Mehmet Ali Aybar

Mehmet Ali Aybar

Yazar
8.5/10
2 Kişi
·
9
Okunma
·
4
Beğeni
·
255
Gösterim
Adı:
Mehmet Ali Aybar
Unvan:
Siyasetçi
Doğum:
5 Ekim 1908
Ölüm:
10 Temmuz 1995
Mehmet Ali Aybar, Türk siyasetçi, atlet. Türk sosyalist hareketinin önde gelen isimlerinden, kapatılan Türkiye İşçi Partisi'nin eski lideri ve Sosyalist Devrim Partisi'nin kurucu genel başkanıydı.
Yazara henüz alıntı eklenmedi.
Marksizim, sosyalizm, komünizm benim ilgi duyduğum şeyler oldu her zaman. Fakat kitabı yarım bıraktım çünkü okumak için erken davrandım bence. Kitap kötü değil ki bu tür düşünceleri anlatan kitaplar asla öyle olmamıştır ama dediğim gibi. İleride belki devam ederim.
148 syf.
·20 günde·Beğendi·8/10
Mehmet Ali Aybar bugüne kadar bir hukukçu, bir aydın, işçi sınıfı için Türkiye'de sosyalizme teorik ve pratik kendini adamış, anlamış elle sayılacak insanlardan birisidir. Bu kitabında gerçek sosyalizme marxizmin bilimsel sosyalizm metoduyla nasıl varılacağına dair gayet anlaşılır tespitlerde bulunmuştur. Aynı zamanda kendine işçi sınıfının öncüsü, partisi vb. tanımlamalarla ünvan biçen kesimlere işçi sınıfının ancak kendi yol göstericisi olacağını bilimsel yolla açıklamıştır. Dönemin adını 'sosyalist'koymuş ama tek parti diktatörlüğü olan sistemlerindeki çarpıklığı kanıtlarıyla gözler önüne seriyor ve kapitalist sistemle benzerliklerini gözler önüne seriyor
496 syf.
·Puan vermedi
Hep düşünmüşümdür, acaba Türk solu Mehmet Ali Aybar ve 60'ların TİP'i yolundan gitseydi, daha mı başarılı olurdu diye. Buna cevap vermek zor.

Ama sosyalist sol siyaset tarihindeki en aklı başında, en entelektüel insanlardan biri Aybar. Onu ve meclisteki mücadelesini beğenmeyip şiddete bulaşan gençlerin, tüm salih niyetlerine rağmen, devlet güçlerinin eline nasıl bir koz ve 'balyoz' verdiklerini gördük. Kime yaradı?

Her şey hemen olsun istemek, tabiata aykırıdır. Hayat devrimci değil, reformcudur. Silah, öncü savaş, halk savaşı, PASS gibi laflar insana uzaktan romantik gelir de, sonunda hiçbir şey elde edemeden, geriye hiçbir esaslı hikâye de bırakmadan ölür gidersin. Bu, işin kolayına kaçmaktır.

Oysa güçsüzlüğünü bilip ona göre davranacaksın. Hadiseler, zaman ve zeminle mütenasiptir. Bir ülkedeki tecrübe başka bir ülkeye olduğu gibi aktarılamaz. Ve en önemlisi, büyük sorunlar küçük adımlarla (reformlar) çözülür. Somut şartların somut tahlili de bunu gerektirir. Aksi metafiziktir, materyalizm değil.

"Ama biz yasalara saygılı olsak da baskılar bitmeyecek!" Doğru. Yine de öteki türlü davranmakla başarı ihtimalinin yok edildiği de doğru.

Ne demiş Che? "Bir ülkede meclis sistemi ağır aksak da olsa işler hâldeyse, o ülkede devrim yapılamaz" (Meâlen)

Ve birkaç sene sonra bu sözüne şöyle bir ilave yapmış: "Elbette ki bu, elimiz kolumuz bağlı oturalım demek değildir. Çalışıp ülke çelişkilerini daha belirgin hâle getirmeliyiz." (Meâlen)
361 syf.
·Beğendi·Puan vermedi
Kitap üç bölümden oluşuyor. Birincisi 1987, ikincisi ve üçüncüsü (birlikte) 1979 yıllarında basılmış iki kitap. İki kitabın birleştirilmesinden oluşan tek kitabın da ilk baskısı 2011 yılında yapılmış. Birinci bölümde "Neden Sosyalizm" sorusuna ikinci bölümde "Nasıl Sosyalizm" sorusuna ayrıntılarıyla yanıt veriyor. Esasında ikinci kitaba ait son bölümde ise bu iki soruyla, özellikle ikinci soruyla, alakalı olarak şahsına yapılmış olan beş sataşmayı cevaplıyor.

Özetlemek gerekirse Aybar, kapitalizmin emperyalist sömürüsünden kurtulmanın az gelişmiş ülkelerdeki yolunun sosyalizmden geçtiğini, kapitalist taklitle kapitalist ülkelerin geçilemeyeceğini, Osmanlı ve Cumhuriyet tarihinden istatistik ve örneklerle açıklıyor. Bu bölümün ardından da nasıl bir yolla sosyalizmin gerçekleştirilebileceğini anlatıyor. Sovyet deneyimi üzerinden meseleyi inceliyor ve sosyalizmin bunalımının sadece Stalin'e indirgenemeyeceğini, Bunalımın "Leninist Örgütlenme Modelinden" ileri geldiğini, bu örgütlenme modelinin burjuva modelinde olduğunu kaynaklarıyla detaylandırıyor.

Özellikle Cumhuriyet gazetesinde yayınladığı ikinci soruyla alakalı bu fikirlerinden dolayı kendisine 1970'li yıllarda sataşmalar yapılmış. Aybar kitabında, bu sataşmalardan beş tanesine "Dogmacılara Beş Yanıt" başlığı altında cevap veriyor. Cevap dili açısından hakarete varmayacak, ancak muhatabını tahrik edecek seviyede ince sataşmalara da yer veren bir dili var. Ancak ağırlığı doğal olarak objektif temele veriyor ve çareyi Marx'a geri dönülmesinde (Leninizm Aybar'a göre bürokratik bir sapma), yatay örgütlenme modelinin benimsenmesinde görüyor.

Kitapta hoşuma gitmeyen kısım gereksiz tekrarlara yer verilmesi. Bunun bir sebebi soruların birbiriyle de alakalı olması. Ancak soruların kendi bölümlerinde dahi tekrarlara rastlamak mümkün. Zaman zaman alıntılar da tekrarlanıyor. Muhtemelen Aybar'ın amacı kendi tezini sürekli tekrarlamak yoluyla pekiştirmek. Yine de fark edilir boyutta olduğunu söyleyebilirim.

Yazarın biyografisi

Adı:
Mehmet Ali Aybar
Unvan:
Siyasetçi
Doğum:
5 Ekim 1908
Ölüm:
10 Temmuz 1995
Mehmet Ali Aybar, Türk siyasetçi, atlet. Türk sosyalist hareketinin önde gelen isimlerinden, kapatılan Türkiye İşçi Partisi'nin eski lideri ve Sosyalist Devrim Partisi'nin kurucu genel başkanıydı.

Yazar istatistikleri

  • 4 okur beğendi.
  • 9 okur okudu.
  • 14 okur okuyacak.
  • 1 okur yarım bıraktı.