Jorge Luis Borges

Jorge Luis Borges

Yazar
Derleyen
BEĞEN
TAKİP ET
koseli-arti
coklupaylas
ucnokta_yatay-1
yildiz
7.9
1.713 Kişi
okuyor-dolu
6bin
Okunma
v3_begen_dolu
1.064
Beğeni
goz
37,4bin
Gösterim
Kitaplarını Satın Al
bilgi
Sponsorlu
Tam adı
Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo
Unvan
Arjantinli Öykü ve Deneme Yazarı, Şair ve Çevirmen
Doğum
Buenos Aires, Arjantin, 24 Ağustos 1899
Ölüm
Cenevre, İsviçre, 14 Haziran 1986
Yaşamı
Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo veya bilinen adıyla Jorge Luis Borges (d. 24 Ağustos 1899 - ö. 14 Haziran 1986), Arjantinli öykü ve deneme yazarı, şair ve çevirmen. Büyülü gerçekçilik akımının önde gelen isimlerindendir ve gerçeküstücülük konusunda yazdığı denemeleri ile ünlüdür. Borges, 24 Ağustos 1899 tarihinde Buenos Aires'te doğdu. Babasının annesi İngiliz olduğu ve evde iki lisan birden konuşulduğu için daha çocukken her iki lisanı da çok güzel konuşabiliyordu. Oğluna satranç tahtasında Zeno'nun paradoksunu öğreten Jorge Guillermo Borges avukat ve psikoloji öğretmeniydi. Evlerinde Borges'in muhayyilesini sürekli olarak işgal edecek bir bahçe ve kütüphane vardı. Babasının görme yetisinin azalması üzerine, aile tedavi için I. Dünya Savaşı'ndan önce (1914) Cenevre'ye taşındı. Burada kaldıkları süre boyunca Borges Calvin Koleji'ne devam ederek, Lâtince, Fransızca ve Almanca öğrendi. Sembolizm akımının örneklerinden Verlaine, Rimbaud ve Mallarmé'in eserleriyle bu sırada tanıştı. Schopenhauer'a olan sevgisi ve Walt Whitman'ı keşfetmesi de Cenevre'deyken başladı. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra ailesiyle birlikte İspanya'ya taşındı. Borges artık yazar olmaya karar vermişti, babasına 1870'lerde geçen bir roman yazmaya yardım ediyordu. Birkaç edebi gruba girme çalışmasından sonra, kendine akıl hocası buldu: Endülüslü şair Rafael Cansinos-Asséns. Onun etkisiyle kendisini "ultraistler" grubundan saymaya başladı ama kısa zamanda aidiyet hissinden sıkılarak kimseye bağlı olmadan birşeyler yapmaya çalıştı. Denemelerle ve şiirle pasifizm, anarşi, Rus devrimi gibi bâzı şeyleri övdüğü, genel düşüncelerini dile getirdiği iki kitap yazdı. Ama sonra yazdıklarından utanarak, her iki kitabı da İspanya'dan ayrılmadan önce imha etti. 1921'de ailesiyle Buenos Aires'e geri dönmesinden sonra, babasının arkadaşı Macedonio Fernandéz'in düşüncelerinden etkilenmesi, düşüncenin yeni yollarına yönelmesine neden oldu. Fernandez'in düşünceleri Schopenhauer, Berkeley ve Hume'ün bir yansıması idi. Edebi stili ekzantrik ve düşünce tarzı karmaşıktı. Borges'e en büyük etkisi her şeye kuşkuculukla bakmasını sağlamasıdır. 1923'te ilk kitabı olan Buenos Aires Tutkusu (Ferver de Buenos Aires)'i çıkardı. 1924-1933 arası Borges için oldukça heyecan verici bir zamandı. Bu dönemde pek çok yazısı ve şiiri basıldı. Luna de Enfrente 1925'te, San Martin Defteri (Cuaderno San Martin) 1929'da basıldı. 1933-1934 yıllarında Critica'da Alçaklığın Evrensel Tarihi (Historia universal de la infamia) yayımlandı. Bu öykü dizisi, önceden basılmış bâzı hikâyelerden alınan karakterler ve fikirler üzerine yeniden hikâye yazmakla oluşmuştu. Gerçeği ve hikâyeyi harmanladığı bu hikâyeler gerçeküstü bir otantizm taşıyorlardı. Daha sonraları bu tarz "büyülü gerçekçilik"in ilk örneklerinden sayılacaktı. Ama onun asıl kariyeri 1935'te yazdığı "Borges stili"nin ilk örneği denilen, hayâli bir romanı eleştirdiği Al-Motasim'e Bir Bakış isimli öyküsüdür. 