Selahattin Özkan

Selahattin Özkan

YazarÇevirmen
7.1/10
10 Kişi
·
31
Okunma
·
0
Beğeni
·
35
Gösterim
Adı:
Selahattin Özkan
Unvan:
Türk Öğretim Görevlisi ve Yazar
Akademik çalışmalarını Dinler Tarihi ve Ortaçağ alanlarında sürdüren Dr. Selahattin Özkan Dokuz Eylül Üniversitesi’nde Yüksek Lisans’dan sonra yine aynı üniversitede “Ortaçağ’da İki Dini Fetih: İskandinavya’nın Hristiyanlaşması, Hindistan’ın Müslümanlaşması” başlıklı teziyle Doktorasını tamamlamıştır.

Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Daş’ın yürüttüğü TUBİTAK projesinde bursiyer olarak çalışan Selahattin Özkan Dokuz Eylül Üniversitesi’nin finansman desteğiyle Edinburgh, Orkney ve Stockholm’de Vikinglerin izlerini araştırdı. Doktorasını tamamladıktan sonra Milli Savunma Üniversitesi’nde bir yıl boyunca öğretim görevlisi olarak çalıştı. 2018-2019 öğretim yılında Aksaray Üniversitesi’ne öğretim üyesi olarak atanmıştır.

