Kitap iki kısımdan oluşuyor. Önce Hacı Bektâş-ı Velî hazretleri (kaddesellâhû sîrrahû) hakkında bilgi veriyor. Hayatına, görüşlerine değiniyor. Ve ikinci kısımda yazdığı kitap Makalâtın kısa bir özeti şeklinde düzenlenmiş. Makalât oldukça umumî ve ağır bir kitap olduğu için okumaya korkuyordum. Bu özet bana çok iyi geldi. Tavsiye edilir.
Allah-u Tealâ ruhun yanı sıra aklı da vererek o kulun yaratılışını tamamlamıştır.
Burada üç mana vardır. Bu üç mana kimde varsa onun aklı tamdır, kimde yoksa onun aklı yoktur ve de ruhu uyur. Bu üç mana kula ait bir özelliktir. Bunlar:
1. Kendini bilmek,
2. İbadet etmek,
3. Kabri mekân kılmaktır.
...
Bu sebeple akıl beden içinde sultan, gönül içinde rahatlıktır. Allah-u Tealâ 'nın insana verdiği bunca ululuk , bunca nur, bunca keramet, bunca giysinin hepsi akıl sayesindedir. Kimin gönlünde akıl nuru varsa o hoştur. Kimin yoksa o kişinin kendine dahi hayrı ve faydası yoktur. Allah-u Tealâ katında da bir yeri yoktur.
Şimdi kendini bilmenin öneminden burada bahsedildi. Bunun sebebi şudur: Bir insan, rahmânî ile şeytanî olanı ayırmayı bilmeyince kendini de bilmez. Kendini bilmeyince de Allahu Teâlâ'yı bilemez. Kim bu sözlerin manasını hakkıyla anlarsa, rahmânî ile şeytanînin farkını bilirse o kişi kendisini de bilmiş olur. Bir kişi ne zaman kendisini bilirse aşk gelir, o kişiyi Hakk'tan yana çağırır. O kişinin ne kadar nasibi varsa o kişi işte o kadar ilerler.