1936'da denemelerini topladığı "Sonsuzluğun Tarihi Historia de la Eternidad" basıldı. Bu sırada maddi sıkıntılar çekiyordu, bu nedenle 1937'de Belediye Kütüphânesi'nde çalışmaya başladı. Kütüphânedeki işi hafif olan yazar, iş günlerinin kalanını klâsikleri okuyarak ve modern edebiyatın uluslar arası örneklerini İspanyolca'ya çevirerek geçirmiştir. Virginia Woolf'un ve William Faulkner'ın kitapları İspanyolcaya ilk kez bu dönemde Borges tarafından kazandırılmıştır. Yaratıcılığını kaybetmekten korkan Borges, eşşiz bir eser yazmak istedi ve Pierre Menard, Don Quixote'un Yazarı'nı kaleme aldı. Ardından da Tlön, Uqbar, Orbis Tertius geldi. Her iki hikâye Victoria Ocampo'nun Sur edebiyat dergisinde yayınlandı. Bunların başarısının verdiği motivasyonla Babil Kütüphanesi'nin çalışmalarına başladı. 1941'de bu öykülerin toplandığı Yolları Çatallanan Bahçe basıldı. Aynı hikâyeler toparlanarak Artifices'e eklendi ve ve 1944'de Ficciones adıyla yeniden basıldı. 1942'de "Bustos Domecq" takma adı altında Adolfo Bioy Casares ile birlikte polisiye hikâyeler dizisi olan Don İsidro İçin Altı Problem'i yazdılar. Felsefe, gerçekler, fantazi ve gizemleri harmanladığı bu yeni öykülerin yanında, El Hogar'da anti-semitizmi, faşizmi ve nazizmi eşeltiren politik makaleler de yazıyordu. Bu makalelerle oldukça tanındı. 1946'da Juan Peron'un iktidara gelişiyle, kütüphânedeki işinden atıldı. Bu işten atılma onun için bir tür kurtuluş olmuştu, çünkü hem Arjantin'den Uruguay'a kadar pek çok yeri gezip, Budizm'den Blake'e kadar pek çok konuda seminerler veriyor, hem de iyi para kazanıyordu. Ama ailesi Peron'un baskıcı rejiminde zor günler geçirdi, annesi ve kız kardeşi hapse girdi. 1949'da ikinci önemli kısa hikâyeler kitabı Alef (El Alef)basıldı. 1955'de Peron devrilince Borges hayâlindeki meslek olan Arjantin Ulusal Kütüphânesi Müdürlüğü'ne getirildi. Ailesinden gelen hastalık nedeniyle görme bozukluğu çeken Borges bu dönemde görme yetisini tamamen kaybetti. "Bana aynı anda hem 800,000 kitabı hem de karanlığı veren Tanrı'nın muhteşem ironisi" diyerek bu gerçeği kabullenmiştir. (Umberto Eco unutulmaz romanı Gülün Adı'nda yer alan ana karakterlerden kör kütüphaneciyi Borges'ten esinlenerek oluşturmuştur.) 1956'da Buenos Aires Üniversitesi'nde İngiliz ve Amerikan edebiyatı profesörlüğüne atandı ve 12 yıl bu görevi yürüttü. 1961'de Samuel Beckett'le birlikte Uluslararası Yayımcılar Ödülü'nü (Formentor Ödülü) kazandı. Bu ödül ona gecikmiş bir uluslararası ün kazandırdı. Gözlerinin görmeyişini şiire yönelerek telâfi etmeye çalıştı. 1970'li yıllarda ABD'de çeşitli üniversitelerde dersler verdi. 1973'te Peron geri dönünce, görevinden istifa etti. Ders vererek ve yolculuk yaparak geçirdiği zamanın meyvesi 1975'te basılan toplama hikâyelerin olduğu Kum Kitabı (El libro de arena) oldu. Dünya gezilerinin sonucu ona eşlik eden Maria Kodama'nın resimlerini çektiği yazılarını ise kendi yazdığı Atlas(1984)'la sonuçlandı. Zannedilenin aksine, Nobel ödülünü alamadan 87 yaşında, 14 Haziran 1986'da Cenevre'de karaciğer kanserinden hayatını kaybetti.
