"Gerek Erzurum Kongresi'nde, gerek Sivas Kongresi'nde Türkiye'nin milli sınırlarını tesbit hususunda ben, "Türk süngülerinin işaret ettiği bu hattı" esas kabul ettim."
Atatürk'ün kongrelerde bahsettiği "Türk süngülerinin işaret ettiği hat", aslında 19 Mayıs 1919'da Samsun'da fiilen başlayan o büyük iradenin cephedeki sonucudur. Yani 19 Mayıs olmasaydı, ne Erzurum ne de Sivas Kongreleri yapılabilir, ne de o süngünün koruduğu sınırlar çizilebilirdi. Bu uyarlamalar, askeri sınırların öncesindeki o ilk "fikir ve inanç" sınırını temsil eder.