Erhan Tuna

Erhan Tuna

Yazar
10.0/10
1 Kişi
·
1
Okunma
·
0
Beğeni
·
10
Gösterim
Adı:
Erhan Tuna
Doğum:
İstanbul, 1965
Erhan Tuna 1965 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde bir yok okuduktan sonra Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümünü bitirdi. Aynı bölümde yüksek lisansını "Ortaoyununa Göstergebilimsel Bir Yaklaşım" adlı teziyle, doktorasını ise şamanizm ve oyunculuk ilişkisi üzerine yaptığı çalışması ile tamamladı. Özellikle tiyatronun geleneksel kaynakları ile ilgilendi. Bu arada üniversitede ve özel tiyatrolarda pek çok oyun sahneledi ve oyunlarda oyuncu olarak görev aldı. Televizyon yazarlığı ve televizyon dizilerinde oyunculuk yaptı. Hâlen Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarında öğretim üyesi olarak oyunculuk dersleri vermektedir.
Sihirbaz, hekim, büyücü mânâlarına gelen şaman sözcüğü, Rusça üzerinden Tunguzca şaman olarak kullanılmıştır. Fakat bu sözcük Sibirya ve Orta Asya halklarında değişik olarak anılır. Şaman sözcüğü Yakutlarda "oyun", Moğollarda "bü/büge ve udugan" ; Yakutlarda kadın şaman anlamında "udugan", Tatar Türklerinde "kam", Altaylılarda "kam/gam", Moğollarda "kami" olarak kullanılır.
Şaman adayının, şamanlığa kabul aşamasında yardımcı ruhunu bulması, hayvanların dilini ya da gizli dili öğrenmesi, kabilenin tanrılarının ona görünmeleri, erginleme törenlerindeki kabilenin gizlerinin adaya öğretilmesinin karşılığıdır. Şaman adayı, tıpkı diğer erginleme törenlerindeki aday gibi öldüğünü ve yeniden doğduğunu düşünür.
Bu mantıkta aynı anda iki yerde olmak mümkündür. İkili var olma mucizesi söz konusudur. Şamanlar görebileceğimiz gibi, gövdelerini terk eder ve davullarına veya hayvanlarına binerek görünür dünyanın ötesine giderler, cinlerle, Tanrılarla, veya başka şamanlarla maceralara girerler. Hepsi aynı anda birden çok yerde bulunabilir.
Kendiliğinden şaman olma, doğada şaşırtıcı bir olaya maruz kalan şaman adayının (yıldırım düşmesi vb) şamanlık için bir işaret aldığına olan inancından kaynaklanır.
Şamanizm inancına ait bazı boylarda kötü ruhlara ve karanlık tanrılara âyin yapan şamanlar ile iyi ruhlar için kansız âyin töreni yapan şamanlar ayrılmışlardır. Bunlara "Ak Şaman" ve "Kara Şaman" adları verilir.
Örneğin bir Yakut şamanı olan Sofion Zateyeu şaman adayının kurallar gereği öldüğünü ve yurt denilen yerde üç gün hiçbir şey yiyip içmeksizin yattığını anlatır. Aday şekilsel olarak, bedeninin parçalarına ayrıldığı bu törenden üç kez geçer.
Şaman adaylarının şamanlığa kabul aşaması, tarımla uğraşan halkların inisiasyon (erginleme) törenlerine benzer.
..Erginleme törenlerinde aday, bir ormanda, bir çalılıkta günlerce yalnız bırakılabilmektedir. Tine şaman adayının rüyada gördüğü bedeninin parçalara ayrılması ve ruhlar tarafından ona çeşitli işkencelerin uygulanması, erginleme törenlerinde adaya uygulanan acı verici sınavların karşılığıdır.
Bir toplulukta şaman adayının ortaya çıkması ve ardından şamanlığa kabulü genellikle iki yolla olur:
Bunlardan birincisi kalıtsallıktır. Yani şaman adayı şamanlığı miras yoluyla kazanır. İkincisi ise kendiliğinden kabul yoluyla (çağrılma ya da seçilme) ile olur. Fakat bu iki metod, birbirinden kesin çizgilerle ayrılmamıştır. Biri seçilebileceği gibi, ikisi bir arada da bulunabilir. Fakat kendiliğinden şaman olanların gücünün, bir şamanın varisi olan ya da ruhlar tarafından gönderilen şamanlardan daha az olduğuna inanılır.
Animistik inanca bir örnekte ağaçların kutsal sayılmasıdır. Bu ağacın kutsal sayılması olgusu varlığını yaratılış ve köken mitlerinden aldığı ve şamanizmin en temel ögelerinden yaşam ağacı sembolünün kökeni olduğu gibi bunun yanısıra bizzat kendisine tapınılan mukaddes bir varlıktır. Bu kutsal ağaç Şamanist Türklerde kayın ağacı olarak kabul edilir.
Şamanın tedavi ya da kurban sırasında yaptığı şarkı, dans, vantrologluk, tanrıları kişileştirme ve onlarla konuşma, ses taklitleri, şamanın içinde bulunduğu topluluğun mitolojisi ile kurduğu ilişkilerle oluşur.
Yazara henüz inceleme eklenmedi.

Yazarın biyografisi

Adı:
Erhan Tuna
Doğum:
İstanbul, 1965
Erhan Tuna 1965 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde bir yok okuduktan sonra Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümünü bitirdi. Aynı bölümde yüksek lisansını "Ortaoyununa Göstergebilimsel Bir Yaklaşım" adlı teziyle, doktorasını ise şamanizm ve oyunculuk ilişkisi üzerine yaptığı çalışması ile tamamladı. Özellikle tiyatronun geleneksel kaynakları ile ilgilendi. Bu arada üniversitede ve özel tiyatrolarda pek çok oyun sahneledi ve oyunlarda oyuncu olarak görev aldı. Televizyon yazarlığı ve televizyon dizilerinde oyunculuk yaptı. Hâlen Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarında öğretim üyesi olarak oyunculuk dersleri vermektedir.

Yazar istatistikleri

  • 1 okur okudu.