Ulusal ve uluslararası birçok sempozyuma katılan Selahattin Özkan’ın dilimize Latince’den çevirdiği “Barbarlıktan Medeniyete Vikingler” ve İskandinav dillerinin atası Norse dilinden çevirdiği “Viking Mitolojisi” ve “Tanrılardan Krallara Vikingler” başlıklı kitapları Yeditepe Yayınları tarafından basılmıştır. Selahattin Özkan’ın yine aynı yayınevi tarafından basılan “İki Din İki Fetih” başlıklı özgün eseri ise İskandinavya ile Hindistan’ın din değiştirmesinin karşılaştırmalı bir incelemesini ortaya koymaktadır. Tarihi geniş kitlelere ulaştırmak için 2012 yılında http://www.gunceltarih.org sitesini kuran Selahattin Özkan, kendisi gibi genç akademisyenler ile birlikte çeşitli tarih makaleleri yayınlamaktadır. Yayınlarına web sitesinden ve https://deu.academia.edu/SelahattinÖzkan adresinden ulaşabilirsiniz.
Yazara henüz alıntı eklenmedi.
216 syf.
·Puan vermedi
Okuma zorluk derecesi yüksek bir kitapla geldim. İçeriği genel olarak “İskandinav mitolojisi” diye geçip, edebi yeri, çeviri süreci, kaynakçaları vs şeklinde bahsetmeyi (kısaca temel bilgi) uygun gördüm.
“Heimskringla: Tarihsel Değeri ve Özellikleri”
Esasen eserin bir adı yok, ancak kendi dilinde okusaydınız ilk iki kelime “kringla heimsins” olacaktı. Türkçeye çevrildiğinde “Dünya Küresi” anlamına gelen bu iki kelime zamanla bu eserin adı haline gelmiştir. Heimskringla, Viking Kralları hakkında yazılan tarihi kayıtların en eski derlemesidir. İskandinavya’yı oluşturan üç ülke; Danimarka, İsveç ve Norveç kadar, Viking istilalarından nasibini almış İngiltere, Normandiya, Sicilya ve diğer ülkelerin tarihleri kitabın özgün bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Henüz mitolojinin tarihten tam olarak ayrılamadığı bir dönemde kaleme alınan Heimskringla, anlatısına Odin ve diğer Viking tanrıları ile başlamakta ve Viking tanrılarını Viking krallarıyla bağlamaktadır. Esere ait ulaşılan en eski el yazması on üçüncü yüzyıla tarihlenmekte ve kringla adını taşımaktadır. Hiçbir yazmada yazarı ile ilgili bir kayda rastlanmamış. Tüm nüshaların içerikleri çok yakın ve ihtilaflı bölüm yok denecek kadar azdır. Burada üç farklı edisyonun iyileştirilmiş halleri temel alınmıştır. Kitapta 16 tane bap var ve her birine saga deniyor.
Sagaların kurguları aynı, önce anlatılacak olan kralın soy bağı tespit edilip, evlendiği eş ya da eşler içinde aynisi yapılır. Daha sonra krallığa geçiş öyküsü verilir. Egemenlik yılları boyunca başından geçen önemli olaylar ve ölümüne yol açan olay dizisiyle nihai sonu aktarılır. Kralın cenaze merasimi ve ebedi istirahatgahıyla ilgili bilgiyle bap sonlandırılır. Her bapta o krala özgü siyasi ve askeri gelişmelerin arasında Viking inançlarına ait ritüelleri, istila ayrıntılarını ve egemenliklerini genişlettikleri coğrafyayı da öğreniriz. Türkçede kabul edilen bir karşılığı olmayan isimler Norse dilindeki haliyle yazılmış, kimi yerde dilimizde karşılığı olduğu halde metnin bağlamı farklılaşmışsa özgün hali korunmuştur. Tüm eser boyunca tek bir tarihe dahi yer verilmemiş, dolayısıyla tarihsel tutarsızlıklar aşikardır. Kanıtları yetersiz, kaynakları belirsizdir. Metinde herhangi bir tarih bilgisinin olmaması olayların tarihi akışının takip edilmesini güçleştirdiğinden, kitabın sonuna Viking tarihi ve metindeki anlatılan olaylar ile ilgili genel bir kronolojiye yer verilmiştir.
Edebi yetkinliğine rağmen Ortaçağ’ın tüm eserleri gibi mitolojiyle tarihsel gerçekliği birbirinden ayıramamaktadır. Ancak konu edindiği tarihsel olaylara olan bakış açısında muhtemel yazarının politik kaygısını olabildiğince dengeli bir şekilde yazınına yansıttığı söylenebilir. Zira Heimskringla art arda verdiği kralların öykülerinde birbirine rakip krallar arasında bir seçim yapmamaktadır. Sagaların edebi yönü güçlüdür fakat ne ele aldıkları tarihsel kişilerin varlığı ne de yaşanan olayların gerçekliği kesindir. Coğrafi ölçütlerden yoksundur. Sagalar bir edebiyat eseri olmaktan çok konu edilen kralın biyografisinin aktarılmasını amaçlayan tarihi metinlerdir. Günümüzdeki bilimsel niteliklere haiz değildir.
Norse yazınındaki diğer sagalardan da oldukça farklıdır. Öncelikle kısadır, aktarılan olaylardaki bağlantılar dikkat çekicidir ve diyaloglar neredeyse yok denecek kadar azdır. Diğer sagalardaki uzun tasvirler ve birbiriyle ilgisiz eklemlenmiş olaylar Heimskringla’daki baplarda bulunmamaktadır. Vikinglerin kendi iç dünyalarının arka planında, Kavimler Göçü, Hristiyan Kilisesinin bölünmesi, Haçlı Seferlerinin de yankıları mevcut.
Dipnot: bu kadarı sadece giriş.:)
256 syf.
·1 günde·7/10
https://www.instagram.com/mimirtells/ (Kitap incelemeleri, önerileri, eleştirileri ve alıntılar için.)

Puanım 3.5/5.

Vikingler ve İskandinav mitolojisine dair bilinen birçok şey 12.yüzyılda yaşamış olan tarihçi, politikacı, şair ve yazar olan Snorri Sturluson'dan geliyor. Birçok kişi Nesir Edda'nın Sturluson tarafından yazıldığını düşünse de bunun için kesin bir kanıt yoktur. Yine de kendisi Nesir Edda üzerine birçok çalışma yapmış ve emek harcamıştır. Kitabı içindekiler kısmından yararlanarak anlatmaya çalışacağım.

