Hiçbir hastalığı olmasa bile, yıllarca ayağa kalkmamış bir insan bir anda kalkıp koşmaya başlayamaz. Topluma da “artık özgürsün, istediğin gibi düşün” demekle özgür düşünce ortaya çıkmaz. Bunun zihinsel, sosyal, kültürel ve siyasi altyapısı için birkaç nesil gerekiyor.
İnsanlar “Devlet” kelimesini isim olarak çocuklarına verirken, ‘devlet gibi güçlü olsun’ diye istemişler. Ancak ‘Devlet’ kelimesinin; “dönme, dönüp durma, sürekli olarak el değiştirme” anlamlarını da içeren, Arapça “dawla” kelimesinden Türkçe’ye geçtiğini pek önemsememişler.
İnsanın her konuda fikir beyan edecek kadar 'bilgili' ama hiçbir alanda uzmanlaşmamış olması, cehaletin bu çağdaki karşılığı sanki. Kendi alanı dışıyla ilgilenmeyene cahil, her konuda doğru ya da yanlış bir şeyler söyleyebilene uzman muamelesi yapılarak da bu hal ödüllendiriliyor.
Yanlış yolda ilerleyenin, önüne çıkan tüm engelleri aşacak kadar güçlü olması onu daha başarısız yapar. Tüm engelleri aştığını sanarak ters yönde gidersin.Ters yolda gittiğin sürece; en büyük desteği zeki düşmanlarından, en büyük kösteği dostlarından görürsün.
