Erlom Ahvlediani

Erlom Ahvlediani

7.0/10
8 Kişi
·
35
Okunma
·
2
Beğeni
·
314
Gösterim
Adı:
Erlom Ahvlediani
Unvan:
Yazar, Senarist, Sinema Oyuncusu
Doğum:
Tiflis, Gürcistan, 23 Kasım 1933
Ölüm:
Tiflis, Gürcistan, 20 Mart 2012
Erlom Ahvlediani (Gürcüce: ერლომ ახვლედიანი, "erlom ah’vlediani"; d. 23 Kasım 1933, Tiflis – ö. 20 Mart 2012, Tiflis ), çağdaş Gürcü edebiyatının en ilginç yazarlarından biridir. Senaryo yazarı olarak tanınmış, ama zamanla roman ve öyküleri daha çok ilgi çekmiştir. Ahvlediani’nin yapıtlarında bir tür bilgelik egemendir ve bundan dolayı ünlü filozof Merab Mamardaşvili felsefe derslerinde onun yapıtlarından sık sık alıntılar kullanmıştır. Ahvlediani giderek seçkin bir kitlenin yazarı haline gelmiş ve çağdaş Gürcü edebiyatının “kült” yazarı sayılmıştır.

Erlom Ahvlediani, 1957 yılında Tiflis Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi’nden mezun oldu. 1962-1999 arasında on sekiz film senaryosu yazdı ve dört filmde oynadı. Senaryoları arasında Giorgi Şengelaia’nın Pirosmani (ფიროსმანი), Otar İoseliani’nin Nisan (აპრილი) gibi filmleri de yar alır. Ahvlediani edebiyat alanında çok sayıda öykü ve üç roman kaleme aldı. Yazarın masalsı dili, yer yer fabl tarzında yazması nedeniyle bazı öyküleri başlangıçta çocuk kitapları olarak da yayımlanmıştır. Ahvlediani’nin Sovyet rejimine muhalif bir duruşa sahip olması ve genelde editörlerin onun yapıtlarını basma cesareti gösterememeleri de bunda etkili olmuştur. Ünlü yazar Nodar Dumbadze Niangi (Timsah) adlı mizah dergisinde Ahvlediani’nin ilk öyküsünü yayımlayınca, Ahvlediani ve Dumbadze neredeyse “halk düşmanı” ilan edilmiştir.

Ahvlediani’nin Tembel Fare’nin Hikâyesi (ზარმაცი თაგუნას ამბავი, 1971), Vano ile Niko (ვანო და ნიკო, ) gibi yapıtları arasında, Sivrisinek Şehirde (კოღო ქალაქში) özel bir yere sahiptir ve yazarın başyapıtı kabul edilir. 2010 yılında yayımlanan bu roman, ertesi yıl Gürcistan’da Saba edebiyat ödülüne değer bulunmuştur. Eserleri Almanca, Flamanca, Rusça, Ermenice, Çekçe, Macarca ve Arapçaya çevrilen yazarın Sivrisinek Şehirde adlı romanı 2014’te Türkçe yayımlanmıştır.
İnsanları sayarken herkesten çok güneşe güveniyorum. Güneş aydınlatıyorken, her gölgeye bir insan düşüyor.
En gerçek yolculuk,kendi içine yolculuk etmektir.Bunun dışında her yolculuk,bir yanılsamadır.Ancak dikkat ettiğinde anlıyorsun ki,aslında kendi içine de yolculuk yapmıyorsun,sadece olduğun yerde duruyorsun ve evren senin içinde hareket ediyor.
Ben hep acele ederim, çünkü sabırsız biriyim. Her şeye şu anda başlamak ve bir an önce bitirmek istiyorum.
Sabah tuhaf bir şey,o mevcut.Her sabah güneşin doğuşuyla başlar,ama güneşin batışıyla başlayan sabah da mümkün,çünkü herkesin kendi sabahı var.
Kıştayız ve kar yağmıyor. Bu şuna benziyor: ilkbahar gelsin de sen hiç aşık olma, yaz gelsin de yazlığa gitme, sonbaharda hüzne kapılma, ne yağmur yağsın ne de sen pencereden dı­şarıyı seyret... Bu aynanın içinde intihar edip bu tarafında sağ kalmaya benziyor.
Bakın,ben,dünyaya gözlerimi açtığımdan beri karanlık gecede dolaşıp duruyorum.Bazen uzaktan varla yok arası bir ışık belirince,bir böcek gibi oraya yöneliyorum.Ne var ki,sonra bu ışığı da karanlık yutuyor ve kendimi yeniden zifiri karanlık gecenin içinde buluyorum.
Gürcü Edebiyatından düşünsel bir kitap…