Nesir Edda: Tarihsel Değeri ve Özellikleri kısmında adından da anlaşılacağı gibi Nesir Edda nedir, nasıl yazılmıştır, içinde ne tür şeyler vardır gibi birçok temel sorunun cevabını alıyoruz. Tartışmalara ve bilinmezliklere rağmen kesin olan tek şey Nesir Edda'nın üç parçadan oluştuğudur; Gylfaginning, Skáldskaparmál ve Háttatal. Bu kısa giriş bölümünde gerçekten tarihi yararlı bilgiler bulunuyor.

Snorri Sturluson ve Nesir Edda'nın Yazarlığı bölümünde Snorri Sturluson'un hayatı ve onun Nesir Edda üzerine olan çalışmalarını öğreniyoruz. Bu kısım da tarihi olarak büyük önem taşıyan bölümlerden.

Önsözden sonra gelen ve Nesir Edda'nın ilk bölümü olan Gylfaginning (Gylfi'nin Aldanışı) Kral Gylfi'nin hayatından başlayıp birçok şeyden bahsediyor. Zamanın en başlangıcından, tanrıların ve 9 diyarın doğuşundan, insanların ve diğer canlıların yaratılışı ve son olarak da her şeyin yok oluşu gibi İskandinav mitolojisine dair bilmeniz gereken birçok bilgi var. Şahsen benim kitapta en çok ilgimi çeken bu bölümdü.

Skáldskaparmál (Şiirsel Söyleyiş) ise İskandinav deniz denizi tanrısı Ægir ile şiir tanrısı olan Bragi ve şiirin doğası üzerine söyleminin bulunduğu bölümdür. Adından da anlaşıldığı gibi bu bölümde birçok karakterin birbirleri arasında diyalog şeklinde şiirsel konuşmaları var. Şiir ve edebi şeyleri seven kişilerin çok seveceği bir bölüm burası.

Nesir Edda'nın son bölümü olan Háttatal (Metreler Kataloğu) bu kitapta bulunmuyor. Kitabın son 20-30 sayfasında ise Kadim Norse Dili Hakkında Kısa Bilgi ve bunun dışında tanrı, tanrıça, yaratık ve yer isimleri hakkında ufak bilgiler bulunuyor. İskandinav mitolojisi ve Vikinglere ilgisi bulunan kişilerin okuması gereken bir kitap. Fakat bu konulara yeni giriş yapıyorsanız Neil Gaiman'ın İskandinav Mitolojisi'ni öneririm.
256 syf.
·5 günde·4/10
Kısa ve öz bir inceleme yapma derdindeyim. Kitap akademik bir kitap aslında ve Viking mitolojisinin edebi metininin Türkçesi
Kitap içerisinde norse harfleri kullanılması okumayı zorlaştıran bir nokta.
Basit bir düzeyde değil kitap. Viking mitolojisi üzerine bilgi birikimi yapmadan asla okumaya çalışmayın. Çünkü geçen isimler hiçbir şey ifade etmez. Okurken öğrenip öğrenip okumaya çalıştım. Okurken beni en çok yoran kitap oldu.
Evrenin yaratılışı, tanrıların mücadeleleri ve kelimelerin çıkış noktaları anlamında etimolojik bir yapıya sahip olan bu kitap, skald denen şiirler ile ve belli başlı olaylar ile anlatılsada daha iyi kavramak için önce mitoloji karakterlerine ve evrenine hakim olmayı gerektiriyor. Yani kitap sizin mitolojisine hakim olduğunuzu düşünerek anlatımda bulunuyor.
Kitabın sonunda norse harflerinin okunuşu ve evrendeki karakterler açıklanmasına rağmen yeterli bulmadım. Ben bunun dipnotla yapılmasını ve norse harfleri ile birlikte dipnotta okunuşları verilse daha kolay ve anlaşılır olabileceğini düşünüyorum ya da yeterli görüyorsanız son sayfadaki sözlük kısmını bir kağıda yazıp önünüze koyup baka baka okuyun bir nevi yardımcı olur.
İyi okumalar
256 syf.
·Puan vermedi
Bu popüler yapımlardan biri hayli insanın bildiği History kanalında yayınlanan Vikings adlı televizyon dizisi. Yapımda hem Viking mitolojisine ait unsurları çokça görüyoruz hem de efsanevi kral Ragnar Lodbrok’u ve ailesini temel alan kurgusal anlatımla hikâyelerini izliyoruz. Sinemanın tuhaf ve ilginç yönetmeni Nicolas Winding Refn’in yine bu mitolojiyi temel alarak yola çıktığı 2009 tarihli enteresan filmi Valhalla Rising, oyun dünyasında gördüğümüz harika işler Jotun ve The Banner Saga. Örnekleri saymakla bitmez. İyi örnekleri olduğu gibi tatmin etmeyen zayıf işler de mevcut. Ancak popüler kültürdeki etkisi yadsınamaz kadar büyük.

