim der sana ki bir çamura var bulaşık ol
Ne kesret ile zâhide ne pek de açık ol
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Bir nev-civân kocaya varub et dediklerin
Beş altı parça kesdiregör yediliklerin
Eksiklilerin er düzer eksik gediklerin
Yarım papûşla giyüb a postal çediklerin
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Böyle kılıkla görse a kız oynaşın şaşar
Bir kez alan miyânını âguuşa bin yaşar
Hâsılsız olma ol hamarat evde iş başar
Fakîr börekci sonra seni her alan boşar
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Bak büyük ablan oldu Küçük Tevbe’de gelin
Siz de bacınla dâye dadı bir yere gelin
El birliğiyle yenge kadınlar tutub elin
Var bir kibâr-zâdeye sardıragör belin
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Görüb giyimli elleri yüksünme hey düdük
Elbet biçer sana da sağ olsun koca kütük
Huysuzluk etme gayri değilsin kızım küçük
Oldun şükür yetişdirene işte bösbüyük
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Oldu gelin bak Âtike darısı başına
Ta Kıztaşı’nda girdi birinin firâşına
Düşme pek öyle çengi çegâne telâşına
Girdin a dil-baz artık on üçüncü yaşına
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Baban vereydi seni bolay kim mevâliye
Sâyende biz de taşınıruz belki yalıya
Baldırı çıplak alıp oturtdurma halıya
Ne pırpırîye eyle meyil ne paşalıya
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Neymiş pateste telli pataküte yok deve
Sana sevâyi kesdireyim giy seve seve
Gîce yarısı gezme dönüb düzd-i şeb-reve
Koğlar babana komşu konu hayda gel eve
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Kız kaç yanımda vızlama sivrisinek gibi
Fink urma iki yanına kırnak köçek gibi
Yere geçer arından erin köstebek gibi
Ayak bağıyla sonra kalırsın eşek gibi
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Erlerle etme pencerelerden alış veriş
Dadına gâhi yardım edüb sen de gör ki iş
Yağ bağlasun yüreği ninenin karış karış
Dek dur küçükden evde oturmaklığa alış
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Dik çocuğun başına çörekotu sarımsak
Sûsenle uyhu nüshası alub beşiğe tak
Söndür kömür ki kötü nazardan ola uzak
Gezmek senin nene keferet otur işe bak
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Çekdir çiçekli enterine telli bir şerit
Akrânlarına pâçe günü giy de körlük it
Kâküllerini bağla saçı düğününe git
Alur seni de belki bu günlerde bir yiğit
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Hay hây bâri yordamına güleyim biraz
Turp sıkayım zerâfetine fos çoğa bu naz
Gel tuzlayım da kokma seni vay zavallı kaz
Bin kerre sana etmedi mi süt ninen niyâz
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Dik başlı kahbe yansılayıb gitme dikime
Pay verip öyle taş başına ninemin dime
Yazık değil mi âbo çekilen emeğime
Sonra seni herifler omuzlarsa kim kime
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol

Dil dök yabana söylemeyüb durma hem-çü put
İçim sıkıldı hortlayası ma’tuhu uyut
Kimseden iylik umma da var gönlünü avut
Al elden örnek işle geçin kuut-i lâ-yemût
Olma sokak süpürgesi kadın kadıncık ol.
Ne yazık ki çok dağınık bir “derleme” idi.çeviri sorunu (iki-üç dil aracılığıyla çeviriye uğrayınca anlam bütünlüğü büyük oranda azalıyor çünkü) bir yana yazılarda da bir netlik yoktu.oysa ki çok detay ve dipnotları olabilecek bir konu.

Yazarın biyografisi

Adı:
Enderunlu Fazıl
Unvan:
Şair
Doğum:
Akka, 1757
Ölüm:
1810
18. yüzyılda yaşamış olan divan şairlerindendir. Enderûnmektebinde yetiştiği için "Enderûnlu" lâkabını almıştır. Akkâ’da doğdu. Asıl adı Hüseyin'dir. Akkâ muhafızı Zâhir Ömer’in torunudur. Babası öldürülünce Fazıl ve kardeşi Hasan amcaları ile birlikte İstanbul’a getirildi. Hükümdarın fermanı ile kendisi ve kardeşi 1775’te Enderun’a alındı.Sefahate düşkünlüğü ve aşk maceraları dolayısıyla saraydan çıkarıldı İstanbul sokaklarında on iki yıl serseri bir hayat sürdü. Daha sonra devlet büyüklerine yazdığı övgü dolu kasidelerle memurluk talep etti. Anadolu ve Rumeli'de memuriyetlerde bulundu. Hicivlerinden rahatsız olanlarca şikayet edildi ve 1214’te Rodos’a sürüldü. Rodos’ta iken gözlerini kaybetti. Daha sonraki on yılını yatakta geçirdi. Ölmeden bir- iki yıl önce gözlerinin açıldığı belirtilmektedir. 1810'da ölmüştür. Osmanlı döneminde toplatılan ilk kitap olan Zenanname'yi (Kadınlar Kitabı) yazan şairdir.

Yazar istatistikleri

  • 5 okur okudu.
  • 1 okur okuyacak.