ÖYKÜLERDEN SEÇTİKLERİM
Uzun bir süredir yerli ve yabancı öykücülerin peşinde olduğum beni takip eden arkadaşlarım tarafından bilinmektedir. Daha önce paylaşmış olduğum bir alıntıda yer aldığı gibi (#69389465), ben de herkesin bir öyküsü, şiiri, şarkısı olması gerektiğini düşünüyorum. Bu nedenle okumuş olduğum 124 tane öykü kitabının içinden bana dokunan öyküleri bir ileti altında paylaşmak istedim. Bu liste, hem tavsiye hem de kendi öykü havuzumu oluşturma amacı taşımaktadır. Farklı öyküler okudukça onların arasından da seçmeler yaparak bu iletiyi zenginleştirmek istiyorum. Bu öyküler tamamen benim okumaktan heyecan duyduğum, anlatımı, konusu veya kurgusu itibariyle seçmiş olduğum ve sık sık dönüp hatırlamak istediğim seçkilerdir. Bunun dışında hiçbir yazarı veya öyküyü başkasıyla karşılaştırma amacı taşımamaktadır. Nice güzel öykülerde buluşmak üzere, listeme başlıyorum… Kiminle başlamak lazım böyle bir öykü listesine… Tabi ki Sait Faik’le… 1. Sait Faik -
kamera
Alemdağ'da Var Bir Yılan
-- Hişt, Hişt! 2. Sait Faik -
kamera
Alemdağ'da Var Bir Yılan
-- Çarşıya İnemem 3. Sait Faik -
kamera
Son Kuşlar
-- Son Kuşlar 4. Sait Faik -
kamera
Son Kuşlar
-- Haritada Bir Nokta 5. Sait Faik -
kamera
Lüzumsuz Adam
-- Kameriyeli Mezar 6. Haldun Taner -
kamera
Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu
-- Şişhaneye Yağmur Yağıyordu 7. Sebahattin Ali -
kamera
Sırça Köşk
-- Portakal 8. Sebahattin Ali -
kamera
Sırça Köşk
-- Dekolman 9. Oğuz Atay -
kamera
Korkuyu Beklerken
-- Beyaz Mantolu Adam 10. Oğuz Atay -
kamera
Korkuyu Beklerken
-- Unutulan 11. Ahmet Hamdi Tanpınar -
kamera
Hikayeler
-- Yaz Yağmuru 12. Ayfer Tunç -
kamera
Mağara Arkadaşları
-- Mağara Arkadaşları 13. Anton Çehov –
kamera
Bütün Öyküler 1 (1880-1884)
-- Şu İşbilir Çağımızda 14. Anton Çehov –
kamera
Korkunç Bir Gece
-- Hep Dilimin Yüzünden 15. Anton Çehov –
kamera
Bütün Öyküler 1 (1880-1884)
-- Akıllı Kapıcı 16. Anton Çehov –
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Ahmak 17. Marquez -
kamera
On İki Gezici Öykü
-- Uyuyan Güzelin Uçağı 18. Marquez -
kamera
On İki Gezici Öykü
-- Ben Yalnızca Telefon Etmeye Gelmiştim 19. Ali Ural -
kamera
Fener Bekçisinin Rüyaları
-- Yorgun Adama Yer Döşeği 20. Ali Ural -
kamera
Fener Bekçisinin Rüyaları
-- Bir Gün Daha Yaşamak 21. Ali Ural -
kamera
Fener Bekçisinin Rüyaları
-- Yaz Rüyaları 22. Katherine Mansfield -
kamera
Şarkı Söyleme Dersi
-- Garden Parti 23. Katherine Mansfield -
kamera
Şarkı Söyleme Dersi
-- Parker Ana 24. Katherine Mansfield -
kamera
Şarkı Söyleme Dersi
-- İlk Balosu 25. Katherine Mansfield -
kamera
Şarkı Söyleme Dersi
-- Yeni Moda Evlilik 26. Naime Erkovan -
