Kübra Nur Koç
@Bookbird
Hatanın oluşturduğu tezatla Doğruluğun üstünlüğünü daha da çarpıcı kılması gibi, ...
Sayfa 80
Padova'daki bu Erdemler ve Kötülükler bana hamile hizmetçimiz kadar canlı, hizmetçimiz de neredeyse onlar kadar alegorik göründüğüne göre, demek ki epeyce gerçeklik içeriyorlardı. Ayrıca bir insanın ruhunun onda vücut bulan erdemle (en azından görünürdeki) bağlantısızlığı, estetik değerinin haricinde, psikolojik olmasa da, fizyonomik bir gerçeklik barındırır içinde. Daha sonraki yıllarda, örneğin manastırlarda karşılaştığım, hayata geçirilmiş merhametin gerçek birer azize sayılabilecek canlı timsalleri, genellikle işi başından aşkın cerrahların neşeli, gerçekçi, kayıtsız ve sert tavrına, ıstırap çeken insan karşısında hiçbir acıma ve şefkate yer vermeyen, incitmekten korkmayan bir çehreye, yani gerçek iyiliğin sevecenlikten uzak, sevimsiz ve asil çehresine sahiptiler.
Sayfa 80
Zavallı bulaşıkçı kıza baktığımızda da, dikkatimiz sürekli olarak ağırlığını zor taşıdığı karnına çevriliydi, aynı şekilde can çekişen kişilerin dikkati de ölümün kendilerine sunduğu, acımasızca hissettirdiği somut, sancılı, karanlık, organik yanına, ölüm adını verdiğimiz kavramdan çok kendilerini ezen ağır bir yüke, nefes darlığına, susuzluğa benzeyen yüzüne çevrilidir çoğunlukla.
Sayfa 80
Giotto'nun bu figürlerine olan derin hayranlığına rağmen, ben onun getirdiği kopyaları astığımız çalışma odasındaki bu merhametsiz Merhameti, bir tip kitabında, dildeki bir tümörün veya ameliyat gerecinin gırtlağı ya da küçükdili sıkıştırmasını gösteren bir levhaya benzer bu Kıskançlığı, sıradan, düzgün hatları ve grimsi çehresiyle Combray'de kilisede gördüğüm ve çoğu Haksızlığın yedek kuvvetlerine kayıtlı, sofu, ruhsuz birtakım burjuva güzellerini hatırlatan bu Adaleti seyretmekten uzun süre hiçbir zevk alamadım. Ama daha sonraları, bu fresklerin çarpıcı tuhaflığının, kendine has güzelliğinin sembollere bu kadar geniş bir yer ayrılmış olmasından kaynaklandığını, sembolün simgelenen düşünce ifade edilmediğine göre bir sembol olarak değil, bir gerçeklik, fiilen yaşanan ya da maddeten kullanılan bir şey olarak temsil edilmesinin esere daha gerçek, daha belirgin bir anlam kattığını, mesajını daha somut, daha çarpıcı kıldığını anladım. Zavallı bulaşıkçı kıza baktığımızda da, dikkatimiz sürekli olarak ağırlığını zor taşıdığı karnına çevriliydi, aynı şekilde can çekişen kişilerin dikkati de ölümün kendilerine sunduğu, acımasızca hissettirdiği somut, sancılı, karanlık, organik yanına, ölüm adını verdiğimiz kavramdan çok kendilerini ezen ağır bir yüke, nefes darlığına, susuzluğa benzeyen yüzüne çevrilidir çoğunlukla.
Sayfa 79
Kıskançlık figürüne gelince, onda bir daha yaklaşılmış gibidir. Ama bu freskte de, sembol o kadar çok yer tutar ve o kadar gerçeğe uygundur, Kıskançlığın dudaklarında tıslayan yılan o kadar iridir ve ardına kadar açılmış ağzını öylesine doldurur ki, yüzündeki kaslar yılanı tutabilmek için, balon şişiren bir çocuğunki gibi gerilmiştir ve Kıskançlığın bütün dikkati -bu arada bizimki de- dudak hareketinde yoğunlaştığından, kıskanç düşüncelere ayıracak vakti yoktur.
Sayfa 79