Bu ilgi boşa değil, insanlar ilginç İskandinavyalıların tarihini merak ediyor ve seviyorlar. Peki her yerde usanmadan bahsettiğimiz Vikinglerin mitolojisinin kökeni neye dayanıyor? Uyarlamaların dayanak noktası nedir? Birçok şeylerini zevkle tüketiyoruz, ancak merakımız durulmak bilmedi, kökenine doğru yolculuğa çıkmak istiyoruz. İşte bu noktada yolumuz Snorri Sturluson ile kesişiyor. Şu an bu mitlere, kuzeylilerin geçmişine, efsanelerine dair bilgi sahibiysek, bunun en büyük nedeni işte bu isim.

Cem Altınışık

İncelemenin tamamı: https://kayiprihtim.com/...yin-kadim-el-kitabi/

Yazarın biyografisi

Adı:
Selahattin Özkan
Unvan:
Türk Öğretim Görevlisi ve Yazar
Akademik çalışmalarını Dinler Tarihi ve Ortaçağ alanlarında sürdüren Dr. Selahattin Özkan Dokuz Eylül Üniversitesi’nde Yüksek Lisans’dan sonra yine aynı üniversitede “Ortaçağ’da İki Dini Fetih: İskandinavya’nın Hristiyanlaşması, Hindistan’ın Müslümanlaşması” başlıklı teziyle Doktorasını tamamlamıştır.

Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Daş’ın yürüttüğü TUBİTAK projesinde bursiyer olarak çalışan Selahattin Özkan Dokuz Eylül Üniversitesi’nin finansman desteğiyle Edinburgh, Orkney ve Stockholm’de Vikinglerin izlerini araştırdı. Doktorasını tamamladıktan sonra Milli Savunma Üniversitesi’nde bir yıl boyunca öğretim görevlisi olarak çalıştı. 2018-2019 öğretim yılında Aksaray Üniversitesi’ne öğretim üyesi olarak atanmıştır.

Ulusal ve uluslararası birçok sempozyuma katılan Selahattin Özkan’ın dilimize Latince’den çevirdiği “Barbarlıktan Medeniyete Vikingler” ve İskandinav dillerinin atası Norse dilinden çevirdiği “Viking Mitolojisi” ve “Tanrılardan Krallara Vikingler” başlıklı kitapları Yeditepe Yayınları tarafından basılmıştır. Selahattin Özkan’ın yine aynı yayınevi tarafından basılan “İki Din İki Fetih” başlıklı özgün eseri ise İskandinavya ile Hindistan’ın din değiştirmesinin karşılaştırmalı bir incelemesini ortaya koymaktadır. Tarihi geniş kitlelere ulaştırmak için 2012 yılında http://www.gunceltarih.org sitesini kuran Selahattin Özkan, kendisi gibi genç akademisyenler ile birlikte çeşitli tarih makaleleri yayınlamaktadır. Yayınlarına web sitesinden ve https://deu.academia.edu/SelahattinÖzkan adresinden ulaşabilirsiniz.

Yazar istatistikleri

  • 31 okur okudu.
  • 4 okur okuyor.
  • 66 okur okuyacak.