kamera
Beşinci Düğme
-- Adım Yok 27. Naime Erkovan -
kamera
Beşinci Düğme
-- Felix 28. Edgar Allan Poe -
kamera
Bütün Hikayeleri
- Hans Pfall Diye Birinin Benzeri Görülmemiş Hikayesi 29. Edgar Allan Poe -
kamera
Bütün Hikayeleri
-- William Wilson 30. Edgar Allan Poe -
kamera
Bütün Hikayeleri
-- Çalınan Mektup 31. Guy de Maupassant -
kamera
Gezgin Satıcı
-- Çiftçi 32. Guy de Maupassant -
kamera
Gezgin Satıcı
-- Bir zamanlar 33. Guy de Maupassant -
kamera
Gezgin Satıcı
-- Bekleyiş 34. Guy de Maupassant -
kamera
Gezgin Satıcı
-- Boğulmuş Birinin Üzerinde Bulunan Mektup 35. Guy de Maupassant -
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Ay Işığı 36. Osman Şahin -
kamera
Kırmızı Yel - Acenta Mirza
-- Zola Kadın 37. Osman Şahin -
kamera
Kırmızı Yel - Acenta Mirza
-- Bebek 38. Yıldız Ramazanoğlu -
kamera
Derin Siyah
-- Yol Hikayesi 39. Roald Dahl -
kamera
Senin Gibi Biri
-- Dörtnal Foxley 40. Roald Dahl -
kamera
Senin Gibi Biri
-- Güneyli Adam 41. Roald Dahl -
kamera
Öptüm Seni
-- Pansiyoncu Kadın 42. Selman Nuriler -
kamera
Dünyanın Kemikleri
-- Avcı Yelekli Adam 43. Selman Nuriler -
kamera
Dünyanın Kemikleri
-- Garsonun Hesabı 44. Füruzan -
kamera
Parasız Yatılı
-- Haraç 45. Hande Aydın -
kamera
Palas Pandıras
-- Annem Sustuğunda 46. Ela Korgan -
kamera
Beni Biri Merak Etti
-- 13. Cuma 47. Virginia Woolf-
kamera
Bütün Öyküleri
-- Üç Resim 48. Virginia Woolf -
kamera
Bütün Öyküleri
-- Duvardaki İz 49. Virginia Woolf -
kamera
Bütün Öyküleri
-- Hemşire Lugton’un Perdesi 50. Virginia Woolf -
kamera
Bütün Öyküleri
-- Göletin Cazibesi 51. Murat Yalçın -
kamera
Aşkımumya - İma Kılavuzu
-- Konuşmasak da Olur 52. Seray Şahiner -
kamera
Hanımların Dikkatine
-- Pencere Kenarı 53. Onat Kutlar -
kamera
İshak
-- Dördüncü 54. Onat Kutlar -
kamera
İshak
-- Kül Kuşları 55. Onat Kutlar -
kamera
İshak
-- Horozlar 56. Kamil Erdem -
kamera
Şu Yağmur Bir Yağsa
-- Dağ 57. Sevim Burak -
kamera
Yanık Saraylar
-- Pencere 58. Elif Genç -
kamera
Düşünsene Hızır Bendim
-- Arabesk Günler 59. Hans Christian Andersen-
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Kibritçi Kız 60. Arthur Conan Doyle -
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Nasıl Oldu Bu? 61. Rainer Maria Rilke -
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Ve Yine De Ölüm! 62. Rainer Maria Rilke -
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Kuşaklar 63. Rainer Maria Rilke -
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Altın Sandık 64. Rainer Maria Rilke -
kamera
50 Muhteşem Kısa Hikaye
-- Sessiz Refakat 65. Dostoyevski -
kamera
Beyaz Geceler
-- Haysiyetli Hırsız 66. Tayfun Pirselimoğlu -
