Renas Jiyan

Renas Jiyan

YazarEditör
9.3/10
95 Kişi
·
272
Okunma
·
219
Beğeni
·
13934
Gösterim
Adı:
Renas Jiyan
Unvan:
Kürt Yazar, Şair
Doğum:
Kızıltepe, Mardin, 1974
İsminin doğru yazılışı Rênas Jiyan olan kürt şair, yazar. 1974 Kızıltepe doğumlu. Jiyan, şu an Çirusk Dergisinin direktörlüğünü ve Belki Yayınlarının editörlüğünü yapmaktadır. Tüm eserlerini kürtçe veren yazarın kürt edebiyatında güçlü bir dili ve kalemi olduğu hemen göze çarpan özelliklerindendir. Azadiya Eelat gazetesinde köşe yazarlığı da yapan yazarın aşağıdaki eserleri mevcuttur.

Eserleri:

Janya(şiir)
Mexzena Xwînê(şiir)
Di Tuwaletê De(tiyatro)
Jİ Şevê Re(eleştiri-deneme)
···
mişt dibezim mirinê, mişt
werîsê xeniqandina min ji keskesorê
Roma ye kenê min, rûyê xwe diguherîne ji min
Mekke ye dilê min,
xeyidiye êdî hew dixwaze bibîne rûyê min
keriyên min bê kûçik in
şevbihêrkên min zîval zîvalî
serê henekên min hilqetandî
û çavên mizgînên min kul
agirê min bi serî sond dixwar jî
hew di hewara min de tê
bextreşî ji vir heta cem Xwedê

di çavvekirinan de li nêz im
di çavgirtanan de li dûr
li bayê bezê
bi xeşîmiya milîtanekî xewnên xwe dinamît dikim
seranser sînoran li xeyalên xwe nexim
rişma mejiyê xwe sist berdim
ez ê deqa ewil mîna meymûnan bi mirinê re rapelikim.

di ciwaniya emr de
li tunebûnê ponijîn
bahozên camêr
birûskên biterbiye
û kenekî gemarî tîne bîra min.

dikenim...

li esrên ku di qulika derziyekê re derbas nabe
destê xwe dixim zengeloka yekî, dişidînim
gelo ti kes rûye xwe bi jiyana min a şikestî diçirîne
di cihê çiriyayî de ji bo min kîvroşkan diçîne
û ji wan hez dike?

şirîka emr,
çavkaniya ken,
xwediya rûyê hinarikên xox
rûnişt
û hûrik hûrik xwe kuşt
min bişemir hişt

gorê şehkirî
çavên wê kilkirî
kirasê bihûçik lixwekirî
kolayî
valayî
û bi şehwet li hêviya tijîbûna min sekinî
mirim
agir xurifî
av derizî
bi stêrkan re em rûdinin
û her şev
hesabê hatina te dikin em bi tiliyan
...stêrk westiyan, tefiyan
ê min jî çend stêrk hêviyên min ên vala mane
weke tifinga bêgule
an tu yê werî
min bikî xwedî stêrk
an tu nayê
wê stêrk bibin xwediyê min

min meke qeşmerê stêrkan stêrk

fermo zû were
di êvarên esmer de qemer esmer were
li stêrkan siwar be û were
bibe stêrk û were

çavên min ji bêxewiyê bûne berbang

berî bêhna nanê sibê
bifûre li bajêr
her sibe dengbêjên min birçî distirên

bi serê kenê te î delalî
ez dûr ne baş im
bi serê tirsa te ya xezalî
ez kûr ne baş im
dimirim îro
ne di nîvê şevên gurxenêq de
ro li nîvro

stewr im ji aliyê fikran
avis im ji aliyê hîsan
ev dest her sibe destên te dizên
ev lêv her êvar lêvên te dizên
ev dil her şev dilê te dizê
dergûşê! ...
Hilnayêm Janya
hilnayêm porkurê
di tirban de hilnayêm ha...!
--------------------------------------
Sığamıyorum Janya
sığamıyorum evi yıkılasıca 
mezarlara sığamıyorum artık anla...! 
Renas Jiyan
Sayfa 75 - Belkî
Ez çol im,
xwediyê çolan tune ye,
li min nebe xwedî...
---------------------------
Çölüm ben,
çöllerin sahibi yoktur,
sahiplenme beni...
hilnayêm Janya
hilnayêm porkurê
di tirban de hilnayêm ha!..
***
sığamıyorum Janya
sığamıyorum evi yıkılasıca 
mezarlara sığamıyorum ha!..
wê wektê
bi xezeb
li vî bajarî

