Ruhiyatçılara göre, hissi hayatımız asıldır, fikri hayatımız ona aşılanmıştır. Binaenaleyh ruhumuzun normal halde bulunabilmesi için, fikirlerimizin hislerimize tamamıyla uygun olması lazımdır.
Fertçilere göre, millet bir adamın kendisini mensup addettiği herhangi bir cemiyettir. Filhakika, bir fert kendisini zahiren şu yahut bu cemiyete nispet etmekte hür zanneder. Halbuki fertlerde böyle bir hürriyet ve istiklal yoktur.