kamera
Otel Odaları
-- Uzun Sıcak Bir Yaz 67. Safiye Erol -
kamera
Leylak Mevsimi
-- Metruk Bir Yalıda Garip Bir Gece 68. Safiye Erol -
kamera
Leylak Mevsimi
-- Dört Kişi 69. Alphonse Daudet -
kamera
Pazartesi Hikayeleri
-- Colmar Yargıcının Gözüne Görünenler 70. Alphonse Daudet -
kamera
Pazartesi Hikayeleri
-- Berlin Kuşatması 71. Alphonse Daudet -
kamera
Pazartesi Hikayeleri
-- Poğaçalar 72. Alphonse Daudet -
kamera
Pazartesi Hikayeleri
-- Papa Öldü 73. Ray Bradbury -
kamera
Sonbahar Ülkesi
-- Göl 74. Ray Bradbury -
kamera
Sonbahar Ülkesi
-- Tırpan 75. Ray Bradbury -
kamera
Sonbahar Ülkesi
-- Sıradaki 76. Ray Bradbury -
kamera
Sonbahar Ülkesi
-- Elçi 77. Bahaeddin Özkişi -
kamera
Göç Zamanı
-- Sınır 78. Bahaeddin Özkişi -
kamera
Göç Zamanı
-- Göç Zamanı 79. Bahaeddin Özkişi -
kamera
Göç Zamanı
-- Serhoş 80. Bahaeddin Özkişi -
kamera
Göç Zamanı
-- Nedenlerim 81. Ziya Osman Saba -
kamera
Türk Yazınından Seçilmiş Kısa Öyküler
-- Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi 82. Salim Şengil -
kamera
Türk Yazınından Seçilmiş Kısa Öyküler
-- Alacakaranlıkta 83. Demir Özlü -
kamera
Türk Yazınından Seçilmiş Kısa Öyküler
-- Sokakta 84. Erdal Öz -
kamera
Türk Yazınından Seçilmiş Kısa Öyküler
-- Babamdı 85. Ferit Edgü -
kamera
Türk Yazınından Seçilmiş Kısa Öyküler
-- Deniz Kıyısında 86. Sevgi Soysal -
kamera
Türk Yazınından Seçilmiş Kısa Öyküler
-- Cellat Fuchs Kent Halkına Nasıl Karıştı? 87. Sabri Gümüş -
kamera
Ben Dahil
-- Gerçekten 88. Hüseyin Su -
kamera
Gülşefdeli Yemeni
-- Gülşefdeli Yemeni 89. Hüseyin Su -
kamera
Gülşefdeli Yemeni
--Geride Kaldı Gönlün 90. Hüseyin Su -
kamera
Aşkın Hâlleri
-- Gömleği Yırtık Kırmızı Gül 91. Murat Gülsoy -
kamera
Bu Kitabı Çalın
-- Kukla 92. Murat Gülsoy -
kamera
Bu Kitabı Çalın
-- Sakla Beni 93. Ahmet Cemal -
kamera
Dokunmak
-- Balkondaki Defterler 94. İtalo Calvino -
kamera
Öyküler
-- Evcil Hayvanların Ormanı 95. İtalo Calvino -
kamera
Öyküler
-- Kedi ve Polis 96. İtalo Calvino -
kamera
Öyküler
-- Bir Yolcunun Serüveni 97. İtalo Calvino -
kamera
Marcovaldo ya da Kentte Mevsimler
-- Kış Yanlış Durak 98. İtalo Calvino -
kamera
Marcovaldo ya da Kentte Mevsimler
--Güz Yağmur ile Yapraklar 99. Güzide Ertürk-
kamera
Loretta
-- Loretta 100. O. Henry -
kamera
Yaşayan Görür
-- Kader Yolları 101. Julio Cortazar -
kamera
Ötekinin Rüyası
-- Uzaklarda 102. Julio Cortazar -
kamera
Ötekinin Rüyası
-- Şeytanın Salyaları 103. Julio Cortazar -
kamera
Ötekinin Rüyası
-- Hükümlü Kapı 104. Bünyamin Demirci -
kamera
Kelebeğe Tapan Adam
-- Gardiyan 105. Bünyamin Demirci -
kamera
Yeraltı Bulutları
-- Gecenin Şahidi Yok 106. Bünyamin Demirci -
