Amerikan Sargısı

8,6/10  (8 Oy) · 
18 okunma  · 
7 beğeni  · 
635 gösterim
Amerikan yardımlarının kendini "süttozu ve balıkyağı"yla gösterdiği yıllarda, Amerika'yla iş yapan bazı Türk girişimcilerle bir grup Amerikalı, Ankara'ya yakın bir köyde, bir pilot proje uygulamaya karar verir. Uzun tartışmalar sonucunda, Kızılöz köyünde karar kılınır. Gümrah yeşillikleri, bereketli toprakları, şırıl şırıl akan sularıyla, hem güzel hem de kimseye muhtaç olmadan geçinip giden bir köydür, Kızılöz. Okulu yetersizdir her köy gibi ama öğretmeni yamandır. Her köy gibi eksikleri ganidir köyün ama köylünün umutları tamdır: "Bir gün hükümet buraya da mutlaka el atacaktır."

Proje sahipleri köye gelip anlatırlar düşündüklerini ama köylüler anlamaz pek; yardım isteğine de sıcak bakmazlar. Ne var ki, Amerikalılar ısrarcıdır bu konuda. Sonunda köyün kır bekçisi Temeloş bir fikir atıverir ortaya öylesine. "Köyün rüzgârını kesen şu tepeyi kaldırın" deyiverir. Amerikalılar beğenir bu fikri! Başlarlar çalışmaya. Tepe yerle yeksan edilir; yerini geniş bir ovaya bırakır. Buraya köylülerin deyişiyle "Faynapıl" ağaçları diker Amerikalılar. Ayrıca Amerika'dan tavuk, dana getirip köyde cins hayvan yetiştirmeye kalkışırlar. Köye bir gazino açarlar, eğitime de el atarlar. Ama işler pek umdukları gibi gitmez. Ağaçlar koftur, meyve vermezler; hayvanlar da birer birer telef olurlar. Velhasıl, örnek proje köylüyü sıkan, yoran bir boyunduruğa dönüşmüş, yardım eziyet olup çıkmıştır. Tüm bunlardan kurtulmak gerekmektedir ama nasıl? Çözümü yine köyün akıllısı, gün görmüş Temeloş bulacaktır...

Fakir Baykurt bu romanında, diğer romanlarından farklı bir anlatım tekniği kullanmış ve daha hızlı bir tempo yakalayarak, gözlemleriyle memleket sınırlarının dışına uzanmıştır.
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    Ekim 2008
  • Sayfa Sayısı:
    309
  • ISBN:
    9789750404047
  • Yayınevi:
    Literatür Yayıncılık
  • Kitabın Türü:
Umut Çalışan 
13 May 2015, Kitabı okudu, Beğendi, 10/10 puan

Eski kitapları okumayı çok seviyorum. O zamanki yaşam, yazar ya da çevirmenin Türkçe'yi kullanışı hoşuma gidiyor. Elimde, ilk baskısı 1967 yılında yapılmış olan bu kitabın 1974 tarihli üçüncü baskısı (bir sayfası eksik :( ) var. İnanılmaz güzel. Fakir Baykurt adını ilk kez duyduğum (sanırım o da benim ayıbım), sonradan öğrendiklerime göre köy enstitüsü mezunu, tabiri cazise bu toprağın oğlu bir yazar. Şimdiye kadar ilk kez karşılaştığım anlatım tekniğine ise hayran kaldım. Kitapta, alışılmışın dışında olayları dışardan bir kişi yada karakterlerden sadece birinin ağzından dinlemiyoruz. Kitapta anlatılan olaylar, sırasıyla sırası gelen karakterin ağzından, gözünden anlatılıyor. Böyle olunca da sanki kitap okuyormuş gibi değil de, köy kahvesinde köylünün arasına oturmuş yıllar önce olan bir olayı dinliyormuşsunuz gibi geliyor. Zira muhabbeti bir muhtarın ağzından, bir Temeloş amcanın, bir sığır çobanı Musa'nın ağzından dinliyoruz.

Kitap Ankara, Çubuk'un Kızılöz (kitaba göre sonradan Güzelöz) köyünde geçiyor. Olayı bilmem ama böyle bir köy gerçekten var. Kitapta kadim dostumuz Amerika'nın, -kitaptaki şive ile- dünnedeki ilk birinci dostu Türkiye'yi kalkındırmak için nasıl çırpındığı, örnek puruca için seçilen köy için neleri feda ettiği anlatılıyor.

Kitapta alt metin olarak verilenleri aldıktan sonra 1967 yılından beri hiç bir şeyin değişmediğini, millet olarak hala akıllanmadığımızı, en büyük düşmanımızın aslında hala kendimiz olduğunu görmek insanın canını sıkıyor. Öte yandan kitabın bir yerinde puruca sorumlusu Mr. Bogey'in "Amarika'nın dünnedeki birinci dostu Türkiye'de ki görevinden alınıp, dünnedeki ikinci dostu Hindistan'da bir purucanın başına getirilmesi" beni bayağı bir güldürdü.

Yeni baskıları hala olan bu kitabı kesinlikle okunmalı seviyesinde tavsiye ederim.

Muhammet Çelik 
 21 Oca 10:56, Kitabı okudu, 19 günde, Beğendi, 8/10 puan

Fakir yıllarca köylerimizde eğitmen olarak çalıştığından Türk köylüsünün genel acılarını sıkıntılarını çok iyi bilir ve buna göre kitapları şekillenir.

Bu kitabı da yine böyle bir köyümüzün Abd'den gelecek yardım ile nasıl alt üst olduğunu anlatır