Sanırım ilk defa bilinç akışı tekniğiyle yazılmış bir kitap okuyorum. Açıkçası kitabı okumaya başladığımda pek anlam veremedim, çünkü olaylardan parça parça bahsediyor, sürekli konudan konuya atlıyor ve anlatılan olayla alakasız şeylerden bir süre bahsedip sonra konudan çok saptığını itiraf ederek hikayeyi anlatmaya devam ediyor. Asıl olayı anlatırken de okuyucunun kafasında buğulu bir olay yeri bırakıyor. Hiçbir olay yerini tam olarak tüm ayrıntılarıyla anlatmıyor. Yani çoğu şeyi okuyucunun hayal gücüne bırakıyor.
Bu söylediklerim aslında yazarın özellikle kullandığı bir teknik. Okumaya devam ettikçe kitabın başlarında o yarım bırakılmış şeylerin yavaş yavaş tamamlandığını, boşlukların doldurulduğunu görüyoruz. Ama yazar her zaman açık kapı bırakmayı da ihmal etmiyor.
Kitabın ana karakterlerinden olan Cimşer biraz tuhaf birisi. Yaptığı veya yapacağı her şeyi sorguluyor, yaptığı bir seçim sonucunda neler olabileceği hakkında onlarca senaryo kuruyor ve yarattığı karmakarışık olaylar zincirinde kendine en uygun seçeneği arıyor.
Lia ise her zaman umut dolu ve farklı bir karakter. Diğer insanların çok da dikkat etmediği şeylere önem veriyor ve olayları çok farklı yorumluyor.
Kitabın ilginç kısmı ise olayların ve mekanların belirsiz olduğu gibi zamanın da belirsiz olması. Zaman akış içerisinde değil ve anlatılan olaylara kitabın ilerleyen sayfalarında tekrar geri dönülüyor ve farklı bir ayrıntı veriliyor.
Dahası kitapta canlı cansız ayrımı da yok. Kitap ruhun ölümsüzlüğü ve ruhların ölümden sonra tekrar tekrar farklı varlıklarda meydana geldiği bir anlatıma sahip. Mesela yazar bir yerde balık oluyor ve hayatın akışını kendi gözünden anlatıyor, daha sonra bir taş oluyor ve aynı şekilde düşüncelerini taşın ağzından dile getiriyor.
Daha önce bilinç akışı tekniğiyle yazılmış bir kitap okumadıysanız okurken sizin de benim gibi aklınız biraz karışabilir. Hatta bazı yerlerinde kitabı bırakmak isteyebilirsiniz ki benim aynen öyle oldu. Ama sonucunu merak edip kitabı bitirdiğimde okuduğum için pişman olmadığımı söyleyebilirim. İyi okumalar :)
Kitap aslında bir felsefe kitabı ama öyle ben felsefeden anlamam deyip gözünüz korkmasın. Sıkıcı da değil. Dil işçiliği harikaydı. Masalsı bir dili var. Hatta okurken kimi yerde duraksayıp düşündüğünüz oluyor. Yazarın nesnelerle ilişkisi çok tuhafti, hoşuma gitti. Bazen bir kaya parçasını konuşturuyor , düşündürüyor bazen de bizi bir akvaryumun içine sokup düşünmemizi sağlıyor.
Şu bölüm gerçekten hoşuma gitti:

"Ama öldükten sonra görevinin tamamlandığını nasıl anlayacağım? Acaba ölüm olmadan ölmek mümkün mü? Veya ben, bensiz ölebilir miyim?

Bir canlı varlık öldüğünde acaba ne ölüyor? Acaba sadece verilmiş olan zaman mı ölüyor? Şu an mı, bu bakış mı? Yoksa bu evren mi ölüyor ve güneş mi kararıyor? Başkası için mi ölüyor bizim geçmişimiz ve geleceğimiz? Bizim için sadece şimdi ki zaman mı ölüyor? Yoksa biz başkası için ölüyor, kendimiz için var olmaya devam mı ediyoruz"

Mavi gözlü sivrisinek bataklığını kurutanları ve kendi katilini ararken söylüyor bunları. Bir anlamda fabl gibi de düşünülebilir.

Son olarak yazarın bilinçakışı tekniğini de kullandığını belirtelim.

