Metin Toker

Metin Toker

Yazar
7.2/10
14 Kişi
·
17
Okunma
·
5
Beğeni
·
427
Gösterim
Adı:
Metin Toker
Unvan:
Türk Gazeteci, Yazar
Doğum:
İstanbul, 1924
Ölüm:
Ankara, 18 Temmuz 2002
Galatasaray Lisesi'ni (1942), ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Filolojisi Bölümü'nü bitirdi (1948). 1943-50 arasında Cumhuriyet gazetesinde çalıştı. 1950-53 arasında, Paris'te öğrenim gördüğü sırada Cumhuriyet, Zafer ve Yeni İstanbul gazetelerinin Batı Avrupa muhabirliğini yaptı. 1953 yılında Paris Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nü bitirdi. Önceleri sıkı bir İsmet Paşa muhalifi iken ve Paşa hakkında sert yazılar kaleme aldığı Zafer gazetesinde yazarlık yaparken birdenbire muhalefete geçti. Türkiye'ye dönünce Akis dergisini yayımlamaya başladı (1954). Akis Yayınları adıyla bir de yayınevi kurdu. Ankara Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı yaptı. 1955'te İsmet İnönü'nün kızı Özden Toker'le evlendi, bu evliliğinden üç çocuğu oldu.

Özden İnönü ile evlendikten sonra politik arenada adı daha çok duyulan Toker, 1967'ye kadar başyazarlığını yaptığı Time benzeri Akis dergisinde, haber dergiciliğinde devrim yaptı. O yılların siyasal iktidarlarına yönelttiği sert eleştiriler yüzünden sık sık yargılandı, bazılarında hapse girdi; Akis dergisindeki bir yazıda Demokrat Parti (DP) hükümetinin devlet bakanlarından Mükerrem Sarol'a hakaret ettiği gerekçesiyle 1957'de 7 ay 23 gün hapis cezasına çarptırıldı. 1967'de Akis'i kapattıktan sonra, önce Hürriyet ardından da Milliyet gazetelerinde "Not Defterinden" adlı köşesinde yazılar yazdı.

1977-80 arasında Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün seçtiği kontenjandan Cumhuriyet Senatosu'na girdi. 1980'li yılların başında siyaset yapmayı bırakıp tekrar siyaset üzerine yazmaya başladı. Kayınpederi olan İsmet İnönü'ye ilişkin anılarını anlattığı İsmet Paşa İle On Yıl 1954-64 (1965-69, 4 cilt) adlı kitabını genişleterek, ilk kez 1970'te yayımlanan Tek Partiden Çok Partiye (1944-1950) adlı kitabıyla birlikte Demokrasimizin İsmet Paşalı Yılları (1944-1973) adıyla 1990-93'te 7 cilt olarak yeniden yayımlandı.

Uluslararası Basın Enstitüsü Şeref Üyesi ve Gazeteciler Cemiyeti Kurucu Üyesi olan Toker, 1983'te kurucuları arasında olduğu İnönü Vakfı yönetimindeki görevini de vefatına kadar sürdürdü.

18 Temmuz 2002'de, 9 yıldır tedavi gördüğü prostat kanseri nedeniyle yaşamını kaybetti.
Diyarbakır'ın üzerine yeni bir gün doğuyordu.
Türkiye'nin üzerine yeni bir gün doğuyordu.
Gericiliğin başı ezilmişti.
1925'te.
Ama onu hortlatma çabalarının sonu gelmiş miydi ki?
Nitekim Şeyh İbrahim tarafından yönetilen propagandada faliyeti çerçevesinde halka dağıtılan beyannameler de dikkati çekicidir. Basılı olan bu beyannameleri Şeyh Sait hangi makineyle basabilmiştir ki ? Elbette ki bunlar dışarda hazırlanmış ve tüfekler patlayınca asilere ulaştırılmıştır. Bundan başka, sonra hükümet kuvvetleri duruma hakim olup da Şeyh Sait'in adamlarını esir almaya başladıklarında bunların üzerinde üniformaya benzeyen kılıklar görülmüş, ceplerinde yabancı paralar bulunmuştur. Ellerindeki silahların da ecnebi silahı olduğu anlaşılmıştır. O günler bizim Musul dosyasıyla İngilizlerle takıştığımız göz önünde tutulursa, Kürt isyanının arkasında kimlerin bulunduğu daha kolay kestirilebilir.
Şeyh Şerif'in adamları meşhur naralarıyla( Sallallahüaleyhüm ) Elazığ'a daldılar. Evvela jandarma dairesini yağma ettiler. Havaya pencerelere kurşun sıkıyorlar, bir dehşet havası yaratıyorlardı. Adeta herkes, bu edepsizler karşısında sinmişti. Asiler hapishanedeki mahkümları serbest bırakınca bunlar da onlara katıldılar ve bu sefer evlerin dükkanların yağmasına geçildi. Camlar, kepenkler kırılıyor, tecavüz vakaları patlak veriyordu. Sözde bunlar din için, Kuran'ı kurtarmak için savaşanlardı.
Kitap 1925’teki isyanı en ince ayrıntısına kadar anlatmış. Cumhuriyet’in ilk yılları hakkında bilgilendirici bir kitap. Tarih okumayı sevenlere tavsiye ederim.
Geçmişimizden ders çıkarmaya millet olarak çok ihtiyacımız var. Dini kendi emellerine alet eden şeyhlerin gerçek yüzünü bizlere gösteriyor. Son zamanlarda geçen olayları anlamamız için gerçekten bire bir.
Demokrat parti ve Menderes'i kaçınılmaz sona götüren iktidar hırsının öyküsü. 6-7 Eylül olayları, Dış politika, toplumun zorla boyunduruk altına alınma süreci, Muhaliflere yapılan baskı, gün geçtikçe artan pahalılık ve bozulan ekonomiye karşılık, DP'nin iktidardan gitmemek için yaptığı ayakoyunları ve propaganda işleri. Şaibeli 1957 seçimleri ve Demokrat Parti için sonun başlangıcı... Hepsi İsmet İnönü'nün yaşadığı olaylar çerçevesinde aynı zamanda damadı olan gazeteci Metin Toker tarafından anlatılıyor. "Tarafsızlığı" tartışılır ancak dönemi öğrenmek için en iyi kaynaklardan biri. Bu kitabın 7 ciltlik "Demokrasimizin İsmet Paşa'lı Yılları" serisinin 3. kitabı olduğunu da ayrıca hatırlatalım. Ne yazık ki yeni baskısı yok bu kitapların.