ez bi efara evîna te ketim

çiqas ken û maçên te hebûn
min zû zû civandin ji bajêr
nebejê çima
çavê min bar nebû ku ji wan re bihêlim
lê dîsa jî
min hinek dil
kir sedeqa serê evîna xwe û te
û min li bajêr belav kir
tu zanî pê bê çi bû?
bajar dîn bû
û bi çolê ket
çû û çû....
Renas Jiyan
Sayfa 19 - Belki Yayınları
104 syf.
·Puan vermedi
Modern Kürt Edebiyatı'nın en önemli şahsiyetlerinden biri olan Rênas Jiyan'ı okumak insanı ayrı bir cezbeder. Şiirlerindeki benzetmelerinin, kurgularının ayrı bir özgünlüğü olan Jiyan, Kürt edebiyatında şimdiden tarihe yazdırmıştır kendini...

Adını içindeki Janya şiirinden alan ve kardeşimin ismini Janya yapmamda etkili olan bu kitabın bir çok yerinde etkilenecek, aynı şiiri tekrar tekrar okuduğunuz olacaktır, bundan eminim.

Jan Axîn (Kul û Kulîlk) , Hîvron (Hebhinarkê) gibi tanınmış Kürt müziğinin önemli isimlerinin yorumladığı şiirlerin sahibidir Jiyan...

Kürtçe'ye yeteri kadar hakim olmayan arkadaşlara kitabın dili ağır gelebilir. Ama buna rağmen yine okuyun! Bir çok farklı ve özel sözcük seçimleri ile Kürtçe kelime haznenizi dolduracaktır en azından.  Bu kitaptan sonra "Dîn û Şîn" kitabını tavsiye ederim.

Rênas'ı siz de seveceksiniz. Janya'sını unutmayacaksınız...
134 syf.
·Puan vermedi
Min ji te hez kir, ji bo bejna min ne dirêjtir an jî kintir e...
(Sevdim seni, boyumdan ne daha uzun ne kısa)

Bu sözler ile başlıyor Dîn û Şîn(Dîn ve Yas) kitabına Janya'nın yaratıcısı ( #33762385 )

Yine sitem ve isyan var şiirlerinde Rênas'ın...
8 bölüme ayrılan kitap, Min ji te hez kir bölümü ile başlayıp, Berfa bölümü ile bitiyor. Janya'da gördüğümüz sitemvari cümleleri burada da sık sık görürüz. Bu kitabı ayrı kılan Lawij(Ağıt) bölümüdür.

Kendini toplumdan soyutlamayan üstat Lawij'da, Komkujiya Enqerê(Ankara Katliamı) ve Taybet adlı şiirleri Türkiye'de yaşanan iki acı olayı konu eder.
Yine özgün cümle kurgularıyla sitem ve eleştirilerini kaleme döker...

Taybet adlı şiirini, memleketim Silopi'de cansız  bedeni 7 gün yerde kalan Taybet İnan özelinde tüm dünya kadınları için yazmıştır.
Şiirin bu cümlesi o kadar çok şey anlatıyor ki..
"Ez 'Taybet' im biqasî ku defn nebim..."
(Taybet'im, defnedilmediğim kadar...)

Rênas Jiyan -topluma olduğu gibi- özellikle Kadın'a olan saygısını, duyarlığını  çoğu zaman görürürüz.
Min ji te hez kir şiirinde Kadınların reklamlarda araç olarak kullanılmasına kendini kullandırmasına sitem eder... ( #35967703 )

Bir çok güzel duyguyu barındırıp kaleme döken Rênas bana göre aşkı ve sitemi çok güzel anlatıyor. Bunu Janya'da olduğu gibi bu kitapta da hissedeceksiniz.

Sürmen, yaralarındır...( #35968128 ) gibi dizeler ile Kadın'ı apayrı konuşan Rênas'tan etkilenmeyecek bir okur olacağını sanmıyorum...

Kitabın sonlarına geldiğinizde Berfa ile tanışacaksınız.
Berfa'nın zülüflerini kanatları gören Rênas (#36124921) yine özgün diliyle sizi mest edecek...

