Akış
Ara
Ne Okusam?
Giriş Yap
Kaydol

Yargı Yetisinin Eleştirisi

Immanuel Kant
Arı Usun Eleştirisi (1781) ve Kılgısal Usun Eleştirisi (1788) tarafından öncelenen Yargı Yetisinin Eleştirisi (1790) Kant’ın insan bilgisinin sınırlarını çizmekle ilgilenen eleştiri projesinin son çalışmasıdır. Kant’ın “eleştirileri” her durumda bilgiyi eleştirdikleri için kendileri bilgisiz, kuşkulu eleştirilerdir. Gerçekte, eleştiriler yalnızca arı usun, kılgısal usun ve yargısal usun Kant’ın kendi kişisel usu ile bir karşılaştırmasıdır, usun us yoluyla eleştirisi, saltık bir karşılaştırma değildir. “Kuşku” Kant’ta insanı bilgisizlikten bilgiye götüren olumlu bir olumsuzlama değil, ama hiçlikten hiçliğe, bilgisizlikten yalnızca bilgisizliğin doğrulanmasına götüren ruhbilimsel bir tutumdur. Kant’ın kuşkusu pekinlik ile berkitilmiş bir kuşku, paradoksal bir kuşkudur. Kant “eleştirisinin” bir kişisel yeğleme sorunu olduğunu bir kez bile olsun ayrımsamış görünmez. Kant estetiği olduğu gibi teleolojiyi de bir “yargı” sorunu olarak alır ve böyle yargılara birer “köprü” karakterini vererek onlar aracılığıyla duyulurüstü ve duyulur bölgeler arasındaki uçurumu kapatmayı amaçlar. Böyle “transzendental amaç” doğallıkla eşit ölçüde “transzendental” çabalar yoluyla gerçekleştirilebilir. Birinci eleştiri bilme yetisinin kendisini bilme problemini ele almış ve bunu bilmeden önce bilmenin nasıl olanaklı olduğunu göstererek yapmıştır. İkinci eleştiri insanın bilgisiz bir istencinin ve bilgisiz bir ahlakının olduğunu, etik yaşamın ancak sonsuzluk içinde erişilebilecek boş bir beklenti olması gerektiğini saptamıştır.
Yazar:
Immanuel Kant
Immanuel Kant
Çevirmen:
Aziz Yardımlı
Aziz Yardımlı
Tahmini Okuma Süresi: 7 sa. 56 dk.Sayfa Sayısı: 280Basım Tarihi: 2016İlk Yayın Tarihi: 2011Yayınevi: İdea Yayınevi
ISBN: 9789753970969Ülke: TürkiyeDil: Türkçe

Yorumlar ve İncelemeler

Tümünü Gör
408 syf.
·
Puan vermedi
Modern estetik; bir yandan estetik zevk bir yandan şehvetli veya cinsel zevkler arasında bir duvar inşa ederken, ikisini birleştirmeyi amaçlayan işler için değerli küçük bir alan bıraktı. Immanuel Kant'ın bu kitabı tartışmasız o dönemin en merkezi ve etkili çalışmasıdır Kant'a göre, saf bir estetik yargı tamamen ilgisiz bir haz duygusuna, yani nesneye bağlı olmayan ya da nesne için bir arzu yaratmayan bir haz üzerine dayanır. Ancak erotik sanat eserleri tam olarak cinsel iştahlarımızı ve arzularımızı incelemek ve teşvik etmek anlamına geldiğinden, estetik bir yargının nesnesi olabileceğini görmek zordur. Daha çok, Kant'ın “ilgilenilen hazza” dayanarak anlaşılır bir karar olarak adlandırdığı şeyin nesnesi olmaya hazırdırlar, bu durumda çekici bedenlerin ve baştan çıkarıcı pozların çekici tasvirleri tarafından sağlanan titrasyon. Bu tür temsillerin sunduğu şehvetli zevk, estetik bir deneyimde meydana gelen ve bilişsel hayal gücü ve anlayış fakültelerinin serbestçe oynamasından kaynaklanan zevkten çok farklıdır. Kant'a göre, estetik yargılar herhangi bir ilgiye değil, daha ziyade tüm rasyonel varlıkların paylaştığı öznel bilişsel koşullara dayanarak evrenselliğe hak iddia edebilirler. Erotik sanatın istediği zevk, bu tür bir evrensellik iddiasında bulunmayabilir, çünkü kişinin cinsel tercihlerine ve eğilimlerine bağlı olacaktır.
Yargı Yetisinin Eleştirisi
Yargı Yetisinin EleştirisiImmanuel Kant · İdea Yayınevi · 201161 okunma
Reklam
408 syf.
10/10 puan verdi
·
Beğendi
suphistike
Estetik Akıl da diyebileceğimiz yargı gücü, sezginin, güzele, yani uygun, uyumlu ve ölçülü olana, yüceye duyarlılığın, beğeninin, hayranlığın, ürpermenin meydana geldiği alanda etkindir. İnsan dehası ve yaratıcılığı, aklın bu fakültesinin işlerliği ve gücü oranında ortaya çıkar. Eski sözcüklerle betimlersek, huşu, hayret, vecd, cezbe hep Estetik Aklın tezahürleridir. Vahyi, ilhamı, kehaneti, telepatiyi, telekineziyi, duru görüyü vesaire aklın bu yargı gücünün üst sınırlarına yaklaşmasına bağlayanlar olmuştur.
Yargı Yetisinin Eleştirisi
Yargı Yetisinin EleştirisiImmanuel Kant · İdea Yayınevi · 201161 okunma
408 syf.
·
Puan vermedi
·
3 günde okudu
Immanuel Kant’ın muhteşem üçlüsünün(Arı usun eleştirisi, Pratik usun eleştirisi ve yargı yetisinin eleştirisi) son kitabı, son kritiği; Yargı yetisinin eleştirisi kitabında ahlak ve us arasında olarak yorumladığı “Yargı Yetisi”nin kendi içindeki dinamiklerini sorguluyor. Kant bunu yaparken; yargı gücünün estetikle algılanabileceğini ve bunu da ancak yargı gücünün bilme ve özgürlük arasına yerleştirilerek yapılabileceğini savunuyor. Bu kitapta ilk iki kritik eleştirisi gibi güçlü bir Felsefe bilgisi gerektiriyor. Demedi demeyin. Felsefe okuyun, Felsefe ile kalın...
Yargı Yetisinin Eleştirisi
Yargı Yetisinin EleştirisiImmanuel Kant · İdea Yayınevi · 201161 okunma
100 öğeden 1 ile 10 arasındakiler gösteriliyor.