Yazarın biyografisi

Adı:
Metin Toker
Unvan:
Türk Gazeteci, Yazar
Doğum:
İstanbul, 1924
Ölüm:
Ankara, 18 Temmuz 2002
Galatasaray Lisesi'ni (1942), ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Filolojisi Bölümü'nü bitirdi (1948). 1943-50 arasında Cumhuriyet gazetesinde çalıştı. 1950-53 arasında, Paris'te öğrenim gördüğü sırada Cumhuriyet, Zafer ve Yeni İstanbul gazetelerinin Batı Avrupa muhabirliğini yaptı. 1953 yılında Paris Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nü bitirdi. Önceleri sıkı bir İsmet Paşa muhalifi iken ve Paşa hakkında sert yazılar kaleme aldığı Zafer gazetesinde yazarlık yaparken birdenbire muhalefete geçti. Türkiye'ye dönünce Akis dergisini yayımlamaya başladı (1954). Akis Yayınları adıyla bir de yayınevi kurdu. Ankara Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı yaptı. 1955'te İsmet İnönü'nün kızı Özden Toker'le evlendi, bu evliliğinden üç çocuğu oldu.

Özden İnönü ile evlendikten sonra politik arenada adı daha çok duyulan Toker, 1967'ye kadar başyazarlığını yaptığı Time benzeri Akis dergisinde, haber dergiciliğinde devrim yaptı. O yılların siyasal iktidarlarına yönelttiği sert eleştiriler yüzünden sık sık yargılandı, bazılarında hapse girdi; Akis dergisindeki bir yazıda Demokrat Parti (DP) hükümetinin devlet bakanlarından Mükerrem Sarol'a hakaret ettiği gerekçesiyle 1957'de 7 ay 23 gün hapis cezasına çarptırıldı. 1967'de Akis'i kapattıktan sonra, önce Hürriyet ardından da Milliyet gazetelerinde "Not Defterinden" adlı köşesinde yazılar yazdı.

1977-80 arasında Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün seçtiği kontenjandan Cumhuriyet Senatosu'na girdi. 1980'li yılların başında siyaset yapmayı bırakıp tekrar siyaset üzerine yazmaya başladı. Kayınpederi olan İsmet İnönü'ye ilişkin anılarını anlattığı İsmet Paşa İle On Yıl 1954-64 (1965-69, 4 cilt) adlı kitabını genişleterek, ilk kez 1970'te yayımlanan Tek Partiden Çok Partiye (1944-1950) adlı kitabıyla birlikte Demokrasimizin İsmet Paşalı Yılları (1944-1973) adıyla 1990-93'te 7 cilt olarak yeniden yayımlandı.

Uluslararası Basın Enstitüsü Şeref Üyesi ve Gazeteciler Cemiyeti Kurucu Üyesi olan Toker, 1983'te kurucuları arasında olduğu İnönü Vakfı yönetimindeki görevini de vefatına kadar sürdürdü.

18 Temmuz 2002'de, 9 yıldır tedavi gördüğü prostat kanseri nedeniyle yaşamını kaybetti.

Yazar istatistikleri

  • 5 okur beğendi.
  • 17 okur okudu.
  • 10 okur okuyacak.