Neredeyse içindeki tüm şiirleri ayrı sevdim diyebilirim. Eminim okuyanlar da bu hisse kapılacaktır. Kitap Kürtçe olduğu için, malesef ki Kürtçe bilmeyenler bu eserden mahrum kalacak. Kürtçe bilipte okumayanlar ise çok şey kaybedecek...
104 syf.
·Puan vermedi
Janya
xwedê û wext xelet hatiye xetimkirin
naqosên dêran kerr…
minare kin…
doktrînên dekolte lixwekirî evdal…
sarincên ji baranên derengmayî, derengbarî hatibû
damezrandin, bi derbeke neşterê ya dirinde, şolî bûne
barûyên ji evînên nukleerî, di serdabên ji krîstalên rokoko
hatibûn kemilandin qîtik qîtikî bûne, ji xewnên bêxwedî
xeyîdîme, pekiyame û hatime janya, ji nalînên min re
vokalîstiyê bike
###################################
tanrı ve zaman yanlış hatmedilmiş
kiliselerin çanları sağır…
minareler kısa…
dekolte doktrinler giyinmiş abdal…
geç kalmış, geç yağmış yağmurlarla dolmuş
sarnıçlar, yırtıcı bir neşter darbesiyle, bulanmışlar
nükleer sevdalardan olan kuleler, rokoko kristallerle
süslenmiş tünellerde lime lime olmuşlar, bikes düşlere
darılmışım, sıçramışım ve gelmişim Janya, sızlayışlarıma
vokalistlik yapsana
104 syf.
·11 günde·Beğendi·10/10
Kürtçe öğrenme serüvenimin başlarında okuduğum en iyi şiir kitabı oldu. Şiirin ve anlamın hakkını veren sözler bütünü.
Bütün şiirler bir yana Janya’nın güzelliği bir yana.
Akademik anlamda Kürtçe’yi çok iyi düzeyde bilmemek,bütün şiirleri ve içerdikleri anlamları tam anlamıyla kavramayı engelliyor tabi. Yine de beni cezbetmeye yetti. Yeniden okuyup incelemeyi de yenilemek ümidiyle...
79 syf.
*
Ey gulle!
Kuro ev gel e!
Li xwirînî xwîna xortan venexwe
Ma tu nabînî bi salan e waweyl e?
Hey kûçikê tûle!
A te ne bêvil e,
Ger bêvil bûya ji barûda hundirê te wê bişewitiya pozê te
Welle welle, heqê te, mirov te û xwediyê te bike yek gulle!...

**
Ey sînor!
Tu kor bibî, kor
Îro zikê qantira min a çiriyayî ji min re bûye gor
Xwîna min gol
Bi serê min î jêkirî tê lîstin futbol!
Gol,gol,gol!
Mixabin xwîna min nake çend galon petrol

***
Ey berf!
Bi şeref, bi şeref!
Ji çermê zikê min wan çêkiriye def
Ji berf-dimska xwîna min bi ser devê wan ketiye kef
Dilê min hedef
Ji hawaran, devê min î vekirî bûye berqef
Li vê kafiristanê em mirin ref bi ref

****
Ey netewe!
Bila bi kuştina me yekîtiya te bikewe
Ji bo Xwedê(me) ji bîr neke
Her çi li ser kuştina me bêjin derew e
Rastî ew e;
Wê rojê, li ser wê berfê, çebûbû ji xwîna me şilope!

Yazarın biyografisi

Adı:
Renas Jiyan
Unvan:
Kürt Yazar, Şair
Doğum:
Kızıltepe, Mardin, 1974
İsminin doğru yazılışı Rênas Jiyan olan kürt şair, yazar. 1974 Kızıltepe doğumlu. Jiyan, şu an Çirusk Dergisinin direktörlüğünü ve Belki Yayınlarının editörlüğünü yapmaktadır. Tüm eserlerini kürtçe veren yazarın kürt edebiyatında güçlü bir dili ve kalemi olduğu hemen göze çarpan özelliklerindendir. Azadiya Eelat gazetesinde köşe yazarlığı da yapan yazarın aşağıdaki eserleri mevcuttur.

Eserleri:

Janya(şiir)
Mexzena Xwînê(şiir)
Di Tuwaletê De(tiyatro)
Jİ Şevê Re(eleştiri-deneme)

Yazar istatistikleri

  • 219 okur beğendi.
  • 272 okur okudu.
  • 13 okur okuyor.
  • 323 okur okuyacak.
  • 3 okur yarım bıraktı.

Yazarın sıralamaları