Tavsiyedir
Bu kitap okuduğum en garip kitaplar arasında kesinlikle birincisi olur. Yazarın çok değişik bir anlatımı vardı. İlk başlarda kitabı anlamakta zorluk çektim ama biraz ilerleyince olaylar içinde süzülüp gittim.
Öncelikle Gürcü edebiyatına dair bir şey okuyabilmek çok keyifliydi..
Vano ile Niko ne bir masal,ne bir öykü..Arka kapak yazışı bir nevi özetliyor aslında: “içinde iki insanın yaşadığı bir fabl,tüm canlılarda olduğu gibi biri’sinin diğeri’ni arayışının hikayesi ...”
Aslında Vano ya da Niko olmak/olabilmek değil de hepsini içinde barındabildiğimiz bir evrende yaşamak mucizevi olan..
Genel olarak sıkılmadan okuduğum ve beğendiğim bir kitapdı. Okurken ister istemez, sık sık düşüncelere daldım. Kitapta farklı karakterlerin farklı yaşamları üzerinden felsefe yapılmış. Lia'nın hayatla ve ümitlerle dolu olması...Cimşer'in yalnızlığı bıkkınlığı...Sivrisineğin ölüm ve yaşam üzerine düşünceleri ve arayışta olması... Hepsinden öğrenebileceğiniz pek çok şey var...

Yazarın biyografisi

Adı:
Erlom Ahvlediani
Unvan:
Yazar, Senarist, Sinema Oyuncusu
Doğum:
Tiflis, Gürcistan, 23 Kasım 1933
Ölüm:
Tiflis, Gürcistan, 20 Mart 2012
Erlom Ahvlediani (Gürcüce: ერლომ ახვლედიანი, "erlom ah’vlediani"; d. 23 Kasım 1933, Tiflis – ö. 20 Mart 2012, Tiflis ), çağdaş Gürcü edebiyatının en ilginç yazarlarından biridir. Senaryo yazarı olarak tanınmış, ama zamanla roman ve öyküleri daha çok ilgi çekmiştir. Ahvlediani’nin yapıtlarında bir tür bilgelik egemendir ve bundan dolayı ünlü filozof Merab Mamardaşvili felsefe derslerinde onun yapıtlarından sık sık alıntılar kullanmıştır. Ahvlediani giderek seçkin bir kitlenin yazarı haline gelmiş ve çağdaş Gürcü edebiyatının “kült” yazarı sayılmıştır.

Erlom Ahvlediani, 1957 yılında Tiflis Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi’nden mezun oldu. 1962-1999 arasında on sekiz film senaryosu yazdı ve dört filmde oynadı. Senaryoları arasında Giorgi Şengelaia’nın Pirosmani (ფიროსმანი), Otar İoseliani’nin Nisan (აპრილი) gibi filmleri de yar alır. Ahvlediani edebiyat alanında çok sayıda öykü ve üç roman kaleme aldı. Yazarın masalsı dili, yer yer fabl tarzında yazması nedeniyle bazı öyküleri başlangıçta çocuk kitapları olarak da yayımlanmıştır. Ahvlediani’nin Sovyet rejimine muhalif bir duruşa sahip olması ve genelde editörlerin onun yapıtlarını basma cesareti gösterememeleri de bunda etkili olmuştur. Ünlü yazar Nodar Dumbadze Niangi (Timsah) adlı mizah dergisinde Ahvlediani’nin ilk öyküsünü yayımlayınca, Ahvlediani ve Dumbadze neredeyse “halk düşmanı” ilan edilmiştir.

Ahvlediani’nin Tembel Fare’nin Hikâyesi (ზარმაცი თაგუნას ამბავი, 1971), Vano ile Niko (ვანო და ნიკო, ) gibi yapıtları arasında, Sivrisinek Şehirde (კოღო ქალაქში) özel bir yere sahiptir ve yazarın başyapıtı kabul edilir. 2010 yılında yayımlanan bu roman, ertesi yıl Gürcistan’da Saba edebiyat ödülüne değer bulunmuştur. Eserleri Almanca, Flamanca, Rusça, Ermenice, Çekçe, Macarca ve Arapçaya çevrilen yazarın Sivrisinek Şehirde adlı romanı 2014’te Türkçe yayımlanmıştır.

Yazar istatistikleri

  • 2 okur beğendi.
  • 35 okur okudu.
  • 2 okur okuyor.
  • 49 okur okuyacak.
  • 2 okur yarım bıraktı.