Erhan
@Erhannerdinc
uludağ üniversitesi türk dili ve edebiyatı
bursa
5 Temmuz 2002
9 kütüphaneci puanı
46 okur puanıNisan 2020 tarihinde katıldı
tevfik fikret: sanatta dev, hayatta dev, ahlâkta dev.
Eğer ilkokulda Kabataş tecvit okumadınızsa, eğer lise değil, İdadi tahsili görmedinizse, eğer kulağınız arûzun musikisine alışık değilse, Fikret’i bütün çaplariyle tanımak, daha doğrusu tatmak güçtür. < Bir lâhza-i teahhur> u düşünüyorum:
Bir bomba… Bir duman…
Türk edebiyatında böyle başlayan şiir yoktur. Bu <<bir bomba>> Abdülhamit’e atılan bombadan da müthiş: Divan edebiyatının bütün köhne gelenekleri bu bomba ile yıkıldı!
Fikret olmasaydı neler olmazdı, biliyor musunuz?…
Bir tanesini söyliyeyim: Yahya Kemal olmazdı!
O, yalnız şair olarak değil, her cephesiyle büyük adamdır, örnek adamdır: Baba olarak, insan olarak, vatandaş olarak…
Doğruydu:
Kıran da olsa kırıl sen, fakat bükülme sakın! diyecek kadar doğru…
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
fikret’e gelen teklif.
Hayatının bu devresinde, şöyle bir hâdise cereyan etti ki, bugüne kadar meçhul kalmıştır: Bir gün Fikrete, Robert Kolej tesisleri adına Rockfeller Fondasyonundan (vakfından) şöyle bir teklif yapılmışdı: Tevfik Fikretin emrine iki milyon dolar tahsis edilecekti. Fikret bununla Türkiyenin muhtelif yerlerinde Amerikan mektebleri ve kültür tesisleri kuracaktı. Kendisine bu geniş hususta geniş selâhiyet veriliyordu. Her istediğini yapacaktı. Mevzuu konuşturmak ve kararlaştırmak üzere, Mr. Moore adlı bir zat gelmişti. Fikret teklifleri dinledikten sonra dedi ki:
<<Sizinle nasıl aynı düşünebiliriz? Benim şahsan düşüncelerimin tarzı hiç bir müsbet netice vermez. Bu gibi teşebbüslerin muvaffak olması için, her şeyden önce memleketteki idare tarzının ve hissiyatının müsaid olması lâzım>>
Ve, karşısındakinin ısrarı üzerine (tetkikler yaptırması için) alıkoyduğu dört bin lirayı, hastalığının en şiddetli ânında iâde etti.
Tevfik Fikretin uzun süren hastalığı, kendisinde istikbal ettiği için temas etmek bile istemiyordu. Rockfeller Fondasyonu, teşebbüsünü ve Fikretin cevabını ölümünden sonra neşretti. Bu cevabın ihtiva ettiği hakikat, kültür teşebbüslerinde bizi uzun uzun düşündürmeğe değer.
fikret’in aile hayatına dair.
Fikret aile hayatına son derece bağlı idi. Bütün kalbini karısına ve çocuğuna vermişti. Bir gece bile evini bırakarak misafirliğe gitmemişti zannediyorum. Bu hissini Fikreti tanımayanlar ve samimiyetinin derecesini ölçmiyenler için çocukluk addedilecek dereceye vardırmış idi. Bazan, yanyana gittiğimiz zaman, Fikretin, birdenbire, mütebessim, yer değiştirdiğini ve beni sağına aldığını görürdüm. Nazarlarımız çarpışır, karşılıklı gülüşürdük; anladım, pardon! Der, lâtife ederdim. Sol tarafta kalb vardı ve o kalb tamamen karısının idi. Kalb tarafına başka kimse geçmemek iktiza ederdi. Fikret bir defa bunu izah etmişti. Bittabi herkesin yanında ve herkese söyliyemezdi…
(Alıntı kitaptan birebir alındığı için günümüzde değişen bazı yazımların 1935 senesinde Hüseyin Cahit Yalçın tarafından Edebî Hatıralar kitabında nasıl verildiğini de görüyoruz.)
gençliği aydınlatma üzerine
Fikretin bir çok mısra ve beyitleri, gençliğin dimağ ve vicdanını aydınlatacak, ona azim, irade ve ilerleme duygusu hakikat sevgisi aşılayacak değerdedir.
Kıran da olsa kırıl düş, fakat eğilme sakın
Yaşar her fert için takdis-i hürriyet ibâdettir
Güzel düşün, iyi hisset yanılma, aldanma
Ne varsa doğrudadır, doğrulmak şaşar sanma