Dünyadaki hiçbir mefkure,hiçbir felsefe, hiçbir varoluşsal çözümleme, Peygamberimizin şu sözleriyle çizdiği ufka henüz erişmemiştir, erişemeyecektir de.Efendimiz buyuruyor ki ; “Elinizde bir hurma fidanı var ve siz ufukta kıyametin koptuğunu gördünüz, alametleri izliyorsunuz. Buyuruyor ki onu dikin kıyamet kopacaksa onun üzerine kopsun. Son ana kadar pes etmek yoktur.Çünkü biz diktiğimiz o hurma fidanının bu dünyada meyvesini yemeye talip değiliz.biz yaptığınız hiçbir hayırlı işin hiçbir iyiliğin asıl meyvesini gerçek semeresini bu dünyada almaya talip değiliz.biz biliyoruz ki bizim diktiğimiz o fidan asıl meyvesini cennette verecek biz yaptığımız iyiliklerin karşılığını cennette görmek üzere cennete talibiz.
Sorgulamak insan aklının gerçek karşısında saygı duruşudur Çaylak. gerçeğe doğru yönelmek ona doğru bir adım atmak onu talep etmek bir keşif yolculuğudur.