Elmo To
@Elmoto
Çok klasik olacak ama kedi, kahve ve kitap sever ayrıca caz manyağı.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Bir müzikseverin, bir eserin yapısından çok, duygusal içeriği ile ilgilenmesi hiç de yanlış sayılmaz. Somut bir örnek alalım. Bir masa olsun bu.
Bu masa gündelik işe yarayan basit bir nen değil de, bir sanat möblesi ise yukarıda saydığımız gibi tür, biçim, deyiş ve yapı tanımlamalarını buna uygulayabiliriz. Örneğin diyebiliriz ki masa, möble türüne girmektedir; yemek masası biçimindedir; ‘Empire’ deyişindedir. Yapısını tanımlayabilmek için de kaç parçadan oluştuğu, uzatma ekinin olup olmadığı, bacaklarının çatma ile desteklenip desteklenmediği belirtilir. Bu ayrıntıların masa sahibinden çok marangozu, oymacıyı ilgilendirdiği, masa sahibininse onu sadece güzel bulmasının yettiği söylenebilir.
Bunun gibi, bir sonat bölümünün iç yapısı bir dinleyiciyi pek ilgilendirmeyebilir, ama onu çalacak olan meslek adamının en ince bağlantılarına dek onu tanıması gereklidir.
Dekalog (travmatik bir şekilde dayatılmış tanrısal Emirler) modern ters yüzüyle, o pek sevilen “insan haklarıyla nasıl bir bağlantı kurar? Kieslowski’nin Renkler üçlemesi örtük bir şekilde insan Haklarına gönderme yapar: üç renk Fransız Devrimi’nin üç sloganına karşılık gelir: mavi Özgürlük, beyaz Eşitlik, kırmızı Kardeşlik. Politika sonrası liberal ve serbest bırakmacı toplumumuzda, insan Hakları son aşamada on Emri çiğneme Haklarına indirgenmiştir. “Mahremi yet hakkı” - gizlice, kimse beni görmezken ya da yaşamıma sızma hakkına sahip değilken yapılan zina.
“Mutluluğun peşinden gitme ve özel mülkiyete sahip olma hakkı” - çalma (başkalarını sömürme) hakkı.
“Basın ve görüşünü ifade etme özgürlüğü” yalan söyleme hakkı. “Özgür yurttaşların silah sahibi olma hakkı” - öldürme hakkı. Ve, son olarak, “dinsel inanç özgürlüğü” - sahte tanrıları övme hakkı, insan haklarının bu yozlaştırılması daha fikir hallerinde yer alır: insan hakları onların kendi fazlalıklarını özgürlükçülük [libertinage] kılığında yaratır. Peki, öyleyse, bu fazlalığı nasıl dizginleyeceğiz? Özgürlükçülüğün verdiği ders, Emirlerden yoksun Hakların kaçınılmaz olarak karşılıklı köleleştirme ve sömürüye çevriliyor olmasıymış gibi görünüyor: Emirleri çiğnerken,özgürlükçü başka insanları dizginsiz hazlarımn aracı olarak köleleştirir ve sömürür. Fakat, Renkler üçlemesi başka bir çıkış yolu önerir, Hakların kullanılmasının Emirlerin denetiminde olması gerektiği fikrinin ötesindeki bir çıkış yolu.
Kieslowski sinemasını felsefi açıdan inceleyen ve açıklayan Zizek'in sinema okumaları açısından faydalı bir eseri, tavsiye ederim. Yahudi-Hıristiyan teolojisindeki 10 Emiri günümüz liberal kapitalizm izdüşümündeki yeri ile aydınlatıyor.