kamera
Olup Bitmeyenler
-- Kırk Yedi 107. Bünyamin Demirci -
kamera
Olup Bitmeyenler
-- Yokuşta Biriken 108. Dino Buzzati -
kamera
Tanrı Görmüş Köpek
-- Büyücü 109. Dino Buzzati -
kamera
Tanrı Görmüş Köpek
-- Bahçede Tümsekler 110. Dino Buzzati -
kamera
Tanrı Görmüş Köpek
-- Büyülü Elbise 111. Dino Buzzati -
kamera
Tanrı Görmüş Köpek
-- Moruk Avcıları 112. Dino Buzzati -
kamera
Tanrı Görmüş Köpek
-- Durgun Gece 113. Láng Zsolt -
kamera
Çağdaş Macar Öyküleri Seçkisi
-- Seksen İki 114. Jean Paul Sartre -
kamera
Duvar
-- Duvar 115. Jorge Luis Borges -
kamera
Kum Kitabı
-- Öteki 116. Turhan Yıldırım -
kamera
Kara Gergedan
-- Adsız Ölü(m) 117. Turhan Yıldırım -
kamera
Kara Gergedan
-- Değişime Yolculuk 118. Sabahattin Kudret Aksal -
kamera
Gazoz Ağacı ve Diğer Öyküler
-- Oğul 119. Sabahattin Kudret Aksal -
kamera
Gazoz Ağacı ve Diğer Öyküler
--Yaralı Hayvan 120. Sabahattin Kudret Aksal -
kamera
Gazoz Ağacı ve Diğer Öyküler
-- Bizim Olan Sokaklar 121. Sabahattin Kudret Aksal -
kamera
Gazoz Ağacı ve Diğer Öyküler
-- Vav’lar 122. Güray Süngü -
kamera
Köşe Başında Suret Bulan Tek Kişilik Aşk
-- Derviş 123. Yıldırım Türk -
kamera
Ayrı Düşmüş Zamanlar
-- Dayım Gelmiş Ellerinde Çiçekler 124. Yıldırım Türk -
kamera
Ayrı Düşmüş Zamanlar
-- Hastane koridoru 125. İnci Aral -
kamera
Ağda Zamanı
-- Kapı 126. Erendiz Atasü -
kamera
Yaşayan Hikayemiz
-- Kısa Bir Üzüntü 127. Cemal Şakar -
kamera
Yaşayan Hikayemiz
-- Yolculuk 128. Aykut Ertuğrul -
kamera
Yaşayan Hikayemiz
--Keyfekader Kahvesi 129. Saki -
kamera
Lady Anne Susuyor
-- Masalcı Amca 130. Saki -
kamera
Lady Anne Susuyor
-- Tobermory 131. Saki -
kamera
Lady Anne Susuyor
-- Açık Pencere 132. Yusuf Atılgan -
kamera
Bütün Öyküleri
-- Çıkılmayan 133. Wolfgang Borchert -
kamera
Ama Fareler Uyurlar Geceleyin
-- Kargalar Akşam Yuvalarına Uçar 134. Wolfgang Borchert -
kamera
Ama Fareler Uyurlar Geceleyin
-- Ama Fareler Uyurlar Geceleyin 135. Wolfgang Borchert -
kamera
Ama Fareler Uyurlar Geceleyin
-- Pencerelerin Ardında Noel 136. Wolfgang Borchert -
kamera
Ama Fareler Uyurlar Geceleyin
-- Ching Ling, Sinek Hanımefendi 137. Wolfgang Borchert -
kamera
Ama Fareler Uyurlar Geceleyin
-- Dört Asker 138. Arkadiy Averçenko -
kamera
Küçük İnsan Öyküleri
-- Karaborsayla Savaş Derneği 139. Mihail Zoşçenko -
kamera
Küçük İnsan Öyküleri
-- Hamam 140. Hakan Sarıpolat -
kamera
Cıs
-- Leyla Kokusu 141. Çilem Dilber -
kamera
Kuyruklu Yalan
-- Suzey 142. Cihan Aktaş -
kamera
Son Büyülü Günler
-- Tamara Rızayeva şimdilik bu kadar… okudukça, hatırladıkça öykü listemi güncellemeye devam edeceğim… keyifli Okumalar…
837 öğeden 1 ile 10 arasındakiler gösteriliyor.
;