✿هێلین.H
@Heldem
Min û te bi hev ra soz danî...
Heyvbanû.ლ
Son yıllarda giderek artan sayıda ve çoğu yerli kökenli olan Amerikalı biliminsanı bu varsayımlara meydan okudu. Biz de on-ların izinden gidiyoruz. Temelde Avrupalı sömürgeciler ve onların yerli muhatapları arasındaki konuşmanın tüm taraflarının yetiş-kin olduğu ve en azından ara sıra birbirlerini dinledikleri varsa-yımından başlayarak hikâyeyi yeniden anlatacağız. Bunu yaparsak aşina olduğumuz geçmişler bile birdenbire gözümüze çok farklı görünmeye başlayacak. Aslında göreceğimiz şey, yalnızca -garip yabancılarla karşı karşıya kalan- Yerli Amerikalıların Avrupa ku-rumlarına olan şaşırtıcı derecede tutarlı eleştirilerini aşama aşama geliştirmeleri değil, aynı zamanda bu eleştirilerin Avrupa'nın ken-disinde çok ciddiye alınmaya başladığıdır.
Reklam
Birçok nüfuzlu Aydınlanma Çağı düşünürü, her ne kadar bugün entelektüel tarihçiler -kendilerinden bekleneceği üzere- gerçekten böyle olamayacağı konusunda ısrar etse de aslında bu konuyla ilgi-li bazı fikirlerinin doğrudan Kızılderili kaynaklarından alındığını iddia ettiler. Yerlilerin tamamen farklı bir evrende, hatta farklı bir gerçeklikte yaşadıkları varsayılır. Bu düşünceye göre, Avrupalıların onlar hakkında söylediği her şey sadece bir gölge oyununun yan-sıması ve Avrupa geleneğinin kendisinden alınmış "soylu vahşi" fantezileriydi.
DİLO ÇİMA Bİ DİLÎ
Dilo çima bi dilî
Li vî milî li wî milî
Xwe nede ber tu derê
Tu xerek nay ji xerîbiye
Li hawirdor xwe binihere
Berde hezkirina yek dilî
Qirîne li ser welat
Bi hewar û gazî
Nema edî mijokdarî
Dinya guhirî
Ew dem bihurî
Xwe bidine xebat
Be serxwebûn nabe
We kade te timî li ber xelqe be
»Belengaz û stû xwar
Di bin barde tewandi
Ax dilo
Cima evqas ker dilî
Hilweşe
Baveje wan derdan
Ev çi bela bû
Li ser me barda
Sed sal e
Di nav wan derdan
Me xweşî nedîtî
Herdem bi eşî
Nehertina te wek dervveşî
Wext hatiye
Deste xwe bidine welat
Dilo leske bi dû keve
Bi derengî ne keve
Herkes di nav xuyaye
Kes li derva nema ye
Ev deveta kurda ye
Xelasî di evîn da ye
Bûk bi Nevvroz xemilî
Agire dila vemirî
Govend bi Nevvroz xweş bû
Şayî bi dila geş bû
Çiçekli ser dila kin
Di ava gula da kin
Dila bixemilînin bi xweşi
Bira kes pe ne eşe
Dinya besî tevaye
Bi hezkirina gelan e
Mizgîn li bihare
Tevda civîyan li bin dare